कथं सा धर्मात्मिका कृष्णा द्रौपदी, दुष्टैः पुरुषैः पीड्यमाना, धर्मनिष्ठा सती, कुपितं चक्षुः धृतराष्ट्रपुत्रेषु निगृह्य तस्थौ? कथं च माद्रीपुत्रौ व्याघ्रसमौ, तदा द्यूतप्रसक्तं पार्थं दुष्टैः क्लिश्यमानौ अनुगच्छतां? कथं धर्मस्य श्रेष्ठः पाण्डवो धर्मराजः धर्मज्ञः धर्मपुत्रश्च युधिष्ठिरः, अर्हणीयोऽपि, परमं दुःखं सहमानोऽवस्थितः? कथं च धनञ्जयः कृष्णसारथिः, अनेकानि सैन्यानि विजित्य, एकाकी तान् सर्वान् पितृलोकं प्रापितवान्? एतानि सर्वाणि यथावत् मे श्रावय, तपोधन, यच्चान्यदपि महारथैः कृतं तत्र तत्र, तत्सर्वं शृणु। क्षणमेकं प्रतीक्षस्व, महराजन्, इदं हि विस्तीर्णं संख्यानं; कृष्णद्वैपायनवक्ता धर्म्यं आख्यानं वक्तव्यमस्ति। व्यासस्य महर्षेः अनन्ततेजसः सर्वलोकवन्दितस्य सम्पूर्णं शास्त्रं तव उद्घोषयिष्यामि। एतद् धर्मकृतां शतसहस्रं श्लोकानां सत्यमिव सत्यवतीसूनुना अनन्तवीर्येणात्रोक्तम्। आख्यानैः सहितं परमं महाभारतं ज्ञेयम्, श्रोतव्यं च; इदानीं तु संक्षेपेण सर्वं वर्णयिष्यामि। अस्य द्विसहस्राणि अध्यायानां, शतानि च शतानि विभागानां, नवतिशतसहस्राणि दश च श्लोकाः; अष्टादश पुस्तकेषु महर्षिणा रचितम्। यो विद्वान् इदं पठति, ये च शृण्वन्ति, ते ब्रह्मलोकं प्राप्य देवतुल्या भवन्ति। एष वेदसमः, शुद्धः, परमोऽयम्; श्रोतव्येषु श्रेयः, प्राचीनैः ऋषिभिः स्तुतः। अस्य पवित्रस्य महाकाव्यस्य अर्थः, कामः, धृतिः च सम्पूर्णं प्रतिपाद्यते। विद्वान् यः शुद्धाचारान्, सत्यदानान्, नास्तिकान् न, श्रोतृन् कर्ष्णवेदं श्रोतुं प्रयच्छति, स तस्य फलम् आप्नोति। यो गर्भघातिनः पापमपि कृतवान्, सन्देहं विना, इदं श्रुत्वा तस्मात् पापात् विमुच्यते। सर्वपापेभ्यः विमुक्तो भवति, यथा चन्द्रः राहोः मुक्तः; जयाख्यं इतिहासं विजिगीषुणा श्रोतव्यम्। राजा पृथिवीं जयति, शत्रूञ् च विजित्य तिष्ठति; पुत्रोत्पत्तये श्रेष्ठं, पुण्यं च कर्म। एतत् मुख्यया महाराज्ञ्या युवराजेन च पुनः पुनः श्रोतव्यम्; तेन वीरः पुत्रः वा कन्या वा राज्यार्हा जायते। एष धर्मशास्त्रं, परमं अर्थशास्त्रं, व्यासेन अनन्तबुद्धिना मोक्षशास्त्रं चोक्तम्। धर्मेऽर्थे च कामे च मोक्षे च यदिहास्ति तदन्यत्र; यन्नेहास्ति न तत् क्वचित्। इति ब्राह्मणैर्लोके, ब्राह्मणैश्चात्रोक्तम्। इदानीं अन्ये पाठयिष्यन्ति, अन्ये च श्रोतुं यतिष्यन्ति; पुत्राश्च सेवायै, स्निग्धाश्च परिचारकाः। ये अनसूयवः भारतस्य महाजननं शृण्वन्ति, तेषां रोगभयं नास्ति, तर्हि परलोकभयस्य कुतः? यद् देहेन, वाचा, मनसा वा पापं कृतं, तत् सर्वं त्वरया त्यजति इदं शृण्वन्। इदं कृष्णद्वैपायनेन पुण्यार्थं रचितम्; एतत् श्रेयः, कीर्तिः, दीर्घायुः, पुण्यं, स्वर्गश्च ददाति। पाण्डवानां महात्मनाम् यशः लोके प्रचारयन्, अन्येषां च क्षत्रियाणां धनवीर्यसम्पन्नानाम्। येषां ज्ञानशुद्धिः, कर्मसु च यशः, पुण्यार्थं शुद्धान् ब्राह्मणान् श्रोतुं प्रयच्छति...। एतत् परमपुण्यं, शाश्वतं धर्मं, कुरुवंशस्य कीर्तिं शुद्धया सदा कथयेत्। यः ब्राह्मणः नियमयुक्तः भारतं पठति, स विस्तीर्णं वंशं प्राप्य, लोके पूज्यतमो भवति। भारतपाठेन चतुर्मासेभ्यः सर्वपापेभ्यः विमुक्तः, वेदातीतः ज्ञेयः। अत्र देवाः, राजर्षयः, ब्रह्मर्षयः च पावनाः स्तूयन्ते; केशवः च पूज्यते। अत्र भगवाँ देवेशः, देवी च, कार्त्तिकेयस्य जन्म बहुधा च वर्ण्यते। अत्र ब्राह्मणानां, गावां च महिमा स्तूयते; एष धर्मविदां सर्वशास्त्रसमूहः श्रोतव्यः। यः पुण्यशुद्धः विद्वान् उत्सवकाले ब्राह्मणान् पठयति, स पापविमुक्तः, स्वर्गविजयी, नित्यं ब्रह्म प्राप्नोति। यः श्लोकमिमं ब्राह्मणान् श्राद्धे पठति, तस्य श्राद्धं अक्षय्यं स्यात्, पितृभ्यश्च प्रतिनिवर्तते। यद् दिवसेन्द्रियैः, मनसा वा, जानता अजानता वा, किञ्चित् पापं कृतं, तत् महाभारतकथाश्रवणेन नश्यति; भारतानां महाजननं महाभारतमिति कथ्यते। यः तस्य व्युत्पत्तिं वेत्ति, स सर्वपापेभ्यः विमुच्यते; भारतानां महाजननं महाभारतमिति कथ्यते। तस्य पाठेन मनुष्यः महतः पापात् विमुच्यते; त्रीणि वर्षाणि पुण्यः कृष्णद्वैपायनः तद् उक्तवान्। प्रतिदिनं उत्थाय, शुचिः, समर्थः, तपसा युक्तः, महर्षिः आदौ महाभारतं रचयामास। तस्मात् नियमयुक्ताः ब्राह्मणाः, कृष्णवक्ता परमं पुण्यं भारताख्यानं श्रोतव्यमिति।