समीक्ष्य तत्र सावधानता पुनःपुनः कथयन्, "सावधानः भव," इत्युक्तवान्, अन्यथा तस्य निवारणं केनापि न शक्यते। स हि क्रोधपूर्णं पुत्रं निग्रहितुं न शक्नोति; अतः तेन, तव हितकामेन, अहं तव समीपं प्रेषितः अस्मि, हे राजन्। तस्य भीषणवाक्यानि श्रुत्वा कुरुवंशसम्भूतः राजा, तपस्वी सन् अपि, तेन पापेन क्लेशितः अभवत्। ऋषेः वनस्थस्य मौनव्रतं श्रुत्वा तस्य मनः दुःखेन अधिकतरं अभवत्। शमिकस्य कृपायुक्तं स्वभावं ज्ञात्वा, स राजा तस्य ऋषेः अपराधं कृत्वा पुनः क्लेशितः अभवत्। राजा तस्य मृत्युवृत्तं श्रुत्वा न तावद्व्यथितः, यथाऽपि तस्य कृतस्य कर्मणः दुःखितः, अमृतसदृशः सन् अपि। ततः राजा पुनः गौरमुखं प्रेषयामास, "भगवतः कृपा मयि भवतु," इति वचनेन। राज्ञः वचनं श्रुत्वा, गौरमुखः मुनिः अनुमतिं लब्ध्वा शीघ्रं स्वगुरोः आश्रमं प्रत्यागच्छत्। गौरमुखस्य गमनात् शीघ्रं, राजा मनःक्लेशेन पीडितः, मन्त्रिभिः सह विचारयितुं प्रारभत। मन्त्रिभिः सह विचार्य, स मन्त्रकुशलः राजा एकस्तम्भयुक्तं दृढरक्षकं भवनं निर्मातुं आज्ञापयामास। तत्र रक्षां स्थापयामास, वैद्याः औषधयः च समारोपयत्, ब्राह्मणान् मन्त्रकुशलान् सर्वत्र नियोजयामास। तत्र स्थित्वा, स राजा मन्त्रिभिः सह धर्मज्ञैः, सर्वतः सुरक्षितः, राजकार्याणि यथावत् अकरोत्। तं श्रेष्ठं राजानं केनापि समीपं गन्तुं न शक्यते, रात्रौ चलन्नपि वायुर्न प्रवेशितुं अनुमतः न अभवत्। सप्तमे दिवसे, श्रेष्ठः कश्यपः मुनिः राजानं चिकित्सितुं आगतः। तेन श्रुतं, तक्षकः सर्पश्रेष्ठः राजानं यमालयं न प्रेषयिष्यति। स चिन्तयामास, "सर्पराजेन दष्टं राजानं ज्वरमुक्तं करिष्यामि; एवं मम कार्यं धर्मश्च साध्येत।" तक्षकः सर्पराजः कश्यपं पन्थाने दृष्ट्वा, एकाग्रचित्तं वृद्धरूपेण गच्छन्तं, तं सम्बोधितवान्। सर्पराजः कश्यपं श्रेष्ठं मुनिं उवाच, "क्व शीघ्रं गच्छसि? किं कार्यं चिन्तयसि?" कश्यपः प्रत्यवदत्, "तक्षकः सर्पश्रेष्ठः तेजसा कुरुवंशसम्भूतं शत्रुनाशनं राजानं परिक्षितं दहिष्यति। अहं शीघ्रं गच्छामि, सर्पराजेन दष्टं तेजस्विनं पाण्डवं राजानं ज्वरमुक्तं कर्तुं। अहं ब्राह्मणः, लोके पूजितः, विषविद्यायां कुशलः; गुरुदृष्ट्या विषनाशने निपुणः।" तक्षकः उवाच, "अहं तक्षकः ब्राह्मण; तं राजानं दहिष्यामि। प्रत्यागच्छ, मम दष्टं चिकित्सितुं त्वं न शक्नोषि।" कश्यपः प्रत्यवदत्, "मम ज्ञानबलसम्पन्नं निश्चयं अस्ति—तव दष्टं राजानं ज्वरमुक्तं कर्तुं गच्छामि।" तक्षकः पुनः उवाच, "यदि मम दष्टं चिकित्सितुं शक्नोषि, तर्हि यं वृक्षं मया दष्टं, तं जीवय, हे कश्यप।" तक्षकः पुनः वदति, "त्वं तव श्रेष्ठं मन्त्रबलं दर्शय, यत्नं कुरु; अहं वटवृक्षं दंश्यामि, ब्राह्मणश्रेष्ठ, यथा पश्यसि।" कश्यपः प्रत्यवदत्, "यदि तथा मन्यसे, सर्पराज, वृक्षं दंश; अहं तव दष्टं वटं जीवयिष्यामि। अद्य मम मन्त्रबलं पश्य, वटं दंश, हे सर्प।" कश्यपस्य वचनेन, तक्षकः महात्मा सर्पराजः समीपं गत्वा वटवृक्षं दंशितवान्। महात्मना सर्पेण दष्टः स वृक्षः सर्पविषेण सर्वतः दह्यमानः अभवत्। वृक्षं दग्ध्वा, सर्पः कश्यपं पुनः उवाच, "यत्नं कुरु, द्विजश्रेष्ठ, वृक्षं जीवय।" तक्षकस्य तेजसा भस्मीकृतं वृक्षं कश्यपः सर्वं भस्म संगृह्य वचनं प्रोवाच। "पश्य, हे सर्पराज, अद्य मम ज्ञानबलं वृक्षे; अहं तं जीवयिष्यामि—साक्षी भव, हे सर्प।" ततः पूज्यः विद्वान् कश्यपः द्विजश्रेष्ठः ज्ञानबलात् भस्मराशिं वृक्षं पुनः जीवितवान्। तत्र स अङ्कुरं उत्पादितवान्, द्विपत्रं, ततः शाखां, पल्लवितां शाखां, पुनः विस्तीर्णं वृक्षं निर्मितवान्। कश्यपेन जीवितं वृक्षं दृष्ट्वा, तक्षकः उवाच, "ब्राह्मण, ते अद्भुतं अस्ति।" सर्पराजः पुनः उवाच, "यदि मम विषं वा मम सदृशस्य विषं निवारयितुं त्वं शक्नोषि, तर्हि किमर्थं, तपोधन, तत्र गच्छसि?" "यः फलम् इच्छसि तस्य राज्ञः, तत् अहं दास्यामि, दुष्करं चेदपि।" "राजा ब्राह्मणशापवशात्, प्रायशः मृत्युसमीपं गतः; ब्राह्मण, तव यत्नसिद्धिः सन्दिग्धा।" "तदा तव कीर्तिः, त्रिलोकप्रसिद्धा, अत्र नष्टा भविष्यति, सायं सूर्यरश्मिवत्।" कश्यपः उवाच, "धनार्थं तत्र गच्छामि; तत् मे प्रयच्छ, हे सर्प; तदनन्तरं मम दक्षिणां गृह्य प्रत्यागमिष्यामि।" तक्षकः प्रत्यवदत्, "यद् यः धनराशिः तव तस्य राज्ञः इच्छसि, ततः अधिकं दास्यामि; प्रत्यागच्छ, द्विजश्रेष्ठ।