धर्मज्ञैः एवम् उक्तम्—यो गुणसम्पन्नः पुत्रः, यः इह लोके च परत्र च कीर्तिं लभते, ज्येष्ठस्य भागं गृह्णाति, स एव सत्पुत्रः, न तु अन्यः, यो गुणहीनः। पितृपितामहाणां हिताय एष धर्मः धर्मविद्भिः निर्दिष्टः। वेदः अपि एवम् आह—पुत्रः मम एव हृदयात् जातः; तस्मात् यत् सर्वं तस्माद् उत्पन्नं तद् मम एव, इति शास्त्रे निर्दिष्टम्। ययातिः उक्तवान्—यदुः मम अवमानं कृतवान्, तथा तुर्वसुः, द्रुह्युः, अनुश्च, सर्वे मम महद् अपमानं कृतवन्तः। किन्तु पूरुः मम आदेशं शिरसा गृहीत्वा विशेषेण मम सम्मानं कृतवान्; स एव ज्येष्ठो ननु, यः मम वृद्धावस्थायाः आधारः अभवत्। मम अभिलषितं पूरुणा पूरितम्, स मित्रवत् आचार्यः अभवत्, तथा शुक्रस्य—उसनाः ऋषिः—दत्तेन वरः तेन लब्धः। पितरं यः अनुयाति, स एव भूमेः अधिपः, स एव पुत्रः, स एव भागं लभते। गुणयुक्तः पुत्रः, यः मातृपितृयोः हिताय सदैव वर्तते— स यद्यपि कनिष्ठः, तथापि श्रेष्ठः, सर्वं ऐश्वर्यं प्राप्तुम् अर्हति; एतद् ऋषिभिः वेदेषु, धर्मशास्त्रेषु, अर्थशास्त्रेषु च उक्तम्। पूरुः एतस्य राज्यस्य योग्यः, यः मम प्रति शुश्रूषां कृतवान्; शुक्रदत्तं वरं प्रति किमपि प्रत्युत्तरं न अस्ति। ततः नहुषः, प्रजाजनैः सन्तुष्टैः संबोधितः, स्वं पुत्रं पूरुं स्वराज्ये अभिषेचयामास। यदुः, तुर्वसुः, द्रुह्युः, अनुश्च, तेषां अनुजैः सह—नहुषः तान् स्वपुत्रान् बाह्यप्रदेशेषु स्थापयामास। राज्यं पूरवे दत्त्वा, नहुषः वनवासव्रतं स्वीकृत्य नगरात् निर्गतवान्, ब्राह्मणैः तपस्विभिः सह। भरत, राजा देवयानीं शर्मिष्ठां च पत्न्यौ सहितः, वनमध्ये परमं तपः अकरोत्। यदुः यदवाः उत्पन्नः; तुर्वसुः यवनाः; द्रुह्युः भोजाः; अनुश्च म्लेच्छाः जाताः। पूरुं पौरवाः अभवन्, हे राजन्, यत्र त्वं जातः; एष वंशः सहस्रवर्षाणि राज्यं कृतवान् इति कथ्यते। एवं नहुषपुत्रः ययातिः, अभिलषितं पुत्रं राज्ये स्थाप्य, वनं प्रविष्टः, तपस्वी अभवत्। वनवासे ब्राह्मणैः सह, नियमपालनं कृत्वा, फलं मूलं च खादन्, आत्मसंयमी, सः स्वर्गं गतः। सः दिव्यं स्थानं प्राप्त्वा, तत्र आनन्देन वासं कृतवान्; किन्तु दीर्घकालं न स्थित्वा, शक्रेण पुनः अपातितः। ब्राह्मण, स्वर्गं गत्वा देवगृहे स्थितः, अल्पकालात् शक्रेण कथं अपातितः इति पृष्टम्। सः पतन्, स्वर्गात् निष्कासितः, पृथिवीं न प्राप्त्वा, आकाशे तिष्ठन् इति श्रुतम्। तत्रतः पुनः कथ्यते, सः स्वर्गं प्राप्तवान्, वसुमत् राज्ञा, अश्टकस्य वीर्येण सह। प्रतर्दनः शिविः च तत्र सभायां संगताः; तेन राजा पुनः स्वर्गं किमर्थं प्राप्तवान् इति पृष्टम्। एतत् सर्वं विस्तरेण सत्येन श्रोतुम् इच्छामि, ब्राह्मण, ऋषिसभायां त्वया उक्तम्। ययातिः, देवराजसमः, कुरुवंशस्य वर्धकः, अग्निवर्णसम्पन्नः। तस्य महात्मनः कर्माणि, यस्य कीर्तिः विस्तीर्णा, यः सत्यप्रतिष्ठः स्वर्गे च, इह च, सर्वाणि श्रोतुम् इच्छामि। तव कथयिष्यामि ययातेर् अन्यं चरितं, स्वर्गे च, इह च, पुण्यदं, सर्वपापनाशनं। नहुषपुत्रः ययातिः, कनिष्ठं पुत्रं पूरुं राज्ये स्थाप्य, वनं प्रविष्टः। ज्येष्ठान् पुत्रान् पूरवे समर्प्य, राजा दीर्घकालं वनवासं कृतवान्, फलं मूलं खादन्। आत्मसंयमी, क्रोधवर्जितः, पितृदेवताभ्यः तर्पणं कृतवान्, यथाविधि अग्निपूजनं च। अतिथीन् वन्यदानेन पूजितवान्, शीलं gleaner-वृत्तिं अंगीकृत्य, शेषभोजनं कृतवान्। सहस्रवर्षं एवं वर्तितवान्; त्रिंशद् शरदः वायुभोजनं कृतवान्, वाक् मनः संयम्य। ततः एकवर्षं वायुभोजनं कृत्वा, अव्यग्रः; पंचाग्निमध्ये तपः कृतवान्। षण्मासं एकपादेन स्थित्वा, वायुभोजनं कृत्वा, पुण्यकीर्तिः, पृथिवीं दिवं च गत्वा, स्वर्गं प्राप्तवान्। सः राजा स्वर्गं गत्वा, देवस्थानं प्राप्तवान्, त्रिंशद्भिः, साध्यैः, मरुद्भिः, वसुभिः पूजितः। देवलोकं ब्रह्मलोकं च सञ्चरन्, धर्मात्मा, आत्मसंयमी, दीर्घकालं तत्र स्थितः इति कथ्यते। एकदा सः श्रेष्ठः राजा ययातिः इन्द्रं उपगच्छत्; संवादान्ते इन्द्रः भूमिपतिं पप्रच्छ। यदा तव पुत्रः पूरुः तव रूपं गृह्णात्वा तव वृद्धत्वं वहन्, भूमिं पालयन्, तं राज्यं दत्त्वा, तस्मै किम् उक्तवान्? सत्यम् वद। गङ्गायमुनयोः मध्ये एष सम्पूर्णः देशः तव; पृथिव्याः मध्ये त्वं राजा, भ्रातरः बाह्यदेशेषु अधिपाः। मनुष्यः न कदापि शोकात्, मायया, क्रोधेन वा कार्यं कुर्यात्; न चापि पराजयम्, मत्सरम्, वैरम् अपि कुत्रचित् कुर्यात्। राजन्, बुद्धिमन्तः कदापि मातरं, पितरं, ज्येष्ठं, विद्वांसम्, तपस्विनम्, क्षमावन्तं च न अवमानयेत्।