यत्र अहं स्वयं सोमं स्थापयामि, तत्र, हे सहस्राक्ष, त्वं कुशग्राम् आदाय तं गृहीत्वा प्रस्थापय, त्रिलोकनाथ। तव वाक्यैः सन्तुष्टः, हे अण्डज, यं वरं इच्छसि, स मां याचस्व, हे श्रेष्ठ पक्षिन्। एवं उक्तः स पक्षिराजः विस्मृत्य कद्रूपुत्रान् इदं प्रत्युवाच—“हे शक्र, बलवन्तः सर्पाः मम भोजनं भवन्तु।” शक्रः प्रत्यवदत्—“सर्वस्य अधिपः अहम्; तव अभिलषितं सम्पूरयिष्यामि। बलवन्तः सर्पाः तव भोजनं भवन्तु।” एवं ‘तथास्तु’ इत्युक्त्वा दानवविनाशकः योगिनां महात्मा हरिं अनुवर्तितवान्। स हरिः, पक्षिराजेन उक्तं कार्यं अनुमोदितवान्; भगवन् देवाधिदेवः पुनः इदं वचनम् अब्रवीत्—“यदा सोमः स्थाप्यते, तदा अहं तं गृह्णामि।” ततः सुपर्णः शीघ्रं मातरं प्रति जगाम्। स विनतान् नम्रः शिरसा विनयान्वितः इदं वचनम् उवाच—“अमृतं देवालयात् आनीतम् मया। आदेशय, हे शुभव्रते मातः, किं करवानि? एतत् अमृतं यत् मया आनीतम्, कुशे स्थापयिष्यामि। स्नात्वा शुभकर्मणा भूषिताः सर्पाः तत्र अमृतं भक्ष्यन्ति। यथा त्वया उक्तम्, तथा भवतु। अद्य आरभ्य एषा माता मम। यथा यूयं वदथ, तव वचनं मया सम्पूर्णम्।” ततः सर्पाः ‘तथास्तु’ इत्युक्त्वा स्नानाय जग्मुः। शक्रः अपि सोमं गृहीत्वा स्वर्गं प्रत्यगच्छत्। ततः सोमकामाः सर्पाः स्नात्वा, मन्त्रपाठं कृत्वा, हर्षिताः शुभकर्मणा भूषिताः तत्र आगच्छन्। परस्परद्वेषं धारयन्तः, सोमपानाय त्वरिताः, “अहम् पूर्वं गच्छामि! अहम् पूर्वं गच्छामि!” इति वदन्तः अग्रे धावन्ति। यदा अमृतं कुशशय्यायाम् स्थापितम्, तदा सर्पाः तस्य गृहीतम्, तस्य स्थाने कृत्रिमं स्थापितम् इति ज्ञात्वा, यथार्थं अवबुध्यन्ते। “एष सोमस्थानम्” इति मन्यन्तः तदा सर्पाः दर्भान् जिह्वया लिलिहुः; तेन कर्मणा तेषां जिह्वा द्विधा अभवत्। अमृतस्पर्शात् ता दर्भाः अमृताः अभवन्; किन्तु सर्पाः, विनताम् परित्यज्य, गरुडस्य प्रभावात् मोहिताः, विषादम् अगच्छन्। एवं सोमः गरुडेन महात्मना हृतः, सर्पाः द्विजिह्वाः कृताः। ततः सुपर्णः, परमसन्तुष्टः, स्वकार्यं सम्पाद्य, वनान्तरे मातरं विनताम् आनन्दितवान्; पक्षिभिः सर्पभक्षकः इति पूजितः, किन्तु कीर्तिः तस्य ह्रासितः। यः कश्चित् ब्राह्मणश्रेष्ठानां सभायाम् एषां कथां शृणोति वा पठति, स निःसन्देहं स्वर्गं प्राप्नोति, पक्षिराजस्य स्तुत्या पुण्यं लभते। हे सुतानन्दन, सर्पाणां शापस्य कारणम्, विनता-तथा तस्य पुत्रस्य कथा, त्वया उक्ता। कद्रू-विनतयोः पतिना दत्तान् वरान्, विनताया द्वौ पक्षिपुत्रौ, इत्यपि त्वया उक्तम्। किन्तु, हे सूतपुत्र, सर्पाणां नामानि न उक्तानि; तानि मुख्यनामानि श्रोतुम् इच्छामः। हे तपस्विन्, सर्पाणां नामानि बहूनि; सर्वाणि न वक्ष्यामि; मुख्यनामानि शृणु। आदौ शेषः, ततः वासुकिः, अनन्तरं ऐरावतः, तक्षकः, कर्कोटकः, धनञ्जयः। कालियः, मणिनागः, अपूरणः, पिञ्जरकः, एलापत्रः, वामनः च। नीलः, अनिलः, कल्माषः, शबलः, आर्यकः, उग्रकः, कलशपोटकः। सुमनाख्यः, दधिमुखः, विमलपिण्डकः, आप्तः, कोटरकः, शङ्खः, वलिशिखः। निष्टणकः, हेमगुहः, नहुषः, पिङ्गलः, बाह्यकर्णः, हस्तिपदः, मुद्गरपिण्डकः। कंबलः, अश्वतरः, कालिकेयः, वृत्तसंवर्तकौ द्वौ, पद्मौ द्वौ। शङ्खमुखः, कुम्भाण्डकः, क्षेमः, पिण्डरकः। करवीरः, पुष्पदंष्ट्रः, बिल्वकः, बिल्वपाण्डुरः, मूषकदः, शङ्खशिरः, पूर्णभद्रः, हरिद्रकः। अपराजितः, ज्योतिका, पन्नगः, श्रीवाहः, कौरव्यः, धृतराष्ट्रः, महाबलः शङ्खपिण्डः। विराजः, शुभाहुः, महाबलः शालिपिण्डः, हस्तिपिण्डः, पिठरकः, सुमुखः, कौणपाशनः। कुठारः, कुञ्जरः, नागः, प्रभाकरः, कुमुदः, कुमुदाक्षः, तित्तिरी, हलिकः। कर्दमः, महात्मा नागः, नागबहुमूलकः, कर्करः, अकर्करः, कुन्दोदरः, महोदरः। एते, हे द्विजश्रेष्ठ, मुख्यनागाः नाम्ना कीर्तिताः; अन्ये बहवः न नाम्ना उक्ताः। तेषां अपत्यानि, तेषां अपत्यस्य अपत्यानि, अनन्तानि; इदं ज्ञात्वा, न वदामि, हे तपस्विन्। अत्र सहस्राणि, दशसहस्राणि, कोटयः च सर्पाणां सन्ति, गणना असाध्या।