राज्ञः जनमेजयस्य पितरं प्रति सर्वेषु स्वेषु अपि सः कदापि मिथ्यावाक्यं न उक्तवान् इति स्मरामि न; यत् किञ्चित् तेन उक्तं, तत् अवश्यं कालेन साधयिष्यति, हे राजन्। अतः त्वं, हे सर्प, अस्मिन् विषये न संतप्यस्व; तव एकः पुत्रः जातः भविष्यति, यः अग्निसूर्ययोः सदृशः तेजस्वी भविष्यति। इति उक्त्वा, मम पतिः, तपसा समृद्धः, तत्रतः निर्गतः, हे भ्रातः; अतः एषः महद् दुःखं यत् तव हृदि स्थितम्, तत् परित्यज। एवं श्रुत्वा, सर्पराजः वासुकिः, अतिव हृष्टः, स्वसुः वचनं प्रतिगृह्य, "एवं भवतु" इति प्राह। ततो मृदुवाक्यैः, दानैः, पूजया च, सः उत्तमः सर्पः स्वां रूपवतीं भगिनीं सम्यक् अर्चयत्। ततो गर्भः, महाशक्तियुक्तः तेजस्वी च, शुक्लपक्षे वर्धमानः चन्द्रमाः इव, तत्र ववृधे, हे ब्राह्मणश्रेष्ठ। अनन्तरं, काले समुपस्थिते, हे ब्राह्मन्, सर्पराजस्य भगिनी एकं पुत्रं प्रसूतवती, यः दिव्यकुमारसदृशः बभूव, पितरौ भयाद् विमोचयन्। सः तत्रैव, सर्पराजगृहे, ववृधे, भ्रगुपुत्रात् च्यवनात् वेदांश्च वेदाङ्गानि च अधीयानः। स बाल एव व्रतानि अचरत्, बुद्धिमान्, धर्मशीलः, सद्गुणयुक्तश्च; तस्य नाम लोके आस्तिक इति प्रसिद्धम् अभवत्। यतः तस्य पिता, गर्भस्थस्य एव, "अस्ति" इति उक्त्वा निर्गतः, तस्मात् सः आस्तिक इति नाम्ना प्रसिद्धः अभवत्। स बाल एव तत्रैव सर्पराजगृहे, अगाधया बुद्ध्या विचरन्, सम्यक् रक्षितः स्थितवान्। स वर्धमानः, सर्वान् सर्पान् तुष्टिं जनयन्, स्वर्णत्रिशूलधारिणं भगवन्तम् इव विराजमानः आसीत्। एवम्, तस्मिन्काले, राजा जनमेजयः स्वपितुः स्वर्गारोहणस्य विषये मन्त्रिभ्यः पृष्टवान्—"पुनः विस्तारतः मे तद् आख्यात।" ततः, हे ब्राह्मन्, पश्य, राजा कथं मन्त्रिभ्यः पृष्टवान्, ते च कथं परिक्षितः मृत्युं वर्णितवन्तः। "यूयं सर्वे जानाथ, मम पित्रा यत् कृतम्, सः महात्मा कथं कालेन निधनं प्राप, इति। युष्माभिः सम्यक् श्रुत्वा मम पितुः कर्माणि, अहं धर्म्यम् आचरिष्यामि, कदापि न विपरीतम्।" तदा, तेन महात्मना पृष्टाः, सर्वे धर्मज्ञा मन्त्रिणः, राज्ञे जनमेजयाय इदं वचनम् ऊचुः—"शृणु, हे राजन्, यत् त्वं पृच्छसि स्वपितुः आचारमपि, तस्य च स राजा कथं निधनं प्राप तदपि। तव पिता धर्मात्मा, महात्मा, प्रजापालकः आसीत्; कथं सः अत्र जीवितवान्, शृणु। चातुर्वर्ण्यं स्वधर्मे स्थाप्य, सः धर्मज्ञः राजा धर्मं मूर्तिमन्तं इव रक्षामास। सः तेजस्वी, अप्रतिमपराक्रमः, पृथिवीं देवीम् अपालयत्; तस्य न कश्चन शत्रुः आसीत्, न च कञ्चन द्वेष्टुम् अशकत्। सर्वेषां प्राणिनां समो आसीत्, प्रजापतिमिव; ब्राह्मणक्षत्रियवैश्यशूद्राः स्वधर्मे स्थिताः। तस्य राज्ञः अधीनम् सर्वे सुखिनः, स्थितप्रज्ञाश्च; सः विधवाः, दरिद्रान्, दुःखितान्, अनाथांश्च अपालयत्। सः सर्वेषां मध्ये शोभनः सोम इव, समृद्धः, बलवान्, सत्यवादी, स्थिरपराक्रमश्च आसीत्। धनुर्वेदे सः शारद्वातस्य शिष्यः आसीत्; तव पिता जनमेजयः गोविन्दस्यापि प्रियतमः आसीत्। सः सर्वैः जनैः प्रियः; कुरूणां विनाशे सति, सः उत्तरे पुत्रं उत्पादयामास। तस्मात् परिक्षित् नामकः, सुभद्रायाः सुतः, जातः, राजधर्मविद्, सर्वगुणसम्पन्नश्च आसीत्। सः आत्मसंयमी, स्थिरबुद्धिः, धर्मनिष्ठः, महाबुद्धिः षड्रिपुनिग्रहे च कुशलः, राज्यशास्त्रवित् च आसीत्। तव पिता एतान् प्रजाः षष्टिवर्षाणि पालयामास; ततः, स्वकालमुपगम्य, सर्वेषां दुःखं जनयामास। ततः त्वं, नरश्रेष्ठ, धर्ममार्गमुपगतः; एषः कुरुवंशराज्यं सहस्रवर्षाणि तव प्राप्तम्। बाल एव त्वं सर्वभूतानां रक्षकः अभिषिक्तः। अस्मिन्सन्ताने कदापि कश्चन राजा अप्रियः न अभवत्, विशेषतः पूर्वजानां पुण्यकर्मणां महात्मनां आचरणं दृष्ट्वा। कथं मम पिता, एवंविधः सन्, निधनं प्राप, इति मे सत्यं विस्तारतः आख्यातुम् इच्छामि।" इति राज्ञा प्रेरिताः, मन्त्रिणः, राज्ञः हितकामाः प्रियार्थिनश्च, यथावत् तस्मै सर्वं निवेदयामासुः। सः राजा, पृथिव्याः रक्षकः, शूराणां श्रेष्ठः—तव पिता, हे राजन्, सदा मृगयायाम् आसक्तः आसीत्। बलवान् पाण्डुः इव, युद्धे धनुर्धराणां श्रेष्ठः, सर्वं राज्यकार्यं अस्मासु न्यवेश्य, एकदा वनं गतः, बाणेन मृगं ताडितवान्। तं व्रणितं मृगं शीघ्रं घने वनान्तरे अन्वधावत्। पदातिः, खड्गं गृहीत्वा, धनुष्कोटिकरः, तूणीरं च बिभ्रत्, तव पिता तस्मिन् काने नष्टं मृगं न प्राप। वृद्धः षष्टिवर्षीयः, जरया क्षीणः, क्षुधया च पीडितः, सः महावने श्रेष्ठं मुनिं अपश्यत्। सः नरपतिः तं मौनव्रतीं मुनिं पप्रच्छ, स तु पृष्टः अपि न किञ्चित् अवदत्। तदा राजा, क्षुधया क्लमेन च पीडितः, तं मुनिं स्थिरं, शान्तं, मौनं तिष्ठन्तं दृष्ट्वा, सहसा कोपेन अभिभूतः अभवत्।