ययातिः, नहुषस्य पुत्रः, जरया पीडितः, श्वेतश्मश्रुः, दुःखरहितः, वार्धक्येन शिथिलाङ्गः, सकुटिलसन्धिप्रदेशः, दुर्बलः, कृशः च दृष्टिगोचरः जातः। न सः स्वकर्माणि कर्तुं समर्थः, युवान् स्वजनैः च तिरस्कृतः, तस्य तां जरां न इच्छति। सः राजानं संबोध्य उवाच—"बहवः ते पुत्राः, राजन्, मम अपेक्षा अधिकप्रियाः; अतः धर्मज्ञ, अन्यं कञ्चन वृत्य जरां गृहाण।" राजा प्रत्युवाच—"यतः त्वं मम हृदयात् जातः सन् अपि मम यौवनं न ददासि, अतः, राज्यस्य अर्हः न सन्, तव सन्ततिः केवलं तव भविष्यति।" एवं तिरस्कृतः राजा तुर्वसुम् उवाच—"तुर्वसुः, त्वं जरां गृहाण, अहं तव यौवनं गृहित्वा तव सुखानि भोक्ष्ये। सहस्रवर्षपर्यन्तं यदा कालः सम्पूर्णः स्यात्, तदा तव यौवनं प्रतिदास्यामि, पुनः स्वयम् जरां गृह्णीयाम्।" तुर्वसुः प्रत्युवाच—"पितः, सा जरा न इच्छामि या कामानां भोगं नाशयति, बलं सौन्दर्यं बुद्धिं जीवितं च विनाशयति।" राजा पुनः उवाच—"यतः त्वं मम हृदयात् जातः सन् अपि मम यौवनं न ददासि, अतः, तुर्वसुः, तव वंशः नाशं गमिष्यति। त्वं दुष्टाचारधर्माणां, मांसभक्ष्याणां, अधमेषु च राजा भविष्यसि। त्वं गुरुपत्न्यभिलाषिणां, पशुयोनि-जातानां, पापिनां, म्लेच्छानां च मध्ये भविष्यसि।" एवं शप्त्वा तुर्वसुम्, ययातिः शार्मिष्ठायाः पुत्रं द्रुह्युम् इदं वचनं उवाच। "द्रुह्युः, त्वं जरां गृहाण या वर्णरूपयोः नाशकारिणी, सहस्रवर्षपर्यन्तं, मम यौवनं देहि। सहस्रवर्षे समाप्ते, तव यौवनं प्रतिदास्यामि, पुनः स्वयम् जरां गृह्णीयाम्।" द्रुह्युः प्रत्युवाच—"वृद्धः न गजं, न रथं, न अश्वं, न स्त्रियम् उपभुङ्क्ते; तस्य वाक् च विगलिता—एवं जरां न इच्छामि।" राजा पुनरपि उवाच—"यतः त्वं मम हृदयात् जातः सन् अपि मम यौवनं न ददासि, अतः, द्रुह्युः, तव प्रियः कामः कदापि न सिध्यति।" "यत्र न रथश्रेष्ठेषु अश्वाः, न गजाः आसन्दिभिः, न गर्दभाः, न अजाः, न गावः, न शिबिकाः, यत्र सर्वदा नौकाप्लवेन गमनं स्यात्—" इत्यादि क्षेत्रं निर्दिश्य, राजा अनुं प्रति उवाच—"अनुः, त्वं जरां गृहाण; सहस्रवर्षपर्यन्तं तव यौवनं मम भविष्यति। वृद्धः जनः, शिशुवत्, अकाले, अशुचौ च भुङ्क्ते, न च होमं सम्यक् करोति—एवं जरां न इच्छामि।" राजा पुनरपि उक्तवान्—"यतः त्वं मम हृदयात् जातः सन् अपि मम यौवनं न ददासि, जरायाः दोषं च उक्तवान्, अतः