ततः नागराजस्य आज्ञया नागस्त्री स्वस्य पुत्रं जरत्कारुम् आह्वय्य तं संबोधयामास। सा तस्य पुत्रं प्रति उवाच—“मम भ्राता त्वां तव पितरं प्रयोजनाय माम् अर्पितवान्; तस्य कालः सम्प्राप्तः—यद् कर्तव्यं तत् कुरु।” ततः जरत्कारुः मातरं पप्रच्छ—“कस्मात् प्रयोजनात् मम माम् पितरं तव भ्राता अर्पितवान्? तत् सत्यम् आचक्ष्व; श्रुत्वा यथोचितं करिष्ये।” तदा नागराजस्य भगिन्य् आत्मीयहितैषिणी, स्थिरा, सर्वं तस्मै विस्तार्य निवेदयामास। सा उवाच—“कद्रुः सर्वनागानां माता प्रसिद्धा; तस्याः कोपात् पुत्रेषु शापः किम् कारणम् अभवत् तद् शृणु। उच्चैःश्रवा अश्वराजः मया मिथ्या न निर्मितः; मम पुत्राः विनतायाः हिताय दासत्वाय स्थापिताः। जनमेजयस्य यज्ञे वातरथेन भक्ष्याः भविष्यन्ति; तत्र ते विनष्टाः मृत्युलोकं गमिष्यन्ति। तदा लोकपितामहः तस्याः शापवदनाय प्रत्यक्षम् अभाषत—‘एवं भवतु’—तस्य वचनैः सन्तुष्टः अभवत्।” “ततः अमृतमथने कालः सम्प्राप्तः; वासुकिः तदा ब्रह्मवचनं श्रुत्वा देवेषु शरणम् अगच्छत्। सर्वे देवाः अमृतं प्राप्त्वा स्वकार्यं साधयित्वा, मम भ्रातृं अग्रे स्थापयित्वा, ब्रह्माणं उपसंगम्य प्रार्थयामासुः। ते सर्वे, वासुकिना सह, पद्मजं प्रशमयितुं यत्नं अकुर्वन्, यथा शापः न स्यात्। वासुकिः स्वजनस्नेहेन दुःखी अभवत्; भगवन्, कथं मातुः शापः न स्यात्?” “तदा ब्रह्मा उवाच—‘यदा जरत्कारुः जरत्कारु नाम्न्यां पत्न्यां विवाहं करिष्यति, तदा द्विजातिः पुत्रः जायमानः नागान् शापात् मोक्षयिष्यति।’ तद् श्रुत्वा वासुकिः तव पितरं प्रति माम् अर्पितवान्, अमरत्वमिव। कालात् पूर्वं त्वं मयि जातः; सम्प्रति कालः सम्प्राप्तः—तव कर्तव्यं भयात् अस्मान् रक्षitum्।” “तस्मात् भ्रातरं अग्नेः भयात् रक्षितुं त्वया यत्नः कर्तव्यः; तव पितुः बुद्धिमतः प्रतिज्ञा व्यर्था न भवेत्; स त्वां अस्माकं मोक्षाय अर्पितवान्—किम् मन्यसे, पुत्र?” एवं उक्तः शौनकः प्रत्युवाच—“एवं भवतु”—ततः मातरं संबोध्य, दुःखितं वासुकिं सान्त्वयन्निव प्रबोधयामास। स उवाच—“वासुके, नागश्रेष्ठ, त्वां मोक्षयिष्यामि; सत्यम् वदामि, शापात् त्वां विमोक्ष्यामि। नाग, शान्तचित्तः भव; तव भयस्य कारणं नास्ति। यज्ञे तव हिताय यत्नं करिष्यामि।” “मम वचनं कदापि मिथ्या न अभवत्, स्वजनोऽपि; कथं अन्यथा स्यात्? अहं यज्ञदीक्षितं जनमेजयं गमिष्यामि। अद्य शुभैः वाक्यैः राजानं तुष्ट्वा, यज्ञं स्थगयिष्यामि, श्रेष्ठ। नागराज, मयि सम्पूर्णं विश्वासं कुरु; तव मनः मयि कदापि सन्देहं न कुर्यात्।” वासुकिः