सा तु धर्मज्ञस्य भार्या, अश्रुपूर्णलोचना, शुष्कवदना, साङ्गलम्बितहस्ता, स्नेहेन गद्गदगिरा, विनयपूर्वकं वचः उवाच। सा धैर्यमास्थाय, अपि च वामोरुः स्पन्दमानः, भीमभावेन तं ब्राह्मणश्रेष्ठं जारत्कारुं इदमुवाच— "भगवन् धर्मविदां श्रेष्ठ, अहं निर्दोषा त्वया न परित्यक्ता भवानीति युक्तं न स्यात्। अहं च धर्मे स्थित्वा, त्वदिष्टानुष्ठाने सदा प्रवृत्ता, त्वया मम दानस्य हेतुः यः सः अपि मनसि मम। यदि अहं दुर्भगा, अलब्धसिद्धिः, तं प्रयोजनं न प्राप्नोमि, तर्हि मातुः शापदुःखपीडिता स्वजनमध्ये वासुकिः मम किं वदेत्। "त्वत्तः अभीष्टं सन्तानं यद्यपि न जातम्, तव संयोगेन पुत्रलाभेन स्वजनानां कल्याणं भविष्यति। एष मे सहवासस्त्वया, ब्राह्मणश्रेष्ठ, निष्फलः मा भवतु; स्वजनहितकामया त्वां प्रार्थये। भगवन्, त्वया अस्फुटं गर्भं मयि निवेश्य, कथं त्वं मां परित्यज्य सर्पेषु गन्तुमिच्छसि?" इत्येवं स्नेहपूर्णं वचनं श्रुत्वा, महातपाः स धर्मात्मा जारत्कारुः स्वपत्नीं प्रत्युवाच— "यदि ते वचनं युक्तं सम्यक्, हे जारत्कारो, गर्भे ते पुत्रोऽस्ति, अग्निसमतेजाः, वेदवेदाङ्गविद्, धर्मात्मा महायशाः।" एवमुक्त्वा स धर्मात्मा महायशाः जारत्कारुः दृढव्रतः पुनः कठोराणि तपांसि कर्तुं निर्गतः। अथ तस्य पतिं निर्गतं दृष्ट्वा, जारत्कारुः सर्वं यथावत् भ्रात्रे वासुकये न्यवेदयत्। ततो वासुकिः सर्पश्रेष्ठः, तां दुःखार्तां भगिनीं श्रुत्वा, महानुतापेन व्याकुलः इदं वचनमुवाच— "त्वं जानासि, सुभगे, कार्यं च दानस्य च हेतुम्; यदि सर्पाणां हिताय, तव सुतः तदर्थं भूयात्। स महातेजाः अस्मान् सर्पसत्रात् नूनं मोक्षयिष्यति, यथा पूर्वं ब्रह्मणा देवैः सह उक्तम्। सुभगे, किम् तव गर्भे स ऋषिसत्तमात् पुत्रोऽस्ति? न मे तस्य धीमतः प्रयत्नः व्यर्थः स्यात्। एवंविधे कार्ये त्वां पृच्छितुं न उचितम्; तथापि गुरुत्वात् पृच्छामि। पतिं तव महातपसं, कठिनस्वभावं च ज्ञात्वा, न कदापि तं याचिष्ये, यथा स मां न शप्तुमर्हति। त्वं मे सर्वाणि पतिसंस्काराणि कथय; दीर्घकालं हृदि स्थितं दुःखशल्यं च मम अपाकुरु।" एवमुक्ता जारत्कारुः भ्रातरं वासुकिं सान्त्वयन्ती प्रत्युवाच— "महात्मा स मे पतिः सुतार्थं मया पृष्टः; स च 'अस्ति' इति प्रत्युक्त्वा मां त्यक्त्वा गतवान्। स्वेषु अपि स कदापि मिथ्यावादी न स्मृतः; यदुक्तं तेन, तत् समये स सम्पादयिष्यति। सर्प, त्वं न चिन्तय; पुत्रोऽस्ति ते, अग्निसूर्यसमप्रभः। एवं मम पतिः तपस्वी निर्गतः; अतः तव हृदये स्थितं महद् दुःखं त्यज।" एवं श्रुत्वा वासुकिः सर्पराजः हर्षेण तुष्टः, भगिन्याः वचः 'एवं स्यात्' इति प्रतिजग्राह। स च स्नेहवाक्यैः, दानैः, सत्कारैः, वपुष्मतीं स्वभगिनीं सम्यक् पूजयामास। ततो गर्भः महातेजाः, महाप्रभः, शुक्लपक्षे वर्धमानचन्द्रवत् वृद्धिं जगाम। ततः कालेन सर्पराजभगिनी दिव्यसमं पुत्रं प्रसूतवती, येन पितरौ भीतः शमम् आपेतुः। स च तत्रैव वासुकिगृहे वर्धमानः, भृगुपुत्रात् च्यवनात् वेदवेदाङ्गानि शुश्राव। स सुतरां बाल एव व्रतानि अचरत्, बुद्धिसम्पन्नः, धर्मशीलः, गुणवान् च अभवत्; तस्य नाम आस्तिक इति लोके विख्यातम्। पिता च तस्य गर्भस्थस्यैव 'अस्ति' इत्युक्त्वा निर्गतः, तस्मात् स आस्तिक इति प्रसिद्धोऽभवत्। स बाल एव तत्रैव सर्पराजगृहे, अगम्यबुद्धिः, रक्षितः, विचरन् अवर्धत। स च वर्धमानः सर्वान् सर्पान् तुष्टिं प्रापयत्, स्वर्णत्रिशूलधारिणमिव देवराजं स्फुरन्। अथ जनमेजयः राजा मन्त्रिणः पितुः स्वर्गारोहणं विषये पृष्टवान्— "पुनः विस्तारतः मे तदाख्यात।" ततो ब्राह्मण, राजा मन्त्रिणः पप्रच्छ यथा, ते च परिक्षितः मृत्युं कथयामासुः। "यूयं सर्वे जानाथ, मम पितरं यथा तेन महात्मना स्वकाले मृत्युं प्राप्तम्।" इति श्रुत्वा, "पितुः कर्माणि यथावत् श्रुत्वा, अहं धर्म्यं करिष्यामि, कदाचित् विपरीतम् न।" ततः स धर्मात्मा राजा पृष्टः, मन्त्रिणः सर्वे बुद्धिमन्तः धर्मज्ञाश्च, जनमेजयाय इदं वचः ऊचुः— "राजन्, पृच्छसि यत् पितुः धर्माचरणं, यथा च स राजा स्वर्गं गतः, तत् शृणु।" तव पिता धर्मात्मा, महात्मा, प्रजापालकः; स किम् अत्र जीवन्न् आसीत्, तद् शृणु। स च चातुर्वर्ण्यं स्वधर्मे स्थाप्य, तान् रक्षितवान्; धर्मवित् स राजा धर्मं मूर्तिमन्तं इव पालयामास।