शौनकादयः ऋषयः पूर्वं किमपि श्रुतवन्तः सन्तः, आस्तीकस्य जन्मकथां ज्ञातुम् इच्छन्ति स्म। तेषां याच्ञां श्रुत्वा सौति: परम्परानुसारं कथां प्रवर्तयति। तत्र वासुकिः सर्वान् सर्पान् आहूय, स्वां भगिनीं सम्यक् उद्धृत्य, महर्षये जरत्कारवे समर्पयत्। स महर्षिः, दीर्घकालं नियमपरायणः, तपःनिष्ठः, पत्नीं न इच्छति स्म। स तु वीर्यं ऊर्ध्वगं धारयन्, तपस्यायाम् अवस्थितः, शास्त्रविद्, निर्भयः, जितेन्द्रियः, पृथिवीं संचरन्, मनसा अपि पत्नीं न चिन्तयति स्म। अन्यस्मिन्नेव काले, पारिक्षित् नाम कश्चन राजा, कौरववंशसम्भूतः, श्रान्तः जातः। यथा महाबाहुः पाण्डुः, युद्धे श्रेष्ठधनुर्धरः, मृगयायाम् आसक्तः आसीत्, तथा तस्य पूर्वजोऽपि। एवं पारिक्षित् अभिमन्युपुत्रः, लोके ख्यातिं गमयन्, मृगान्, वराहान्, व्याघ्रान्, महिषान्, अन्यांश्च वन्यपशून् निजघान, पृथिवीं विचचार। एकदा, स राजा शल्यहीनबाणेन मृगं विद्ध्वा, धनुः आदाय, तं घने वनं प्रविष्टः। यथा भगवाँस्स्त्र्यम्बकः स्वर्गे यज्ञपशुं विद्ध्वा धनुष्करं गृहीत्वा सर्वतः अन्वेषयन् गच्छति स्म, तथा स राजा अपि। तत्र तु स मृगः, विद्धः अपि, न मृतः, तस्य पूर्वरूपं शीघ्रं स्वर्गं गतवन्। स राजा विद्धं मृगं निहत्य, तेन दूरं नीतः, धनुः च अपहृत्य, तेन पशुना नीयमानः आसीत्। स राजा श्रान्तः, तृषार्तः, वनान्तरे कश्चन ऋषिं दृष्टवान्, यः गवां मध्ये उपविष्टः, वात्सल्यम् उपलभमानः। स मुनिः प्रायः क्षीरफेनं पिबन् आसीत्। राजा, नियमपरायणः, शीघ्रं तत्र धावन्, धनुः उद्धृत्य, तं मुनिं पप्रच्छ, क्षुधया क्लान्तः— "अहं पारिक्षित्, अभिमन्युपुत्रः, ब्राह्मण। मया विद्धः मृगः पलायितः; त्वया किल दृष्टः?" इत्युक्ते, मुनिः मौनव्रतं पालयन्, न किंचित् प्रत्युवाच। राजा कोपेन, मृतसर्पं धनुष्कोट्या उद्धृत्य, तस्य मुनेश्शिरसि स्थापयामास, तं च निरीक्ष्य स्थितवान्। मुनिः न किंचिद् उक्तवान्, न शुभं न अशुभं; राजा अपि कोपं मुमोच, मनसि खिन्नः, नगरं प्रति प्रतस्थे। मुनिः यथापूर्वं स्थितः, क्षमया युक्तः, स्वधर्मनिष्ठः, राज्ञः तस्य अपराधं प्रत्यनुतप्यत् न। स राजा, धर्मनिष्ठमुनिं न अवगच्छ, अतः तं अवमानितवान्। तस्य मुनेश्शिशुः, नाम्ना शृङ्गी, तेजस्वी, महातपाः, कोपसमन्वितः, दुर्निवारः, महाव्रतधारी आसीत्। स बालः, ब्रह्माणं जगतां हिताय स्थितं, काले काले उपससाद, तेन अनुमतेन अन्विष्टः, मित्रेण सह हास्यक्रीडायाम् अवस्थितः, गृहं प्रत्यागच्छत्। तत्र, क्रोधेन दग्धः, शृङ्गी, द्विजश्रेष्ठात् कृशात्, पितुः विषये हास्यं श्रुत्वा, रोषेण समन्वितः अभवत्। "त्वदीयः पिता, तपस्वी, मृतकं स्कन्धे धारयति; मा गर्वं कुरु, शृङ्गिन्। मा किंचिद् वद, मुनिपुत्रेषु, ब्रह्मविदां मध्ये, तपस्विषु च। कुत्र तव पौरुषं, कुत्र च गर्वोत्थिताः वाचः, पितरं मृतं वहन्तं दृष्ट्वा? तव पितुः कर्म न उचितं, येन अहं दुःखितः।" एवं श्रुत्वा, शृङ्गी, तेजसा दीप्तः, पितरं मृतकं वहन्तं ज्ञात्वा, कोपेन दग्धः। स कृशं दृष्ट्वा, सत्यं पृच्छन्, "कथं पितरं सर्वभूतहितं, एकचित्तं, तपसा विष्णुम् अर्चयन्तं, वन्याशनं, मौनिनं, अद्य मृतं वहन्तं पश्यामि?" कृशः उवाच—"राजा पारिक्षित्, अभिमन्युपुत्रः, मृगयायां गतः, बाणेन मृगं विद्ध्वा, तं न दृष्टवान्, तव पितरं पप्रच्छ, स तु मौनव्रतं पालयन्, न प्रत्युवाच। राजा तदा, धनुष्कोट्या सर्पं तस्य स्कन्धे स्थापयामास। तव पिता, शृङ्गिन्, तत्रैव स्थितः, नियमपरायणः; राजा अपि स्वपुरं हस्तिनापुरं प्रतस्थे।" एवं श्रुत्वा, शृङ्गी, पितरं मृतकं वहन्तं, कोपेन नेत्रे रक्तीकृत्य, क्रोधेन दग्धः। स तदा, जलस्नानं कृत्वा, क्रोधबलात्, राजानं शशाप—"स पापात्मा राजा, मम वृद्धं क्लान्तं च पितरं, मृतसर्पं स्कन्धे स्थापयामास—" इत्येवमादि शापं दत्तवान्।