अथ अर्जुनः मणलूराधिपतेः कन्या चित्राङ्गदायाम् बभ्रुवाहनं नाम पुत्रं जनयामास। एवं पाण्डवानां त्रयोदश पुत्राः सञ्जाता इति। अभिमन्युः विराटराजस्य कन्यां उत्तरां विवाह्य तस्यां स्वस्योत्तरं पुत्रं गर्भे न्यवेशयत्। तं षड्मासं गर्भस्थं पुत्रं पुरुषश्रेष्ठस्याज्ञया पृथै गोदारे स्थापयामास। तदा वासुदेवः स्वपादस्पर्शेन तं धारयिष्यामीति प्रतिजज्ञे। वासुदेवोऽपि 'अस्यानन्तवीर्यस्य बालस्य प्राणान् दास्यामि, स ह्यद्यैव जातः' इत्युक्त्वा, 'अभिमन्युना सत्यमुक्तं, तेनैव सत्येन पृथिव्यां स्थेयम्' इति शशाप। वासुदेवस्य पादस्पर्शात् स जीवन्मात्रैव जातः। सुभद्रा तस्मै नाम ददौ। यदा वंशे न्यूनता जाता, तदा यशस्वी परीक्षित् उत्तरा-सुभद्रात्मजस्य पुत्रः अभवत्। परीक्षित् नाम्ना भद्रावतीं कन्यां विवाह्य तस्मात् त्वं जन्मनिजय, जातः। तव च शतानीकः शङ्कुकर्णश्च द्वौ तेजस्विनौ पुत्रौ जातौ। शतानीकः विदेहराजकन्यां विवाह्य तस्यां अश्वमेधदत्तं पुत्रं प्राप। एवं पुरुवंशः पाण्डवांश्च संकीर्तितः। यः कश्चिद् एषां पुरुवंशस्य श्रवणं करोति, स सर्वपापैः प्रमुच्यते। अथ पुरा धर्मनिष्ठः सततं मृगयारतः शास्त्राध्ययननिरतः शुचिर्नाम्ना उपरिचरः राजा आसीत्। स वासुः पुरुवंशस्य शिरोमणिः, इन्द्रस्याज्ञया शोभनां चेदिदेशं प्रविश्य तत्र राज्यं कृतवान्। स राजा शस्त्राणि निक्षिप्य तपश्चर्यायामाश्रमे वसन् आसीत्। तं तपस्विनं राजानं देवा इन्द्रमुख्याः समुपेत्य चिन्तयामासुः—'एष राजा तपसा इन्द्रपदं प्राप्तुमर्हति' इति। ततः ते सुमृदुना वचसा तं तपःमार्गात् प्रत्यक्षं निवर्तयामासुः। 'मा पृथिव्यां धर्मस्य सङ्करः क्रियताम्, त्वं धर्मं धारयसि, धर्मेणैव जगत्स्थितम्। वयं देवा रक्षामः, त्वं नरान् पालय; सदा स्थिरः धर्मं लोके धारय। एवं धर्मसम्पन्नः चिरं लोकान् प्राप्स्यसि।' इत्युक्त्वा, 'पृथिव्यां त्वं मम प्रियः सखा, स्वर्गेऽहं तव; हे राजन्, ऊध इति ख्यातायां देशे वस।' इति चोक्तम्। सा भूमिः पुण्या, गोसमृद्धा, धनधान्यसमृद्धा, सुरक्षिताऽनुकूलाऽन्यैः सुखैः समन्विता। सा भूमिः धनरत्नादिभिः समृद्धा, भूमिर्निधिभिराकीर्णा—चेदिषु वस, हे चेदिपते। तत्र जनाः धर्मिष्ठाः सन्तुष्टाश्च, मुक्तेष्वपि तत्र न मिथ्यावाक्, किं पुनरन्यत्र। पितरः पुत्रान् न विभजन्ति, ते पितृहितेषु निरता, कृष्यां वृषान् युञ्जते, कृशानपि प्रेरयन्ति। सर्वे वर्णाः स्वधर्मे तिष्ठन्ति, तेषां त्रिषु लोकेषु किञ्चिदपि अज्ञातं नास्ति। तव च दिव्यम् आकाशगं स्फटिकसदृशं विमानं, देवोपभोग्यं, मया दत्तं आगमिष्यति। त्वं सर्वेषां मर्त्यानां मध्ये दिव्ये विमानस्य अग्रे स्थित्वा, देवादिव देहधारी गमिष्यसि। वैजयन्तीं च ते कमलैरव्ययैः निर्मितां मालां दास्यामि; तां युद्धे धारयिष्यसि, शस्त्राणि त्वां न बाधिष्यन्ते। एष ते चिह्नं भविष्यति, नराधिप, 'नराणामिन्द्रः' इति ख्यातिः, पुण्यः, अप्रतिमः, महात्मा। वज्रधारिणा तस्मै वेणुदण्डः कामदः, पात्ररक्षकः दत्तः। एवं स राजा सान्त्वितः तपसः निवर्तितः, देवकार्यं कृत्वा देवैः सह प्रस्थितः। ततः स चेदिराजः, इन्द्रदत्ताभरणधारी, दिव्ये विमान उपविश्य स्वपुरीं जगाम। तत्र तस्य इन्द्रपूजार्थं भूमावुत्सवश्रेष्ठं महोत्सवप्रवेशं चकार। मार्गशीर्षे शुक्लपक्षे महायज्ञः कृतः; ततोऽद्यापि राजानः दण्डमहोत्सवं कुर्वन्ति। स प्रवेशः तेन स्थापितः, अनन्तरं राज्ञः दिवसे दण्डारोहणमुत्कर्षेण कुर्वन्ति। मञ्चैः, सुगन्धमाल्यैः, भूषणैः, माल्यैः, पट्टकैः, द्वात्रिंशद्योजनविस्तीर्णः दण्डः शोभते। द्वादशयोजनमञ्चे तं दण्डं स्थापयित्वा, नानावर्णपट्टैः तं ध्वजं परिवेष्ट्य, ब्राह्मणश्रेष्ठैः वस्त्रैः, आहारपानेन पूजितः, शुभश्लोकपाठेन ध्वजः आरोप्यते। तदा शङ्खदुन्दुभिमृदङ्गध्वनिः प्रभवति; तत्रैव वासवः दण्डरूपेण पूज्यते। भक्त्या मणिभद्रादियक्षाः सह देवैः पूज्यन्ते, महात्मनः वासवस्य प्रियार्थं, स्वयमेव तेन स्वीक्रियते। नानाप्रकारदानानि याचकैः सखिभिश्च दत्तानि, दण्डः माल्यैः, पट्टकैः, वस्त्रैश्च शोभितः। सर्वे जलपूर्णकुम्भैः क्रीडन्ति, राजाज्ञया राजानं पूजयन्ति, हास्ययुक्तालापैः रमन्ते। नगरजनाः ग्रामजनैः सह प्रमुदिता, सूतामागधनर्तकनाट्यकाराः चापि हृष्टाः। एवं सर्वे जनाः, राजन, आनन्देन, परिवारैः मन्त्रिभिः भूषणैः भूषिता, तं महोत्सवं उत्सवमिव समाचरन्ति।