ततः कश्यपः, प्रजापतिः, तान् वालखिल्यान् समुपस्थितान् समादाय, उवाच — “हे कश्यप, एषा विधिः सम्यक् आरभ्यते तस्य विघ्नाय।” त एव सत्यं प्रत्युवाचुः — “एवं भवतु।” कश्यपः तान् मुनीन् सौम्यवाक्यैः सम्बोधयामास। स उवाच — “एष इन्द्रः ब्रह्मणः आज्ञया त्रिलोक्याधिपः नियुक्तः; यूयं अपि तपसा इन्द्रार्थं यतमानाः। अतः, हे श्रेष्ठाः, ब्रह्मणः वचनात् विपरीतं कर्म न कुर्यात; यः तु भवतः संकल्पः, स अपि कदाचित् मिथ्या न भवति। अतः, एषः पक्षिणां इन्द्रः भूत्वा अतिबलवान् अतिशक्तिमान् भवतु; देवराजस्य प्रार्थनां पूरयत, तस्मै एतत् वरं दत्त।" एवं कश्यपस्य वाक्यं श्रुत्वा, तपोमयाः वालखिल्याः प्रजापतिं पूजयित्वा प्रत्युवाचुः — “हे प्रजापते, अस्माकं प्रयासः इन्द्रस्यार्थम्; तव तु यत्नः सन्ततिसिद्ध्यर्थम्। अतः, तव ग्रहणेन अस्य कर्मणः फलम् अस्तु; यथा इच्छसि, तथा कुरु।” तस्मिन्नेव काले, दक्षस्य शुभा कन्या विनता नाम्ना, धर्मिष्ठा, कीर्तिमती, पुत्रकामना अभवत्। सा तपः कृत्वा, व्रतानुष्ठिता, पुण्यस्नानेन पुम्सवनं सम्पाद्य, पतिं कश्यपं समीपं गता। तदा कश्यपः तां उवाच — “हे शुभे, यत् त्वं इच्छसि, तत् सिद्ध्यति; त्वया द्वौ वीर्यवन्तौ पुत्रौ त्रिलोक्येशौ जायेताम्। वालखिल्यानां तपसा मम च संकल्पेन, द्वौ दिव्यौ पुत्रौ त्रिलोक्येषु पूजितौ भविष्यतः।” पुनः कश्यपः तां विनतां उवाच — “एषा महती शुभा गर्भधारणं सावधानेन कुरु।” तत्र, तयोः पुत्रयोः एकः पक्षिणां इन्द्रः भविष्यति, वीरः, लोके पूज्यः, इच्छया रूपं परिवर्तयितुं समर्थः। ततः प्रजापतिः सन्तुष्टः शतक्रतुम् इन्द्रं प्रति उवाच — “द्वौ महाबलौ भ्रातरौ तव सहायौ भविष्यतः। हे पुरन्दर, तयोः कारणेन तव दोषः न भविष्यति; चिन्ता त्यज, शक्र, त्वमेव इन्द्रः शेषः भविष्यसि। ब्रह्मवदीनां प्रति तव गर्वात् न तिरस्कृतिः कर्तव्या; येषां वचनानि वज्रसमानि, तान् क्रोधशीलान् न अवमन्तव्या।” एवं उक्त्वा, इन्द्रः निर्भयः स्वर्गं जगाम; विनता अपि कामसिद्ध्या हृष्टा अभवत्। तया द्वौ पुत्रौ जातौ — अरुणः च गरुडः च; अरुणः विकृतः सूर्यस्य अग्रगामी, गरुडः पक्षिणां इन्द्रः अभिषिक्तः। तस्य महाकृत्यं शृणु, हे भृगुवंशज। ततः तस्माद् महागिरिं गरुडः, पक्षिराजः, महाबलः, शीघ्रगामी, देवांश् उपगच्छन् उत्पन्नः। तम् अतिबलिनं दृष्ट्वा, देवाः कम्पिताः; परस्परं आक्रन्द्य, शस्त्राणि समादत्त। तत्र एकः अतिस्वरूपः, विद्युत् अग्निसदृशः, महाबलः, भूमिजः, सोमस्य रक्षकः स्थितः। स पक्षिराजेन युद्धे विहतः, पक्षा-चञ्चु-नखैः आहतः; क्षणं तीव्रं युद्धं कृत्वा, स युद्धे हतः। ततः पक्षिराजः आकाशे सञ्चरन्, पक्षा-वायुनाः महतीं धूलिं उद्यम्य, लोकान् तमसा आवृत्य, देवेषु धूलिवृष्टिं चकार। तया धूल्या आच्छादिताः देवाः मूढाः अभवन्; तेन आवरणेन, ताः देवाः अमृतरक्षकं न दृष्टवन्तः। एवं गरुडः दिव्यम् क्षेत्रं कम्पयन्, पक्षा-चञ्चुना देवान् विदारयामास। तदा सहस्राक्षः शीघ्रं वायुम् आह्वयत् — “धूलिवृष्टिं नुद, हे मरुत्, कर्तव्यं ते एतत्।” वायुः अतिबलः, शीघ्रगामी, तां धूलिं बलात् अपाकरोत्; तमसः निवारणेन, देवाः पक्षिराजं समारभन्त। स महाबलः आकाशे महाभ्रसदृशं घोषं कृत्वा, देवैः आहतः, सर्वाणि भूतानि भयाकुलानि चकार। पक्षिराजः, शत्रुनाशकः, वीरः, आकाशे स्थित्वा, देवेषु ऊर्ध्वं तस्थौ। सर्वे देवाः, इन्द्रसहिताः, विविधैः शस्त्रैः — शूलैः, गदाभिः, परशु-शक्तिभिः — तम् अभ्यवर्षन्। तप्तचक्रैः सूर्यसदृशैः शस्त्रैः, बहुभिः आयुधैः, सर्वतः तं आहतवन्तः। पक्षिराजः अतिभयंकरं युद्धं अकरोत्, न च व्यथितः; विनतायाः पुत्रः, आकाशं दहन्निव, पक्षा-वक्षसा-चञ्चुना देवान् सर्वत्र विक्षिप्य। ततः गरुडेन आहताः, विक्षिप्ताः देवाः पलायिताः; नखैः चञ्चुना विहताः, रक्तं बहु प्रवाह्य। साध्याः गन्धर्वैः सह पूर्वं जग्मुः, वसवः दक्षिणं, रुद्राः समस्ताः पक्षिराजेन भग्नाः। आदित्या पश्चिमं, अश्विनौ उत्तरं, पुनः पुनः युद्धशीलं पक्षिराजं पश्यन्तः। पक्षिराजः अश्वक्रन्देन वीर्यवान्, रेणुकेन, क्रथनेन, तपनेन आकाशचारीणां युद्धं अकरोत्। उलूक-स्वसना-निमेष-प्ररुजा-पुलिनैः सह युद्धं अकरोत्। विनतायाः पुत्रः, रुद्रावत् कलान्ते कुपितः, पक्षा-नख-चञ्चुना शत्रून् दग्ध्वा, शत्रुं दारयामास। एवं कश्यपस्य तपसा विनतायाः पुत्रः गरुडः पक्षिणां इन्द्रः, देवैः युद्धं कृत्वा, सर्वान् देवांश् विजित्य, अमृतस्य रक्षणाय प्रवृत्तः।