राजा न तं मुनिं मौनव्रतं पालयन्तं अवगच्छति स्म। क्रोधेन पूर्णः, तव पितरं तं मुनिं अवमानयत्। तदनन्तरं, धनुषः अग्रेण मृतं सर्पं भूमौ उत्थाप्य, स तं सर्पं तस्य शुद्धहृदयस्य मुनेः स्कन्धे स्थापयामास, हे भरतानां श्रेष्ठ। तदा स मुनिः, बुद्धिमान्, न तस्य प्रतिवचनं ददौ, न च तस्य कर्मणः युक्तिम् अयुक्तिम् वा अवदत्। स यथास्थितः, न क्रुद्धः, तं सर्पं स्कन्धे धारयन् स्थितः। ततः स राजा, हे राजेन्द्र, मुनेः स्कन्धे सर्पं स्थापयित्वा, पुनः स्वनगरं प्रत्यागच्छत्। तस्य मुनेः श्रीङ्गी नाम पुत्रः आसीत्, यशस्वी, महाबलः, तीक्ष्णतेजः, कोपशीलः च। स मुनिः ब्रह्मणम् उपगम्य पूजनं कृतवान्; तस्य अनुमतिः लब्ध्वा श्रीङ्गी तद्वृत्तान्तं श्रुतवान्। पूर्वं तव पितरं तव मित्रस्य पितरं अवमानयत्, हे नृसिंह, यदा स स्थिरः स्थितः, मृतसर्पं तस्य स्कन्धे स्थापयित्वा। स निर्दोषः, तं मृतसर्पं स्कन्धे धारयन्, हे राजन्, स महान् तपस्वी, मुनिश्रेष्ठः। स आत्मसंयमी, शुद्धः, अद्भुतकर्मनिष्ठः, तपसा दीप्तात्मा, तस्मिन्काले सर्वाङ्गसंयमी आसीत्। स धर्मशीलः, शुभवदनः, दृढस्थितः, लोभमुक्तः, न कृत्स्नः, न मत्सरी, वृद्धः, मौनव्रती, सर्वभूताश्रयः—तव पितरं तथापि स दोषाय कृतवान्। तदा क्रोधपूर्णः, तेजस्वी मुनिपुत्रः, बालोऽपि वृद्धतेजसा, तव पितरं शशाप। स शीघ्रं जलं स्पृशित्वा, तेजसा दीप्तः, क्रोधेन तव पितरं प्रति इदं वचनं अभाषत्—"यः मम निर्दोषं पूज्यं पितरं मृतसर्पं स्कन्धे स्थापयामास, तं तक्षकः सर्पः, क्रुद्धः, तस्य तेजसा दहेत्।" "स तीक्ष्णवीर्यः विषधरः सर्पः, मम वचस्याः प्रेरितः, सप्तरात्रात् पश्चात् मम तपसः प्रभावं दर्शयिष्यति—पश्य!" एवं उक्त्वा, स स्वपितरं यत्र स्थितः तत्र गत्वा, तं दृष्ट्वा, कृतं शापं निवेदितवान्। तदा स मुनिश्रेष्ठः तव पितरस्य शिष्यं गौरमुखं नाम, गुणसम्पन्नं, धर्मात्मानम् प्रेषितवान्। स शान्तचित्तः, राज्ञे सर्वं विस्तारतः उक्तवान्—"मम पुत्रेण त्वं शप्तः असि—सावधानः भव, हे राजन्!" "तक्षकः, हे महराज, तव तेजसा दहेत्।" तानि भयानकानि वचनानि श्रुत्वा तव पितरं जनमेजयः— तक्षकस्य भयात् सावधानः अभवत्। ततः सप्तमे दिवसे आगते—ब्राह्मर्षिः काश्यपः तव पितरं गन्तुम् इच्छन् अभवत्। तस्मिन्काले तक्षकः सर्पराजः काश्यपं दृष्टवान्। स सर्पराजः शीघ्रं