प्रयागे सोमयागो वरुणयागश्च प्रजापतेः पुरा कृतः, तथा च भवतः, भारतश्रेष्ठ, पारिक्षित्सुत, यज्ञोऽयं संपद्यते। अस्माकं स्वजनानां च कल्याणं भूयात्। इन्द्रस्य शतयज्ञाः कीर्तिताः, तथैव द्वितीयं शतं तद्वत्; एवं भवतः यज्ञोऽयं, भारतश्रेष्ठ, पारिक्षित्सुत, अस्माकं स्वजनानां च कल्याणाय भवतु। यमस्य हरीमेधस्य च, रन्तिदेवस्य च राज्ञः यज्ञः प्रसिद्धः; एवं भवतः यज्ञोऽयं, भारतश्रेष्ठ, पारिक्षित्सुत, अस्माकं स्वजनानां च कल्याणाय भवतु। गयस्य शशबिन्दोः च, वैश्रवणस्य च राज्ञः यज्ञः, तथा च भवतः यज्ञोऽयं, भारतश्रेष्ठ, पारिक्षित्सुत, अस्माकं स्वजनानां च कल्याणाय संपद्यते। नृगस्य अजमीढस्य च, दशरथस्य च राज्ञः यज्ञः, तथा च भवतः यज्ञोऽयं, भारतश्रेष्ठ, पारिक्षित्सुत, अस्माकं स्वजनानां च कल्याणाय भवतु। दिवि श्रुतः यज्ञः देवपुत्रस्य, युधिष्ठिरस्य च, अजमीढस्य च राज्ञः; एवं भवतः यज्ञोऽयं, भारतश्रेष्ठ, पारिक्षित्सुत, अस्माकं स्वजनानां च कल्याणाय संपद्यते। सत्यवत्याः पुत्रस्य कृष्णस्य यज्ञः, यत्र स्वयमेव तेन क्रतुः कृतः; एवं भवतः यज्ञोऽयं, भारतश्रेष्ठ, पारिक्षित्सुत, अस्माकं स्वजनानां च कल्याणाय भवतु। एते चात्र, येषां तेजः सूर्यसमं, इन्द्रकर्मणि समागताः, तेषां ज्ञानं नाधिगम्यते, न च तेषां दत्तानि दानानि नश्यन्ति। द्वैपायनात् समो नास्ति लोकेषु ऋत्विक्, एष मे निश्चयः; तस्य शिष्याः सर्वे भूमौ विचरन्ति, स्वकर्मसु निपुणाः। विभावसुः अद्भुततेजाः, महात्मा, सुवर्णबीजः, हविःप्रभुः, कृष्णपदः, प्रवर्तमानज्वालामुकुटः—एष अग्निः, भगवन्, तव हविः गृह्णाति। इह जीवेषु, राजन्, त्वत्समः नास्ति जनसंरक्षणे; तव स्थैर्येण अहं सदा विश्वस्तः, त्वं हि वरुणधर्मराजयमसमानः। यथा शक्रः वज्रपाणिः अस्मिन्लोके रक्षकः, तथा त्वं जनसंरक्षणे स्थितः; मम मतिम्, त्वं नराणां श्रेष्ठः, न चान्यः त्वत्समो राजा जातः। त्वं खट्वाङ्गनाभागदिलिपययातिमन्धातृणां समः तेजसा; सूर्यतेजोवद्भासि, भीष्मव्रतधारी च। वाल्मीकिवत् आत्मबलं गुह्यं धारयसि, वसिष्ठवत् कोपं संयच्छसि; तव ऐश्वर्यं मम मते इन्द्रसमं, प्रभा नारायणवत् दीप्तिमती। यम इव धर्मविनिश्चये निपुणः, कृष्ण इव सर्वगुणैः युक्तः, त्वं वासूनां समृद्धिस्थानम्, यज्ञनिधिः च। बले दम्भोध्भवसमः, अस्त्रविद्यायाम् रामसमः, तेजसा और्वत्रितसमः, दृश्ये भगीरथसमः। एवं स्तूयमानाः सर्वे तुष्टाः—राजा, सभासदः, ऋत्विजः, होतारश्च; शुभलक्षणानि दृष्ट्वा, राजा जनमेजयः तदा उवाच। स राजा जनमेजयः, बालोऽपि