सः महायशाः अप्रतिमपराक्रमः पृथिवीं देव्या सह सदा रक्षितवान्। तस्य शत्रवो नासन्, न च किञ्चन द्वेष्टुम् अर्हति स्म। सः सर्वेषां प्राणिनां समदर्शी बभूव, यथा प्रजापतिः। ब्राह्मणाः, क्षत्रियाः, वैश्याः, शूद्राश्च स्वधर्मे स्थिताः आसन्। तस्य शासनकाले सर्वे सुसंहिताः, स्थिरचित्ताश्चासन्; सः विधवाः, अनाथान्, क्लिष्टान्, दरिद्रांश्च स्नेहेन पालयामास। सर्वेषां प्राणिनां मध्ये सः शोभनः आसीत्, इवापरः सोमः; समृद्धः, बलवान्, सत्यवादी, स्थिरपराक्रमश्च। धनुर्वेदे सः शारद्वतस्य शिष्यः आसीत्; तव पितरं जनमेजयं गोविन्दः अपि प्रियतमानं अकरोत्। सः महात्मा सर्वजनप्रियः आसीत्; कुरुवंशे नष्टे सः उत्तरेयं पुत्रं उत्पादितवान्। तस्मात् परिक्षित् नाम सुभद्रासुतः अभवत्, सः महाबलवान्, राजधर्मविद्, सर्वगुणसम्पन्नश्च। सः आत्मसंयमी, धृतिमान्, बुद्धिमान्, धर्मनिष्ठः, महाप्रज्ञः षड्रिपुविजयी च, राज्यविद्यायाम् अग्रणीः आसीत्। तव पितरः एतान् प्रजाः षष्टिवर्षपर्यन्तं रक्षितवान्; ततः स्वकाले मृत्युं प्राप्य, सर्वान् शोकयामास। अनन्तरं त्वं नरश्रेष्ठ, धर्ममार्गं समाश्रित्य, एतत् कुरुवंशराज्यं सहस्रवर्षपर्यन्तं प्राप्य, बाल एव अभिषिक्तो, सर्वभूतानां रक्षकः अभवः। अस्मिन्समुदाये कदापि न कश्चन राजा अप्रियः, अप्रसन्नः वा जातः; विशेषतः पूर्वजानां महात्मनां उत्तमाचारस्य विचारयन्। कथं मम पिताऽपि एवंविधः मृत्युम् अवाप? सत्यम् आख्याहि, विस्तारतः श्रोतुम् इच्छामि। इति नृपतेः प्रेरिताः तव मन्त्रिणः, राज्ञः हितकामाः, प्रियकामाश्च, यथावत् तस्मै सर्वं निवेदयामासुः। सः पृथिवीपतिः, महाबलः तव पिता, नित्यं मृगयायाम् आसक्तः आसीत्। यथा महाबाहुः पाण्डुः, रणश्रेठ्ठः धनुर्धरः, सर्वं राज्यभारं अस्मासु न्यधात् — एकदा सः वनं गत्वा, बाणेन मृगं विद्ध्वा, तं मृगं शीघ्रं घनदर्भेषु अन्वधावत्। पदातिः, खड्गधारी, धनुष्कुण्डली च, सः तस्मिन्समुदायान्तरे मृगं नापश्यत्। षष्टिवर्षीयः, वृद्धः, क्षुधार्तः च, सः महावने अतिश्रेष्ठं मुनिं दृष्टवान्। नरपतिः सः मुनिं मौनव्रतीं पृष्टवान्; पृष्टः अपि सः मुनिः न किंचित् अवदत्। ततः राजा, क्षुधया श्रमेण च पीडितः, स्थिरं मौनं च तं मुनिं दृष्ट्वा, सहसा कोपेनाभिभूतः अभवत्। सः न अवगच्छत् यत् मुनिः मौनव्रतधारी आसीत्; क्रोधेन तव पिताऽपमानं चकार। ततः भूमौ मृतसर्पं धनुष्कोट्या उद्धृत्य, सः तं निर्मलहृदयं मुनिं भुजङ्गं स्कन्धे न्यधात्, हे भारतश्रेष्ठ। सः मुनिः न किंचित् उक्तवान्, न च तस्य कृत्यम् अयुक्तं वा उक्तवान्; सः यथास्थितः, निराक्रोधः, सर्पं स्कन्धे धारयन् स्थितः। अनन्तरं सः नृपतिः, मुनेश्च स्कन्धे सर्पं स्थापयित्वा, पुनः स्वपुरं प्रत्यागच्छत्। तस्य मुनेः श्रुङ्गी नाम पुत्रः आसीत्, महायशाः, महातेजाः, तीक्ष्णशक्तिः, क्रोधनश्च। मुनिः ब्रह्मणं सम्पूज्य, स्वानुज्ञया श्रुङ्गी तद्वृत्तान्तं शुश्राव। पूर्वं तव पिता तव मित्रस्य पित्रा तिरस्कारं प्राप, स्थिरः सन्, मृतसर्पं स्कन्धे धारयन्। सः निरपराधः, सर्पं स्कन्धे वहन्, सः महातपस्वी, मुनिश्रेष्ठः। सः आत्मसंयमी, शुचिः, अद्भुतकर्मा, तपसा दीप्तात्मा, तदा सर्वाङ्गसंयतः आसीत्। सः सदाचारवान्, शुभवक्ता, दृढनिश्चयः, अलोभः, अमन्दः, अनसूयकः, वृद्धः, मौनव्रती, सर्वभूतानां शरण्यः, तथापि तव पितरः तं अपराधितवान्। तदा क्रोधेन पूर्णः, सः तेजस्वी मुनिपुत्रः, बालः सन् अपि, वृद्धप्रभाम् आसाद्य, तव पितरं शप्तवान्। सः शीघ्रं जलं स्पृष्ट्वा, तेजसा दीप्तः, क्रोधेन एतान् वचनानि तव पितरं प्रति उक्तवान्— "यः मृतसर्पं मम निरपराधं वन्दनीयं पितरं स्कन्धे न्यधात्, तं तक्षकः सर्पः क्रुद्धः तेजसा दहिष्यति।" "सः विषधरः, बलवान्, मम वचनबलात् प्रेरितः, सप्तमे अहनि तपसो वीर्यं दर्शयिष्यति—पश्य!" इत्युक्त्वा सः पितरं यत्र स्थितः तत्र गतः, दृष्ट्वा तं शापं निवेदितवान्। ततः सः मुनिश्रेष्ठः तव पितुः शिष्यं गौमुखं नाम, गुणशीलसम्पन्नं, प्रेषयामास। सः स्थिरधीः, राज्ञे सर्वं विस्तारतः उक्तवान्—"त्वं मम पुत्रेण शप्तः, सावधानः भव राजन्!" "तक्षकः, महाबाहो, त्वां तेजसा दहिष्यति।" इति तानि भीषणवचनानि श्रुत्वा, तव पिता जनमेजयः सावधानः, तक्षकभीतः, अभवत्। सप्तमे दिने आगते— कश्चन ब्रह्मर्षिः काश्यपः राजानं द्रष्टुम् इच्छन् गतवान्। तस्मिन्नेव काले, तक्षकः सर्पाधिपः, काश्यपं दृष्टवान्।