काश्यपं द्विजं प्रति अभाषत्—"कुतः शीघ्रं गच्छसि, किं च इच्छसि?" काश्यपः उक्तवान्—"यत्र कुरुश्रेष्ठः राजा परिक्षित् तक्षकस्य दाहेन आज दह्यते, तत्र अहं गच्छामि, द्विजश्रेष्ठ।" "अहं शीघ्रं गच्छामि, तस्य तापं निवारयितुम्; यदि अहं तत्र भविष्यामि, सर्पः तं न हिंसिष्यति।" तक्षकः उक्तवान्—"यदाहं तं दष्टवान्, तं पुनः जीवयितुम् इच्छसि? अहं तक्षकः ब्राह्मन्—मम अद्भुतं तेजः पश्य!" इत्येव उक्त्वा तक्षकः तत्र वृक्षं दष्टवान्। सर्पदष्टं वृक्षं तत्क्षणात् भस्मीकृतम्; ततः काश्यपः तं वृक्षं पुनः जीवितवान्। तक्षकः तं लोभयन् उक्तवान्—"इच्छितं धनं वद;" एवं उक्तः काश्यपः पुनः तक्षकं प्रति उक्तवान्। स उक्तवान्—"अहं तत्र धनलाभाय गच्छामि;" तक्षकः तं महात्मानं सौम्यं वचनं उक्तवान्। "यत् धनं त्वं राज्ञः इच्छसि, तत् अतिशयेन मत्तः गृह्य, हे निर्दोष, प्रत्यागच्छ।" एवं सर्पेण उक्तः काश्यपः, पुरुषश्रेष्ठः, इच्छितं धनं तक्षकात् गृह्य, प्रत्यागच्छत्। ब्राह्मणस्य गमनानन्तरं, तक्षकः मायया तव धर्मात्मानं पितरं, राजश्रेष्ठं, उपगम्य। स गृहे रक्षितः अपि, तक्षकः तं राजानं, तव पितरं, विषाग्निना दग्धवान्; ततः त्वं, पुरुषसिंह, विजयाय अभिषिक्तः अभवः। हे राजश्रेष्ठ, एतत् सर्वं दृष्टं श्रुतं च, यथावत् घोररूपेण, त्वां पूर्णतया उक्तम्। एतस्य राज्ञः विनाशं श्रुत्वा, हे पुरुषश्रेष्ठ, मुन्युतङ्कस्य कार्यं कर्तव्यम् इति चिन्तय। तस्मिन्नेव काले, राजा जनमेजयः, शत्रुनाशकः, सर्वैः मन्त्रिभिः सह इदं वचनं उक्तवान्। तदा, के तं अद्भुतं वृक्षस्य वृत्तान्तं उक्तवन्तः, यः वृक्षः तक्षकदष्टः भूत्वा भस्मराशिः अभवत्, लोकस्य आश्चर्यरूपः। यः वृक्षः काश्यपेन पुनः जीवितः, तक्षकदष्टः, निःसन्देहं मन्त्रैः विषं नष्टम्, काश्यपात् किञ्चित् न नश्यति। दुष्टबुद्धिः, अधमः सर्पः, मनसि चिन्तयामास—"यदि ब्राह्मणः मया दष्टः राजा पुनः जीवयेत्—" "तक्षकः, यस्य विषः संयुक्तः, लोकस्य उपहास्यः भविष्यति।" एवं विचार्य, स ब्राह्मणेन तुष्टः अभवत्। "कञ्चिद् उपायं कृत्वा तं दुःखं दास्यामि; किन्तु विस्तरेण वनान्तरे यद् अभवत् तत् श्रोतुम् इच्छामि।" एवं कौरवश्रेष्ठस्य पितुः वृत्तान्तः, तक्षकस्य दाहः, काश्यपस्य च वृक्षजीवनम्, सर्वं यथाक्रमं, श्रद्धया, मुनिश्रेष्ठस्य वचनेन, कथितम्।