त्वं जरां प्राप्स्यसि।" "तव अपत्यं यौवनं प्राप्य त्वत्तः पूर्वं नश्येत्; त्वं च, अग्निहोत्रस्य उपेक्षिता, तद्वत् एव विनश्यसि।" चतुर्भिः पुत्रैः परित्यक्तः, तान् शप्त्वा, ययातिः पुरुम् उपसृत्य तस्य पात्रतां परीक्षितुम् अयात्। सः पुरुम् उवाच—"पुरो, त्वं मम प्रियः पुत्रः; त्वं चातिप्रभविष्यसि। जरया, वलिभिः, पलितैः च अहं संवृतः अस्मि, पुत्र। कवेरुषणसः शापात् अहं यौवनेन अतृप्तः अस्मि। पुरो, त्वं जरया सह पापं गृहाण, यथा अहं किञ्चित्कालं कामान् भुञ्जेयम्। सहस्रवर्षे समाप्ते, तव यौवनं प्रतिदास्यामि, पुनः स्वयम् जरया सह पापं गृह्णीयाम्।" एवं उक्ते, पुरुः पितरं सम्यक् प्रत्युवाच—"यत् त्वं मां ब्रवीषि, महाबाहो, तत् अहं तवाज्ञया करिष्यामि। गुरुवचनं पवित्रं, स्वर्गदं, दीर्घायुष्करं च; गुरोः प्रसादेन इन्द्रः अपि त्रीन् लोकान् शशास। गुरोः अनुमत्याः प्राप्त्या सर्वान् कामान् लभेत; यावद् इच्छसि, तावत् अहं तव जरां धारयिष्यामि। पापं च जरां च तव गृह्णीयामि, राजन्; मम यौवनं गृहित्वा, यथाकामं भुङ्क्ष्व। जरया आवृतः, तव रूपं वयः च धारयिष्यामि; यौवनं दत्त्वा, तव इच्छया वत्स्यामि।" ययातिः तेन संतुष्टः सन्, "पुरो, अहं त्वया तुष्टः; अतः तुष्ट्वा, तव वंशः राज्ये समृद्धः, सर्वकामसम्पन्नः भविष्यति," इति वरं ददौ। एवं उक्त्वा, महातपाः ययातिः, कविं स्मृत्वा, जरां तदा महात्मने पुरवे न्यास्य। ततः नहुषस्य पुत्रः ययातिः, पुरोः यौवनं प्राप्य, सुन्दरः, युवराजवत्, प्रमोदितः सन्, प्रियैः सह सुखानि अन्वभवत्। यथाकामं, उत्साहेन, समये, हर्षेण च, राजा धर्मं नातिक्रम्य, यथोचितं सुखानि भोक्तुं आरब्धवान्। सः देवतान् यज्ञैः, पितॄन् पिण्डोदकेन, दरिद्रान् दानेन, द्विजश्रेष्ठान् कामैः तर्पितवान्। अतिथीन् अन्नपानेन सत्कृत्य, प्रजाः पालयन्, दीनान् अनुकम्पयन्, दुष्टान् निगृह्य, सर्वान् प्रजाजनान् धर्मेण रञ्जयन्, स्वयम् इन्द्रवत् राज्यं शशास। सः राजा, सिंहविक्रमः, युवा, राज्याधिपः, धर्ममर्यादायाम् स्थित्वा, अनुत्पीडितः, परमसुखं भोक्तुं समभवत्। सर्वान् शुभान् कामान् प्राप्य, राजा तृप्तश्च क्लान्तश्च बभूव; सहस्रवर्षे समाप्ते सः कालस्य अन्तं स्मृत्वा। कालपरिमाणं विज्ञाय, बलवांश्च, सः राजर्षिः, यौवनं प्राप्य, सहस्रवर्षपर्यन्तं मुहूर्तान् क्षणांश्च गणयन् ववृधे।