अचिन्त्यः अवर्णनीयः सर्वभूतानां भयावहः, महाबलसमन्वितः, तीक्ष्णः, अग्निवत् प्रकटितः, स गरुडः प्रकटितः। देवैः, दानवैः, राक्षसैः च दुर्जेयः, दुर्जयः च, पर्वतशिखरनाशकः, समुद्रजलविलापकः स तत्र स्थितः। लोकचालकः, मृत्युना सदृशः, तं समीपं गच्छन्तं दृष्ट्वा, महर्षिः कश्यपः तस्य अभिप्रायं ज्ञात्वा, तं पुत्रं इदं उवाच— "पुत्र, त्वं प्रमादेन मा कार्यं कुरु; त्वं क्षणेन आत्मनः दुःखं मा आवह; क्रुद्धाः वालखिल्याः च मारीचयः च त्वां मा दहन्तु।" ततः कश्यपः, पुत्रस्य हिताय, तपसा शुद्धान् दिव्यवालखिल्यान् प्रशमयितुं प्रयत्नं अकरोत्। स उवाच— "सर्वभूतहिताय गरुडः महत् कर्म कर्तुम् इच्छति; हे तपस्विनः, तस्य अनुमतिं दातुम् अर्हथ।" एवं महर्षिणा समुपदिष्टाः, ऋषयः तं शाखं परित्यज्य, पवित्रं हिमवत् पर्वतं तपस्यै गच्छन्ति। तेषां गच्छन्तीनां अनन्तरं, विनतायाः पुत्रः, शाखया मुखं आवृत्य, पितरं कश्यपं पप्रच्छ— "भगवन्, कस्य स्थले अहं एषां शाखां विसर्जयामि? मानवविहीनं स्थलं किञ्चिद् कथय।" ततः कश्यपः तम् अव्यक्तजनं पर्वतं, यत्र गुहाः हिमना आवृताः, मनसा अपि दुर्गमं, तस्मै दर्शयामास। तं विशालान्तः पर्वतं उद्दिश्य, महान् पक्षी, मनसो वेगेन, शाखया सह गजं कूर्मं च वहन्, तत्र अभ्यपतत्। अतिबलः पुरुषः अपि तां विशालां शाखां वा, तस्य महान् शरीरस्य च चमं च न उद्धर्तुं शशाक; किन्तु पक्षिराजः तां महतीं शाखां गृहीत्वा आकाशे उड्डीयत्। ततः गरुडः, पक्षिसत्तमः, शतयोजनसहस्रं अल्पे काले यातः। पितुः उपदेशेन, तं पर्वतं क्षणेन आगत्य, आकाशचारी पक्षी तां शाखां महतीं घोषेन विससर्ज। तस्य पक्षयोः वातेन पर्वतराजः कम्पितः, वृक्षाणां संघर्षेण पुष्पवृष्टिः अभवत्। सर्वतः पर्वतशिखराणि भग्नानि, रत्नैः सुवर्णेन च शोभितानि, महापर्वतं अलंकृतवन्ति। शाखया ताडिताः बहवः वृक्षाः सुवर्णपुष्पैः दीप्तिमन्तः, विद्युत्प्रकाशितमेकमिव मेघम्। ते वृक्षाः सुवर्णपुष्पसमृद्धाः, पर्वतधातुभिः मिश्रिताः, सूर्यकिरणैः तत्र शोभन्ते। ततः पर्वतशिखरे स्थित्वा, गरुडः पक्षिसत्तमः, गजं कूर्मं च उपभोजनं आरभत। कूर्मगजयोः भक्षणं कृत्वा, त्वरितः तार्क्ष्यः पर्वतशिखरात् पुनः उड्डीयत्। तस्मिन्नेव समये, देवेषु अशुभानि निमित्तानि प्रादुरभवन्, भयसूचकानि; इन्द्रस्य प्रियं वज्रं भयात् दीप्तिमान् अभवत्। अग्निवत् उल्का धूमसहितं आकाशात् पतितम्; वसुषु, रुद्रेषु, आदित्येषु च तथा। साध्येषु, मरुत्सु, अन्येषु देवगणेषु, स्वस्वायुधानि गृह्य, परस्परं अभ्यधावन्। देवासुरयुद्धे, पूर्वं अदृष्टे, वाताः गर्जन्ति, सहस्रशः उल्काः पतन्ति। मेघरहिते आकाशे महान् शब्दः अभवत्; देवदेवः अपि रक्तवृष्टिं अकरोत्। देवगणानां मालाः शुष्काः, तेजः च नष्टम्; अशुभाः, भीषणाः मेघाः रक्तं ववर्षुः। धूलिः तेषां मुकुटेषु पतितः; तदा, भयभीतान् इन्द्रः, देवैः सह, तानि भीषणानि निमित्तानि दृष्ट्वा, बृहस्पतिं उवाच— "भगवन्, किमर्थं एतानि भीषणानि निमित्तानि सहसा जातानि? युद्धे कोऽपि शत्रुः न दृश्यते यो अस्मान् जयेत्।" बृहस्पतिः उवाच— "इन्द्र, त्वदीयं दोषात्, प्रमादात्, वज्रधारिन्, महात्मनां वालखिल्यऋषीणां तपसा—कश्यपस्य पुत्रः, विनतायाः आकाशचारी, बलवान्, इच्छया रूपं परिवर्तयितुं समर्थः, सोमग्रहणाय प्रयत्नं करोति।" "स पक्षी, वीर्येषु श्रेष्ठः, सोमग्रहणाय समर्थः; मम मतं, स सर्वं कर्तुं शक्नोति, यद्यपि अद्भुतं स्यात्।" एतद्वचनं श्रुत्वा, शक्रः अमृतरक्षिणः उवाच— "महाबलः पक्षी सोमग्रहणाय सज्जः अस्ति।" "अहं सर्वान् सूचयामि—रक्षायुधानि गृह्य, अमृतं सर्वतः रक्षन्तु, मम आज्ञां अनुसरन्तु।" "वीरदेवाः, रक्षन्तु, स पक्षी बलात् न गृह्णीयात्; तस्य बलं अतुल्यम्," इति बृहस्पतिः उवाच। तद्वचनं श्रुत्वा, देवाः विस्मिताः, दृढसंकल्पाः, अमृतं सर्वतः आवृत्य स्थिताः; इन्द्रः वज्रधारी तत्र दीप्तिमान् स्थितः। ते सुवर्णमणिमयैः, वैडूर्ययुक्तैः, दिव्यकवचैः शोभिताः, मनः स्थिरम्। दीप्तिमन्तः, दृढकवचैः, विविधरूपाणि भीषणायुधानि धारयन्ति। श्रेष्ठदेवाः, तीक्ष्णधारायुधानि, सर्वतः दीप्तिस्फुलिंगधूमयुक्तानि उत्थापयन्ति। चक्राणि, लोहमुष्टिकाः, त्रिशूलानि, परशवः, तीक्ष्णशूलानि, निर्मलखड्गाः, भीषणमुष्टिकाः, स्वस्वरूपानुसारं गृह्णन्ति। दिव्याभरणैः शोभिताः, दीप्तिमान् आयुधानि धारयन्तः, देवगणाः निर्मलाः तत्र शोभन्ते।