एतेषु कदाचित्सर्पेषु, यदा शाश्वतानामपि सत्यात्मनाम् अनन्तानाम् श्रुत्वा शापं प्राप्तम्, हृदयममं कम्पितम् अभवत्। नूनं सम्पूर्णविनाशः अस्माकं प्राप्तः, भीषणः शापः मातुः असंयतः सञ्जातः। यतः शाश्वतो देवोऽपि तां शापं कर्तुं न वारयामास। अतः अद्य सर्पाणाम् हिताय विचारयामः, सर्वं कुशलं भवतु, कालः अपि न व्यतीतिः। सर्वे बुद्धिमन्तः विवेकिनः वयं, विचारयन्तः मोक्षाय उपायं अन्विष्यामः। यथा देवाः कदाचित् गुहायाम् अग्निं लब्ध्वा नष्टवन्तः, तथा यज्ञः न स्यात्, वा जनमेजयस्य पराजयः सर्पविनाशाय स्यात्। इति उक्त्वा, सर्वे कद्रूवंश्या एकत्र समागत्य, मन्त्रविदः, युक्तिमन्तः, संमतिं अकुर्वन्। तत्र केचन सर्पाः ऊचुः—“ब्राह्मणाः भूत्वा जनमेजयम् याचामः, यज्ञः न स्यात्।” अन्ये, आत्मानं मेधाविनः मन्यन्तः, ऊचुः—“सर्वे तस्य मन्त्रिणः स्वीकृत्य, तस्य सर्वेषु कार्येषु निर्णयं पृष्ट्वा, यज्ञनिरोधाय उपदेशं दास्यामः।” स राजा, यो अस्मान् मूल्यवान् मन्यते, विद्वत्सु अग्रणी, यज्ञस्य विषये स्पष्टं पृच्छति, तत्र वयं ‘न’ इति वदामः। बहून् दुष्परिहार्य दोषान्, इह च परत्र च, कारणैः हेतुभिः दर्शयामः, यज्ञः न भवेत्। अथ यदि तत्राचार्यः यज्ञं कर्तुम् इच्छति, सर्पयज्ञविशारदः, राजहिते समर्पितः, तं सर्पः गत्वा दंशयेत्; स सर्पः मृतः स्यात्, तस्य मृत्युः यज्ञं न कर्तुम् अनुमन्यते। अन्ये ये सर्पयज्ञविदः, ऋत्विजः स्युः, सर्वान् तान् दंशयेम, तथा कार्यं सिद्ध्येत्। अन्ये धर्मज्ञाः, दयालवः सर्पाः ऊचुः—“एषा मूढता; ब्राह्मणवधः अयुक्तः।” विपत्तौ परमशान्तिः धर्मे प्रतिष्ठिता; धर्मविरुद्धं आचरन् जगत् विनश्येत्। अन्ये सर्पाः ऊचुः—“वयं मेघाः विद्युत्प्रभवः भूत्वा, यज्ञाग्निं वर्षेण शमयेम।” अन्ये विशिष्टाः ऊचुः—“रात्रौ पात्राणि, चमसादीन् गत्वा त्वरया चौर्यं कुर्मः, यज्ञनिरोधः स्यात्।” अथ यज्ञे, सर्पाः शतशः सहस्रशः जनान् दंशयन्तु, तदा अस्माकं भीतिर्न स्यात्। अथवा, सर्पाः स्वमूत्रपुरीषेण पक्वान्नं मलिनीकुर्वन्तु, सर्वहोमं विनाशयन्तु। अन्ये ऊचुः—“यज्ञे ऋत्विजः भूत्वा, विघ्नं कुर्मः, दक्षिणां याचामः।” स राजा अस्माकं वशे आगतः, यथेष्टं करिष्यति; अन्ये ऊचुः—“जलात् क्रीडन्तं राजानं आनयेम।” गृहं नयेम, बन्धनं कुर्मः, यज्ञः न स्यात्। अन्ये मेधाविनः ऊचुः—“तं शीघ्रं गृहीत्वा दंशयेम, तस्य मृत्युः अस्माकं मूलविपत्तिं छिनत्ति।” इदं अन्तिमं निर्णयं, श्रुत्वा विचार्य च, इदानीं, हे राजन्, यद् उचितं मन्यसे, तत् शीघ्रं व्यवस्थितं भवतु। एवं उक्त्वा, सर्वे सर्पाः वासुकिं नागाधिपं दृष्ट्वा, वासुकिः चिन्तयन् सर्पान् इदं अब्रवीत्—“एषः निर्णयः मम न रोचते; सर्वसर्पाणां योजना न प्रियं मे। किम् अत्र व्यवस्थितं भवेत्, यद् हितकरं? महात्मा कश्यपः प्रीतिः श्रेयसी इति मम मन्यते। बन्धूनां सौहार्दात्, आत्मनः च, हे सर्पाः, मम मनः किं कर्तव्यम् न जानाति, न च वचनं स्वीकुर्यामि। यद् हितं भवेत्, तत् व्यवस्थितुं मम कर्तव्यं; गुणदोषैः महता व्यथितोऽस्मि।” सर्वसर्पाणां वचनं, वासुकिवचनं च श्रुत्वा, एलापत्रः वाक्यम् अब्रवीत्—“एषा योजना पूर्वं मया दर्शिता, हे नागश्रेष्ठ; यदि त्यक्तुम् इच्छसि, तथास्तु, प्रभो। यथेष्टं भवतु, योजना पुनः स्मृत्याऽपि; शृणुत, हे सर्पाः, यथार्थं वक्ष्यामि। यज्ञः न स्यात्, न च स राजा; जनमेजयः पाण्डवः, यस्मात् महती भीतिः अस्माकं उत्पन्ना। राजपुरुषः, भाग्येन हतः, केवलं भाग्यं आश्रयेत्; तत्र अन्यः आश्रयः नास्ति। अतः, हे सर्पश्रेष्ठ, एषा भीतिः अस्माकं प्राप्ता; भाग्यं एवात्र आश्रयेम, वचनं मम शृणुत। यदा शापः उक्तः, तदा अहं मातुः गोदाम् उपविष्टः, भीत्या वाक्यं श्रुतवान्; देवाः, प्रभो, अग्रसर्पान् 'क्रूरः, क्रूरः' इति अभिवदन्। देवाः, महदयया प्रेरिताः, शापदाहेन पीडितान् सर्पान् कल्याणाय प्रार्थयन्ति स्म। कः पिता, प्रियपुत्रान् लब्ध्वा, एवं शापं दद्यात्, हे पितामह, कद्रूवदन्यः, तव पुरतः, हे देवाधिप। त्वं अपि, पितामह, तस्यै 'तथास्तु' इति उक्तवान्; तस्मात् कारणं ज्ञातुम् इच्छामः, किमर्थं न वारयामासः।