भगवान् वरदः श्रीमान् वैषम्पायनमपि उपदिदेश, तेनैव पृथक् पृथग् भारतसंहिताः प्रकाशिताः। एवं शान्तनुगङ्गयोः पुत्रः भीष्मः, असंख्यतेजाः, वसूनां तेजसा जातः, महाबलपराक्रमयशस्वी च अभवत्। पुण्यश्लोको विद्वान् वैदर्थे महर्षिः कश्चित् प्राचीनकालये शङ्कया चौर इति मतः शूलेनारोपितः। स एव आनीमण्डव्य इति ख्यातः महात्मा, स महर्षिः धर्मं आहूय पुरा इदं वचनम् अब्रवीत्— “बाल्ये मया एकया शरवलया शाकुन्तिकं पक्षिणं विहितम्; एष एव मे पापः, धर्मन्, अन्यं पापं न स्मरामि। कुतः तर्हि मे अनन्तं तपः न व्यजायत? सर्वभूतवधात् ब्रह्मघ्नं गुरुतरम्।” धर्मः प्रत्युवाच— “एतेन त्वं शूद्रयोनिṣu भविष्यसि।” तेनैव पापेन महात्मा धर्मज्ञो विदुरः जातः; सञ्जयश्च ऋषिसमः गावल्गण्यात् सूतः अभवत्। कुन्त्याः सूर्याद् महाबलः कर्णः जातः, यस्य मुखे कवचकुण्डले स्वाभाविके विराजेते। लोकरक्षार्थं विष्णुः सर्वसम्पूजितः वसुदेवदेवक्योः प्रादुर्भूतः, महायशाः। स देवः अनादिनिधनः सृष्टिकर्ता जगदधीशः, अव्यक्तः अक्षरं ब्रह्म त्रिगुणात्मकः आदिपुरुषः। अविकार्य आत्मा स प्रकृतेः कारणं स्वामी च, विश्वकर्मा, सत्त्वस्थः नित्यः अव्ययः च। अनन्तः स्थाणुः भगवाञ् हंसः नारायणः प्रभुः, धाता अजः अव्यक्तः परमं अक्षरं इति कथ्यते। स निरुपाधिकः ब्रह्म, निर्गुणः, अनादिः अजः अक्षरः च; स एव सर्वव्यापी स्रष्टा, प्रजापतिः सर्वभूतानां। धर्मसंस्थापनार्थं स आन्धकवृष्णिषु अवतीर्णः, द्वावपि महाबलौ, शस्त्रविद्याविदां श्रेष्ठौ। सत्यकात् सत्यकिः, हृदिकात् कृतवर्मा, नारायणपरायणौ, शस्त्रविद्यायाम् निपुणौ जातौ। भरद्वाजस्य वीर्याद् द्रोणः महर्षितपसा युक्तः, द्रोण्यां जातः। गौतमस्य च शरकूटात् कृपः महाबलः, अश्वत्थाम्न्याः माता च जातौ। ततो द्रोणात् अश्वत्थामा महाबलः जातः; तथा द्रुपदस्य यज्ञाग्नौ द्रष्टुम् अग्निसमतेजाः धृष्टद्युम्नः उत्पन्नः। स एव यज्ञवेद्यां धनुर्धरः, वीर्यसम्पन्नः, द्रोणवधाय जातः। वेद्यां कृष्णा अपि जाताऽभवत्, शोभनाङ्गी, तेजस्विनी, शुभा। प्रह्लादशिष्यः नाग्नजित् महाबलः जातः; तस्य पुत्रः, धर्मनाशकः, देवक्रोधसमुत्पन्नः। गान्धारराजस्य पुत्रः शकुनिः, सौबलः, च, दुर्योधनमातुः कुशलाः पुत्राः जाताः। कृष्णद्वैपायनात् विचित्रवीर्यक्षेत्रे धृतराष्ट्रः प्रजापतिः, पाण्डुश्च महाबलः जातः। विदुरः धर्मार्थकुशलः, बुद्धिमान्, निष्पापः, द्वैपायनात् शूद्र्यां जातः। पाण्डोः पञ्च पुत्राः, देवसमाः, द्वयोः स्त्रियोः उत्तमा गुणैः युधिष्ठिरः। धर्मात् युधिष्ठिरः, वायोः भीमः, इन्द्रात् अर्जुनः तेजस्वी, शस्त्रधारिणां श्रेष्ठः। अश्विभ्याम् नकुलः सहदेवश्च, सौन्दर्यसम्पन्नौ, वृद्धसेवायाम् प्रवृत्तौ, जातौ। धृतराष्ट्रः अपि बुद्धिमान् शतं पुत्रान् अजनि, तेषां मुख्यः दुर्योधनः, युयुत्सुः कर्णश्च। ततो दुःशासनः, दुःसहः, दुर्मर्षणः, विकर्णः, चित्रसेनः, विविंशतिश्च, हे भारत। जयः, सत्यव्रतः, पुरुमित्रः, हे भारत, युयुत्सुः वैश्यपुत्रः, एते एकादश महारथाः। अभिमन्युः अर्जुनात् सुभद्रायां जातः, स वासुदेवस्य भ्रातृपुत्रः, महात्मनः पाण्डोः पौत्रः। द्रौपद्यां पाण्डवैः पञ्च पुत्राः जाताः— सर्वे राजपुत्राः, रूपसम्पन्नाः, सर्वविद्याविशारदाः। युधिष्ठिरात् प्रतिविन्ध्यः, भीमात् सुतसोमः, अर्जुनात् श्रुतकीर्तिः, नकुलात् शतानिकः। सहदेवात् श्रुतसेनः, तेजस्वी, भीमहिडिम्बयोः वन्यां घटोत्कचः जातः। शिखण्डी द्रुपदस्य कन्या, या पुमान् अभवत्; यक्षः स्नेहेन ताम् पुरुषं कृतवान्। कुरुसंघर्षे सहस्रशः राजानः युद्धाय समागताः। तेषां अनन्तानां नामानि दशसहस्रवर्षाणि अपि न शक्यन्ते कीर्तयितुम्; एते मुख्याः नाम्ना उक्ताः, येनायं आख्यानः प्रवर्तते। एवं नाम्ना उक्तानाम् अन्येषां च बहूनाम्, हे ब्रह्मन्, सर्वेषां च सहस्रशः राज्ञां विस्तरेण श्रोतुमिच्छामि। किमर्थं चेमे महाबलाः देवसमाः महारथाः पृथिव्याम् उत्पन्नाः? एतद् सर्वं विस्तरेण वक्तुम् अर्हसि, महाभाग।