विनतायाः पुत्रः गरुडः तत्र सोमरक्षणाय नियुक्तौ द्वौ महान् उरगौ दृष्टवान्। तयोः नेत्रे विषपूर्णे, तीक्ष्णे, सदाऽक्रोधे, चञ्चलम्, सदा निःस्पन्दे च आसाताम्। यं कञ्चित् तयोः कश्चन पश्येत्, स क्षणेनैव भस्मसात् क्रियेत। तौ ताम्रभक्षकौ महाबलिनौ दृष्ट्वा, विनतासुतः सहसा विषण्णः अभवत्—"कथं एतौ महाबलिनौ जितुं शक्नोमि?" इति चिन्तयन्, स शीघ्रं भयम् उत्सृज्य, सूपर्णः रजसा तयोः नेत्रे आवृत्य, अदृश्यः सन्, सर्वतो विविधान् प्रहारान् अकुरुत्। तयोः शरीरयोः आरोह्य, खेचरः विनतासुतः तौ मध्ये छित्त्वा, सोमस्य अभिमुखं वेगेन जगाम। तत्र स महाबलः सोमं गृहित्वा, यन्त्रं बलात् भित्त्वा, शीघ्रं व्योम्ना प्रस्थितवान्। सोमं न पीत्वा, स पक्षिराजः तं गृहित्वा, अविश्रान्तः, सूर्यस्य प्रभां छादयन्, शीघ्रं प्रस्थितवान्। व्योम्नि तत्र गरुडः विष्णुं समागच्छत्। नारायणः तस्य लोभवर्जितं कर्म दृष्ट्वा तुष्टः अभवत्। अक्षयः देवः तं खेचरं प्रति उवाच—"वरदः अहम्" इति। स च खेचरः प्रार्थितवान्—"मम स्थानं भवतः उपरि स्यात्" इति। पुनः नारायणं प्रति उवाच—"अजरः अमृतश्च स्याम्, सोमं अप्राश्य अपि" इति। विष्णुना उक्तम्—"एवं भवतु" इति। वरं प्राप्य, गरुडः विष्णुं वनान्तरे उवाच। "भगवन्, भवतः अपि कश्चित् वरः दत्तव्यः। स्वयम् इच्छितं वरं वृणीष्व" इति। विष्णुना तं महाबलिनं, अनुत्तमं वाहनं रूपेण, वररूपेण वृतः। भगवता तं ध्वजः कृतः—"मम उपरि स्थितः स्याः" इति उक्त्वा, स पक्षिराजः "एवं अस्तु" इति उक्त्वा नारायणं प्रणम्य प्रस्थितवान्। स च गरुडः, वेगेन वातमिव, प्रस्थितवान्। तस्य गच्छतः इन्द्रः वज्रेण तम् उत्तमं पक्षिणं आहतवान्। इन्द्रेण क्रुद्धेन, सोमं हरन्तं गरुडं वज्रेण प्रहृतम्। तदा गरुडः, पक्षिणां श्रेष्ठः, इन्द्रं प्रति हसित्वा, मृदु वचनं उवाच—"यस्य अस्थिना वज्रः जातः, तं मुनिं पूजयिष्यामि। वज्रं च त्वां च, शतक्रतो, पूजयिष्यामि। एकं पिच्छं पातयिष्यामि, यस्य अन्तं त्वं न पश्यसि। न च वज्राघातेन मम काचित् वेदना जायते" इति। एवं उक्त्वा, पक्षिराजः स्वं पिच्छं मुमोच। तत् पिच्छं शोभनं दृष्ट्वा, ते "सुपर्णः भवतु" इति उक्तवन्तः। तं महद् आश्चर्यं दृष्ट्वा, सहस्राक्षः पुरन्दरः, तम् अतिवीर्यं पक्षिणं ज्ञात्वा, उवाच—"तव परमं, अनुत्तमं बलं ज्ञातुम् इच्छामि, अनन्तं च सौहृदं त्वया सह कर्तुम् इच्छामि, पक्षिश्रेष्ठ" इति। गरुडः प्रत्युवाच—"यथा त्वया अभिलषितं तथा सौहृदं स्यात्, पुरन्दर। मम बलं तु महत्, असह्यं च। परन्तु, साधवः स्वबलं न स्तुवन्ति, देवराज। अप्रार्थितं स्वयम् आत्मप्रशंसा दोषाय भवति। अन्येन पृष्टः एव स्वगुणान् वक्तव्यं, न तु स्वयम् अप्रश्नतः, शतक्रतो। यद्यपि त्वया मित्रत्वेन पृष्टं, ततो वदामि। हेतुविना आत्मस्तुतिः न वक्तव्या। शक्र, एकेन पक्षेण अहम् एतां पृथिवीं स पर्वतवनजलां च त्वां च अपि धारयितुं शक्नोमि, यदि त्वं मयि आश्रयः स्यात्। अखिलं जगत् स्थावरजङ्गमयुक्तं श्रान्तिरहितः धारयितुं शक्नोमि, एतद् मम महद् बलम्" इति। एवं उक्ते, पुण्यश्लोको किरीटी, भाग्यशालीनां श्रेष्ठः, शौनकः, देवानां नाथः, लोकहितः, तम् उवाच—"यथा त्वया उक्तं, तथा स्यात्। सर्वं तव शक्यं। अद्य मया सह परमं, शाश्वतं सौहृदं गृहाण। यदि मम सोमस्य आवश्यकता नास्ति, सोमः दत्तव्यः। ये नः क्लेशयन्ति, तेषां कृते त्वया सोमः दातव्यः। किञ्चित् हेतोः अहम् एषः सोमः गृह्णामि। सोमः कस्यापि पानाय न दास्यते। यत्र अहम् एषं सोमं स्थापयिष्यामि, तत्र त्वं, सहस्राक्ष, तं कुशं गृहित्वा, तं नय, त्रैलोक्यनाथ। त्वया इह उक्तेन वचसा तुष्टः, अण्डज, मत्तः इच्छितं वरं गृहाण, पक्षिश्रेष्ठ" इति। एवं उक्ते, स प्रत्युवाच, कद्रुसुतान् विस्मृत्य—"मम आहारः भूतु बलिनः सर्पाः, शक्र" इति। "अहं सर्वस्य अधिपः, तव वचनं पूरये। बलिनः सर्पाः तव आहारः स्युः" इति शक्रेण उक्तम्। "एवं अस्तु" इति उक्त्वा, दैत्यारिः स योगीश्वरः हरिः, तं अन्वगच्छत्। स च गरुडेन उक्तं सर्वं अनुमोदितं चकार, भगवान् देवेशः पुनरपि अवदत्—"स्थिते सोमे अहम् गृह्णीयाम्" इति। ततः सुपर्णः शीघ्रं मातरं प्रति जगाम। स विनतायै नम्रः, शीर्ष्णा नमित्वा, उवाच—"एष अमृतं सुरालयात् मया आनीतम्। आज्ञापय, मातः, किं करवानि? एतत् अमृतं यत् मया आनीतम्, कुशे स्थापयिष्यामि ते कृते" इति।