सन् वृद्धवत् भाषमाणं तम् उपलभ्य, न चैनं बालमिति मेनिरे, वृद्धमिव तु। स तस्मै वरदानेन प्रेरितः सन्, ब्राह्मणान् उवाच—“ममाभिलाषः, अस्य बालस्य वरे दातव्यम्, ब्राह्मणाः, सम्यक् व्यवस्थापयत।” एवमुक्ते, तक्षकः शीघ्रं आगच्छति इति; राजा वरदः ब्राह्मणं प्रति उवाच—“वृणीत वरम्।” तदा होता, न सर्वथा संतुष्टः, उवाच—“तक्षकः नायाति यावत् क्रतुरयं प्रवर्तते।” यथा क्रतुरयं मम संपूर्णः, तथा तक्षकः शीघ्रं आगच्छतु; सर्वे यूयं यत्नेन प्रयतध्वम्, स हि मम शत्रुः। यथाशास्त्रं, यथा वह्निः वदति, राजन्, तक्षकः भीतस्त्विन्द्रस्य निकेतने स्थितः। रागेक्षणो महात्मा सूतः, यो प्राचीनकथाः वेद, तदा राजानं पृष्ट्वा, ब्राह्मणवचनं प्रोवाच—“श्रुतं पुराणम्, राजन्, इन्द्रेण तक्षकाय वरः दत्तः—‘मम समीपे वस, सुरक्षितः; अग्निः त्वां न दहिष्यति।’” ततः नागैः निर्भयः स प्रभुः निर्गतः। स चिन्तयामास—“एवमेतद् भविष्यति” इति। तक्षकः सर्पः, उपरिचर्यायाम् संस्थापितः, भीतमानसः, न सुखं प्राप्नोति; तदा मन्त्रविद् राजा, तक्षकवधकामः, पुनः क्रुद्धः उवाच—“यदि तक्षकः इन्द्रनिकेतने अस्ति, ब्राह्मणाः, तदा स इन्द्रसहितः वह्निना पतयतु।” न तु तक्षकं विशिष्टया आहूय राजा जनमेजयः; तदा होतृवर्गः तत्र हविः आहुत्य तक्षकं सर्पं आह्वयत्। एवं हुतमाने, तक्षकः पुरन्दरसंयुक्तः आकाशे दृष्टः, महता कम्पेन। पुरन्दरः तु तं यज्ञं दृष्ट्वा, तत्र प्रविश्य तक्षकसहितः, भीतम् तक्षकं परित्यज्य स्वनिकेतनं प्रत्यगच्छत्। इन्द्रे निर्गते, राजन्, तक्षकः भीतसंमूढः, मन्त्रबलात् वह्निज्वालायाम् आकृष्यमाणः, तत्र दृष्ट्वा ऋत्विजः वाक्यम् ऊचुः—“एष तक्षकः शीघ्रं तव वशे आगच्छति, राजन्; तस्य भीषणं घोषं शृणुमः। नूनं, सर्पेन्द्रः वज्रधरेण त्यक्तः, दिवः पतितः, मन्त्रभीतः, आकाशे भ्रममाणः, मूढेन्द्रियः, उरश्वासं कुर्वन् आगच्छति।” “यज्ञः तव सम्यक् प्रवर्तते, राजन्; अतः अस्मै ब्राह्मणश्रेष्ठाय वरः दातव्यः। त्वं यौवनस्थः, अनन्तरूपः, उचितं वरं दास्यामि; यद् इच्छसि हृदि, तत् वृणुष्व, शक्यते चेत् दास्यामि।” तक्षकः सर्पेश्वरः वह्नौ पतनाय उपस्थितः, तदा आस्तिकः प्रविश्य इदं वचनम् ऊचुः—“यदि मे वरदः सि, जनमेजय, तर्हि मम एष वरः—यज्ञोऽयं स्थातव्यः, न च सर्पाः पतन्तु।” एवमुक्तः, पारिक्षित्सुतः, न हृष्टचित्तः, आस्तिकम् प्रति उवाच—“हिरण्यम्, रजतम्, गावः, यद् इच्छसि अन्यद् वा, ब्राह्मणश्रेष्ठ, तत् वररूपेण दास्यामि, न तु मम यज्ञं निरुद्धुम् अर्हसि।