शमिको मुनिः शान्तिमाश्रित्य, यथाशक्ति आज्ञां दास्यामीति निश्चित्य, तस्य पुत्रस्य बालभावेन कृतशापं पार्थिवाय निवेदयितुं चिन्तयामास। स मम पुत्रेण, यद्यपि अपरिपक्वबुद्धिना, तवापमानं दृष्ट्वा, हे राजन्, शापितोऽसि, अहं तु तदवमानं न शशाक सहितुम्। एवं शिष्यं समुपदिश्य, धर्मात्मा शमिकः पारिक्षिते राजनि करुणया संविग्नः तम् प्रेषयामास। स धर्मनिष्ठो गौरमुखो नाम शिष्यः, गुरुजनाज्ञया राज्ञः कुशलप्रश्नं कृत्वा, कार्यमपि निवेदयितुम् प्रस्थितः। स शीघ्रं कुरुवंशवर्धनं राजानं समुपगम्य, द्वारपालैः प्रवेशितः, राजमहालयं प्रविवेश। तत्र, राज्ञा सत्कृतः द्विजो गौरमुखः, क्लान्तोऽपि, सर्वमर्थं सम्यक् निवेदयामास। सभायां मन्त्रिभिः सहितः, स शमिकवचनं घोरं राज्ञे व्याहरत्—“राजन्, तव राज्ये शमिकः नाम मुनिः वर्तते। स धर्मज्ञः, आत्मसंयतः, शमशीलः, महातपाः च। त्वया तु, मुनिः मौनस्थितः, ध्याननिष्ठः च, सर्पो धनुष्कोट्या ताडितः, तस्य स्कन्धे विन्यस्तः। शमिकः तव कर्म क्षमामास, किन्तु तस्य पुत्रः तद् न शशाक सोढुम्। तस्मात्, राजन्, अद्य त्वं तेन, पितुः अज्ञानतः, शप्तोऽसि—‘सप्ताहात् तक्षकस्त्वां हन्ता भविष्यति।’ स पुनः पुनः उक्तवान्—‘तत्र सावधानः भव,’ अन्यथा तद्व्यतिक्रमः कस्यचित् न शक्यते। स स्वपुत्रं कोपाविष्टं न निग्रहीतुं शक्नोति; तेन तव हितकाम्यया अहं प्रेषितः।” एवं भयावहानि वचनानि श्रुत्वा, कुरुनन्दनः राजा, पापकर्मणा संतप्तः, महातपाः सन् अपि, दुःखितः अभवत्। यदा मुनिः वनान्ते मौनव्रतमास्थितः इति श्रुत्वा, तदा राज्ञः मनः शोकात् अधिकतरं पीडितम्। शमिकस्य दयालुतां विज्ञाय, स्वकृतदोषेण स राजा पुनः संतप्तः। तस्य मृत्युवर्णनं श्रुत्वा न तावद् शोकार्तः अभवत्, यथास्वकृतपापेन, अमरः इव सन् अपि। ततः स राजा पुनरपि गौरमुखं प्रेषयामास—“भगवतः अनुग्रहः मयि भवतु” इत्युक्त्वा। राजवचनं श्रुत्वा, गौरमुखः मुनिसंनिधिं शीघ्रं प्रत्युपागच्छत्। गौरमुखे निर्गते, राजा संतप्तचित्तः मन्त्रिभिः सह मन्त्रयामास। मन्त्रिभिः सह विचार्य, यः मन्त्रवित् स राजा, एकस्तम्भयुक्तं सुविहितं वेश्म निर्मातुं आज्ञापयत्। तत्र रक्षणाय, वैद्यौषधसम्पादनाय च, मन्त्रकुशलान् ब्राह्मणान् सर्वत्र नियुक्तवान्। तत्रैव स्थित्वा, धर्मज्ञैः मन्त्रिभिः सहितः, सर्वाणि राजकार्याणि अकुर्वन्। तं राजानं, रात्रौ चलनपवनोऽपि, कोऽपि न समीपगच्छत्। सप्तमे दिवसे, महर्षिः कश्यपः राजानं चिकित्सितुम् आगतः। स श्रुतवान्—तक्षकः सर्पश्रेष्ठः, राजानं यमलोकं न नयिष्यति। स चिन्तयामास—“सर्पदष्टं राजानं ज्वरमुक्तं करिष्यामि; एवं मम कार्यं च धर्मश्च सिद्ध्येताम्।” तक्षकः सर्पराजः पन्थानं गच्छन्तं कश्यपं दृष्ट्वा, वृद्धवेषधारिणं, तं पप्रच्छ—“क्व गच्छसि शीघ्रम्, किं कार्यमिच्छसि?” कश्यपः प्रत्युवाच—“तक्षकः सर्पश्रेष्ठः तेजसा राजानं पारिक्षितं दाहयिष्यति। अहं शीघ्रं गच्छामि, तक्षकदष्टं राजानं, पाण्डवश्रेष्ठं, ज्वरमुक्तं कर्तुम्। ब्राह्मणोऽहं, विषविद्यावान्, गुरुदृष्टिप्रसादेन विषनाशनिपुणः।” तक्षकः ब्राह्मणं प्रोवाच—“अहं तक्षकः, स राजानं दाहयिष्यामि। त्वं निवर्तस्व, मत्तो दष्टस्य चिकित्सा न शक्या।” कश्यपः प्रत्युवाच—“मम ज्ञानबलसमन्वितं निश्चयं, तवदष्टं राजानं ज्वरमुक्तं कर्तुम्।” तक्षकः अवदत्—“यदि त्वं मया दष्टस्य चिकित्सा कर्तुम् अर्हसि, तर्हि मया दष्टं वटवृक्षं पुनर्जीवय कश्यप।” कश्यपः—“मम मन्त्रबलं पश्य, यत्नं कुरु; अहं वटं दष्टं पुनर्जीवयिष्यामि, अद्य पश्य मम मन्त्रबलं, दंश वटं हे सर्प।” तद्वाक्यं श्रुत्वा, तक्षकः महात्मा वटवृक्षं दष्ट्वा, तं सर्पविषेण सन्तप्तं सर्वतः प्रज्वलितवान्। वृक्षं दग्ध्वा, तक्षकः कश्यपं पुनरुवाच—“यत्नं कुरु द्विजश्रेष्ठ, वृक्षं पुनर्जीवय।” तदा, तक्षकतेजसा भस्मीकृतं वटं कश्यपः सर्वं भस्म संगृह्य, इदं वचनमुवाच।