अनादिनिधनः स भगवान् विश्वस्य कर्ता स्वामी च, अव्यक्तः अक्षरः ब्रह्म तिस्रभिः गुणैः समन्वितः आद्यः सत्त्वस्वरूपः स्थितः। स एव नित्यः अचलः आत्मा, प्रकृतेः मूलं स्वामित्वं च धारयन्, विश्वकर्मा, सत्त्वगुणे प्रतिष्ठितः, शाश्वतः अव्ययः च। अनन्तः अचलः देवः हंसः नारायणः भगवान्, जगतः धारयिता, अजातः अव्यक्तः, यं परमं अक्षरं प्राहुः। स एव निर्विशेषः ब्रह्म, गुणरहितः, अनादिः, अजातः, अक्षरः, स सर्वव्यापी पुरुषः सृष्टिकर्ता, सर्वभूतपितामहः च। धर्मसंस्थापनार्थं स भगवान् अन्धकवृष्णिषु अवतीर्य, द्वौ महाबलिनौ शस्त्रविद्याविशारदौ अभवताम्। सत्यक्ष्यां सत्कीर्तेः सुतः सत्यकिः, हृदिकस्य च सुतः कृतवर्मा, नारायणभक्तौ, शस्त्रविद्यायाम् अपि निपुणौ। भरद्वाजस्य वीर्येण द्रोणस्य गर्भे तपस्वी द्रोणः अभवत्। गौतमस्य च शरकूटात् महाबलः कृपः, अश्वत्थाम्नः माता च द्वौ जातौ। ततः द्रोणात् अश्वत्थामा महाबलः अभवत्, द्रुपदस्य च गर्भे द्रष्टद्युम्नः अग्निसमतेजाः अभवत्। वेदिकायां हवेः समये अग्नौ धनुष्मान् वीर्यवान् द्रष्टद्युम्नः द्रोणवधाय अभवत्। वेदिकात् एव शुभलक्षणः, शोभनरूपधारी कृष्णः अपि अभवत्। प्रह्लादस्य शिष्यः नाग्नजित् प्रभावी अभवत्, तस्य अपत्यं देवक्रोधात् धर्मविघातकं जातम्। गांधारराजस्य पुत्रः शकुनिः, सैव सौबलः, दुर्योधनस्य मातरः धनकुशलान् पुत्रान् अजायत्। कृष्णद्वैपायनात् विचित्रवीर्ये क्षेत्रे जनानाम् अधिपः धृतराष्ट्रः, महाबलः पाण्डुः च अभवताम्। द्वैपायनात् एव धर्मविद्यायुक्तः, बुद्धिमान्, पापरहितः विदुरः शूद्रायां जातः। पाण्डोः देवसमाः पञ्च पुत्राः अभवन्; तयोः द्वयोः स्त्रियोः युधिष्ठिरः श्रेष्ठगुणसम्पन्नः अभवत्। धर्मराजात् युधिष्ठिरः, वायोः भीमः, इन्द्रात् तेजस्वी धनुर्धराणां श्रेष्ठः अर्जुनः अभवत्। अश्विनीकुमाराभ्यां रूपसम्पन्नौ, वृद्धसेवायाम् अनुवृत्तौ नकुलः सहदेवः च जातौ। धृतराष्ट्रः अपि बुद्धिमान् शतं पुत्रान् अजनयत्, तेषां प्रमुखः दुर्योधनः, युयुत्सुः कर्णः च। ततः दुःशासनः, दुःसहः, दुर्मर्षणः, विकर्णः, चित्रसेनः, विविंशतिः, जयः, सत्यव्रतः, पुरुमित्रः, युयुत्सुः वैश्यासुतः—एते एकादश महारथाः। अर्जुनात् सुभद्रायां अभिमन्युः जातः, स वासुदेवस्य भानुजः, पाण्डोः पौत्रः च। पाण्डवेषु द्रौपद्यां पञ्च पुत्राः, सर्वे राजकुमाराः, सर्वविद्याविशारदाः, रूपसम्पन्नाः अभवन्। युधिष्ठिरात् प्रतिविन्ध्यः, भीमात् सुतसोमः, अर्जुनात् श्रुतकीर्तिः, नकुलात् शतानीकः, सहदेवात् श्रुतसेनः वीर्यवान् अभवन्। भीमस्य हिडिम्बायां गत्वा वनान्तरे घटोत्कचः अपि जातः। द्रुपदस्य पुत्री शिखण्डिनी पुत्रभावं प्राप्तवती; यक्षः तस्याः स्नेहात् तां पुरुषं चकार। कुरुषु संग्रामे तत्र सहस्रशः नरपतयः समागच्छन् युद्धाय उद्यताः। तेषां नामानि दशसहस्रवर्षेषु अपि न शक्यन्ते संख्यातुम्; केवलं प्रमुखान् एव कीर्तितवन्तः, येभ्यः अयं आख्यानं प्रवृत्तम्। एतेषां नाम्नां कीर्तितानां, अन्येषां च बहूनां, शेषाणां च सहस्रशः राज्ञां, हे ब्रह्मन्, अहं श्रोतुम् इच्छामि। के हेतोः एते महाबलाः नराः, देवतुल्याः, पृथिव्यां अभवन्? एतत् सर्वं विस्तरेण वक्तुम् अर्हसि। अस्माकं मध्ये एष देवगुह्यः इति श्रूयते; तथापि अहं आत्मभुवे नमतः कथयिष्यामि। पूर्वं जमदग्नेः पुत्रः सप्तत्रिंशत् कृत्वा पृथिवीं क्षत्रियविहीनां कृत्वा, महेन्द्रपर्वते तपः अचरत्। तस्मिन्न् समये भृगुणा लोकः क्षत्रियशून्यः कृतः, तदा पुत्रकामाः स्त्रियः ब्राह्मणान् उपजग्मुः। ताभिः सह ब्राह्मणाः दृढव्रताः यथाकालं, न कामात्, नाकालं, समन्वगच्छन्। तासां क्षत्रियस्त्रियः तैः ब्राह्मणैः सह सहस्रशः गर्भं धारयन्, बलवत्तरान् क्षत्रियान् अपादयन्। पुनः पुत्राः पुत्र्यश्च जाताः, क्षत्रियवंशवृद्धये; एवं ब्राह्मणैः तपसा क्षत्रियस्त्रिषु क्षत्रियवर्गः पुनः प्रवर्धितः। धर्मेण जाताः, दीर्घायुषः, तेषां सर्वेषां चतुर्वर्णाः अभवन्, ब्राह्मणाः प्रमुखाः। स्त्रियः पतिं ऋतुकाले एव उपगच्छन्, न कामात्, नाकाले; अन्ये अपि प्राणिनः पशुयोनिषु जाताः अपि एवं कृतवन्तः। ऋतुकाले एव पतिं स्त्रियः उपगच्छन्; धर्मेण जीवन्, शतसहस्रवर्षाणि वर्धमानाः। ते जनाः धर्मनिष्ठाः, व्रतपरायणाः, सर्वे व्याधिरहिताः, दुःखरहिताः च अभवन्। एवं महाभारतम् आख्यानं प्रवृत्तम्।