स्वकृतदोषेण त्वं, सुश्रोणि, स्वराज्यं हृतवती, तस्मात् पतसि। देवाः ह्यत्र देहैः कर्माणि कुर्वन्ति। तैरेव देहैः देवाः तेषां कर्मणां फलानि प्राप्नुवन्ति; मानवाः तु अन्येन देहेन शुभाशुभं अनुभवन्ति—एवं विधिः। देवेषु तु कर्मफलम् साक्षात् लभ्यते, मर्त्येषु तु मरणानन्तरम्; अतः पुत्रि, त्वं पतिष्यसि, मृत्योरनन्तरं फलं प्राप्स्यसि। त्वं पितृहीना कन्या, वसोरिव दुहिता, मत्स्ययोनि-सम्भवा; मत्स्यगर्भा भवित्वा राज्ञः दुहिता भविष्यसि। अद्रिका नाम यक्षिणी मत्स्यरूपधारिणी गङ्गायाः सलिले समागता; सा पराशराय पुत्रं जन्मिष्यति, यः तस्य वंशधरः भविष्यति। स ब्राह्मर्षिः एकं वेदं चतुर्धा विभज्य, महावैद्यस्य पुत्रः, शान्तनोर्यशः वृद्धये भविष्यति। त्वं चिरायुषः वीर्यवन्तं चित्राङ्गदं ज्येष्ठं च, तथा कीर्तिमन्तं चित्रवीर्यं च प्रसूय, पुनः गन्तासि। पितृणां लङ्घनात् त्वं नीचयोनिं प्राप्स्यसि; अद्रिकायाः एव गर्भात् अस्य राज्ञः दुहिता भविष्यसि। अष्टाविंशत्यां द्वापर्यां त्वं मत्स्ययोनि-सम्भवा भविष्यसि; इति पूर्वं उक्त्वा, शुभा सत्यवती जातासि। अद्रिका नाम अप्सरा ब्रह्मशापात् मत्स्यरूपधारिणी, प्रसूत्य स्वर्गं प्रतिपेदे। तस्याः त्वं कन्या राज्ञः वीर्यसम्भवा जातासि; तस्मात् वसुः त्वां वंशवृद्धये पुत्रार्थं याचितवान्। स उवाच—“भाग्यवती, समागमं देहि।” सा सर्वाङ्गसंमोहिता, पूर्वजन्मस्मरणात्, उवाच—“पश्य भगवन्, पारं तिष्ठन्ति ऋषयः। कथं नः समागमः साक्षिकेषु?” इति श्रुत्वा, स भगवान् मेघं निर्ममे। तेन सर्वं देशं तमसा संवृतम् इव अभवत्; तं महर्षिणा निर्मितं तमः दृष्ट्वा, सा कन्या विस्मिता च लज्जिता च, तपस्यां प्रवृत्ता। “समागमे त्वया, निष्पाप, मम कौमार्यं नष्टं भविष्यति; यदि कौमार्यं नश्यति, कथं गृहं गन्तुं शक्नोमि, द्विजश्रेष्ठ?” इति सा चिन्तयन्ती, उवाच—“ज्ञानी, गृहम् गन्तुम् इच्छामि, न स्थातुं शक्नोमि; तस्मात्, भगवन्, यथोचितं विधेहि।” तस्याः एवं उक्तायाः स उत्तमपुरुषः स्नेहेन प्रत्युवाच—“मम कामं कृत्वा, त्वं कौमार्ये स्थितास्येव भविष्यसि। वरं वृणीष्व, भयेनेव, यद् इच्छसि, सुश्रोणि; मम प्रसादः कदापि व्यर्थः न जातः, शुभस्मिते।” एवं उक्ता सा परमं गन्धत्वं वरं वव्रे; भगवांश्च तस्यै कामितं वरं दत्तवान्। वरप्राप्ता सा हृष्टा, स्त्रीधर्मेण भूषिता, अद्भुतकर्मणः पराशरस्य सह संयोगं चकार। पृथिव्यां मनुष्याः तस्याः गन्धं योजनमात्रात् अनुभूतवन्तः। योजनगन्धत्वात् सा अन्येन नाम्ना ख्याता; एवं सत्यवती प्रसन्ना अतुल्यं वरं प्राप। पराशरेण सह संयुक्ता सा तक्षणात् गर्भं धारयामास; यमुनाद्वीपे महाबलः पराशरपुत्रः जातः। स मातरं अनुमन्य, तपस्यां मनः न्यधात्; उवाच—“यदा स्मरिष्यसि, तदा कार्यार्थं प्रादुरभविष्यामि।” एवं द्वैपायनः सत्यवत्याः पराशरात् जातः; द्वीपे स्थितत्वात् स द्वैपायन इति प्रसिद्धः। स महात्मा युगानुरूपं धर्मं स्थापयामास, मर्त्यानां दीर्घायुषः बलं च युगधर्मं च विचिन्त्य। ब्रह्मणः ब्राह्मणानां च हिताय, वेदान् अस्माकं कृते चतुर्धा अकुरुत; तस्मात् स व्यास इति स्मृतः। स वेदान् च महाभारतं पञ्चमं शिष्यान् सुमन्तु, जैमिनि, पैल, आत्मपुत्रं शुकं च अवेदयत्। स एव परमेश्वरः वैषम्पायनाय अपि उपदिदेश; तैः पृथक् भारतसंहिताः प्रकाशिताः। एवं शान्तनु-गङ्गयोः पुत्रः भीष्मः, अमेयतेजाः, वसूनां तेजसा जातः, महाबलपराक्रमी च कीर्तिमान् अभवत्। वैदार्थविद्यायाम् विश्रुतः महर्षिः, प्राचीनः मण्डव्यः, कदाचित् चौरशङ्कया शूलेन विधृतः। स आनीमण्डव्य इति प्रसिद्धः; स महर्षिः धर्मं आहूय उवाच—“बाल्ये एकया शकुन्तिकया दर्भेण वेधः कृतः, एष एव पापः मया स्मृतः, धर्म, अन्यं पापं न स्मरामि। तर्हि कुतः मम तपः सिद्धिर्नाभवत्? ब्रह्महत्यां सर्वप्राणिवधात् गुरुतरां मन्ये।” धर्मः उवाच—“एतेन पापेन त्वं शूद्रयोनि-सम्भवः भविष्यसि।” स विदुरः, धर्मात्मा, तस्मात् पापात् अभवत्; संजयः, ऋषिसमः, गावल्गणस्य सारथिः जातः। सूर्याद् बलवान् कर्णः कुन्त्याः जातः, स्वाभाविककवचकुण्डलधारी, मुखे शोभमानः। लोकानां हिताय विष्णुः, सर्वैः पूजितः, वसुदेवदेवक्योरुत्पन्नः, महायशाः अवतरत्।