उवाच—“आस्तिक, मम हृदयम् कम्पते, दिग्भ्रमः अभवत्, ब्रह्मदण्डेन पीडितः। तत्त्वं न चिन्वे।” आस्तिकः प्रत्युवाच—“नागश्रेष्ठ, त्वं कदापि क्लेशं न कुरु; अग्निस्फुलिङ्गात् उत्पन्नं भयम् अहं निवारयिष्यामि। ब्रह्मदण्डं, कालाग्निसमं, अहं नाशयिष्यामि; अत्र कदापि भयम् न कुरु।” ततः वासुकेः भीषणं दुःखम् अपाकृत्य, तं आत्मनि स्थापयित्वा, शीघ्रं प्रस्थितवान्। आस्तिकः, द्विजश्रेष्ठः, नागेश्वराणां मोक्षाय सर्वगुणसम्पन्नः जनमेजयस्य यज्ञं प्रति जगाम। तत्र गतः, आस्तिकः उत्तमं यज्ञवेदिम् अपश्यत्, यत्र बहवः ऋत्विजः सूर्याग्निसमप्रभाः विराजन्ति। प्रवेशाय यत्नं कृत्वा, द्विजश्रेष्ठः द्वारपालैः निवारितः अभवत्; प्रवेशेच्छया, महान् तपस्वी यज्ञं प्रशशंस। अग्रे यज्ञशालां प्राप्त्वा, द्विजश्रेष्ठः, धर्मिष्ठः, राजानं कीर्तिमन्तं, ऋत्विजः, यजमानान्, अग्निं च प्रशशंस। तत्र उवाच—“प्रयागे सोमयज्ञः, वरुणयज्ञः, प्रजापतियज्ञः अभवत्; तद्वत् तव यज्ञः, भारतश्रेष्ठ, परिक्षित्सुत, अस्माकं सुहृदां च कल्याणं भवतु। इन्द्रस्य शतयज्ञाः कथिताः, अन्यशतं समं च; तद्वत् तव यज्ञः, भारतश्रेष्ठ, परिक्षित्सुत, अस्माकं सुहृदां च कल्याणं भवतु। यमस्य, हरिमेधस्य, रन्तिदेवस्य च यज्ञः; तद्वत् तव यज्ञः, भारतश्रेष्ठ, परिक्षित्सुत, अस्माकं सुहृदां च कल्याणं भवतु। गयस्य, शशबिन्दोः, वैश्रवणस्य च यज्ञः; तद्वत् तव यज्ञः, भारतश्रेष्ठ, परिक्षित्सुत, अस्माकं सुहृदां च कल्याणं भवतु। नृगस्य, अजमीढस्य, दशरथस्य च यज्ञः; तद्वत् तव यज्ञः, भारतश्रेष्ठ, परिक्षित्सुत, अस्माकं सुहृदां च कल्याणं भवतु। दिव्यः देवपुत्रस्य, युधिष्ठिरस्य, अजमीढस्य च यज्ञः श्रुतः; तद्वत् तव यज्ञः, भारतश्रेष्ठ, परिक्षित्सुत, अस्माकं सुहृदां च कल्याणं भवतु। कृष्णस्य, सत्यवत्याः पुत्रस्य, यत्र सः स्वयम् यज्ञं अकुर्वत्; तद्वत् तव यज्ञः, भारतश्रेष्ठ, परिक्षित्सुत, अस्माकं सुहृदां च कल्याणं भवतु।” “एते च, सूर्यसमानप्रभाः, इन्द्रयज्ञाय समागताः; अद्य तेषां ज्ञानं न लभ्यते, न च तेषां दत्तं दानं कदापि नष्टं भविष्यति। लोकेषु द्वैपायनसमानः ऋत्विजः न विद्यते; एषा मम निश्चला बुद्धिः। तस्य शिष्याः भूमौ विचरन्ति, स्वयज्ञकर्मसु कुशलाः। विभावसु, अद्भुतप्रभः, महात्मा, सुवर्णबीजः, हविस् भक्षयिता, कृष्णपथः, भ्रमन्नलशिखः—एषः अग्निः, देव, तव हविं प्रतिगृह्णाति।” एवं आस्तिकः यज्ञवेद्यां प्रशशंस, राजन्, ऋत्विजः, यजमानान्, अग्निं च, नागानां मोक्षाय प्रार्थयितुं समुपस्थितः।