महात्मनः केशवस्य वैभवं द्रष्टुम् इच्छन्तः, प्रमुदिताः सर्वे तं द्रष्टुं सभां जग्मुः अच्युतं दिदृक्षवः। तत्र देवकी, सर्वदेवानां प्रमुखा, रोहिण्या सह, कृष्णं देवं हलधरसमेतं समुपविष्टम् अपश्यत्। ताः प्रथमं रोहिणीं समुपेत्य ससम्मानं नत्वा, ततः रामः केशवश्च देवकीम् अभिवादयामासतुः। देवकी द्वौ वृष्णिनेत्रौ पुत्रौ समन्विता अधिकं विराजमानाऽभूत्, यथा अदिति मित्रवरुणाभ्यां सह शोभते। ततः क्षणेनैव यशोदासुता दिव्यतेजसा दीप्तिमती समुपाजगाम, या एकाङ्गा नाम रूपपरिवर्तिनी वर्तते; यस्याः कृते परमपुरुषः कंसं तस्य च अनुचरान् निहत्य ताम् उद्धृतवान्। ततः श्रीरामः तां तेजस्विनीं स्त्रियम् उपेत्य, स्नेहात् शिरसि घ्राणं कृत्वा, वामहस्तेन तां गृहीत्वा सस्नेहम् अचरत्। माधवोऽपि तत्रैव प्रियसखीं इव समीपमुपेत्य, दक्षिणहस्तस्याङ्गुलिभिः तां स्पृष्टवान्। मध्ये सभायाः, सा रामकृष्णयोः भगिन्य् इव, पद्मानां श्रेष्ठयोः पार्श्वे सुवर्णपद्मवद् दीप्तिमती दृष्टा। ततः अक्षतान् पुष्पाणि घृतं च सिञ्चन्तः प्रमुदिताः वृष्णयः संकर्षणं जनार्दनं च अभ्यवर्षयन्। बालैः वृद्धैः च सह, सर्वे बान्धवाः स्वजनाः च, माधुसूदनसहिताः प्रमुदिताः उपविश्य सुखं अनुभवन्। नगरवासिभिः सत्कृतः, तेषां प्रमोदं वर्धयन्, महाबाहुः पुरुषव्याघ्रः माधुसूदनः स्वगृहं प्रविवेश। स तत्र श्रीरुक्मिण्या सह सुखेन रममाणः, अनन्तरं सत्यभामा जाम्बवत्याः च सह प्रमोदं प्राप। श्रेष्ठो यदूनाम् आत्मन्य् एव सर्वासु पत्निषु प्रत्येकगृहे रममाणः, पुनः हृषीकेशः रुक्मिण्याः निकेतनं प्रतिनिवृत्तः। एषा शार्ङ्गधन्वनः जयश्रीः, यदर्थं स महात्मा मनुष्येषु जात इति कथ्यते। ततः कृष्णः द्वारकायां दिवानिशं स्वपत्नीषु सुखं प्राप्य प्रमोदं च LebhE, यशस्वी सन्, राजन्। स्वपौत्रस्य कृते स देवकार्यं कृतवान्, यत् सर्वैः अमरैः अपि दुस्तरं, देवप्रियं कर्म। बाणः नाम राजा बभूव, बलेः ज्येष्ठः पुत्रः, महाबलः महावीर्यश्च, सहस्रबाहुः सन्। स दीर्घकालम् अतीव तपः कृत्वा, दृढनिश्चयेन रुद्रं पूजयामास। तस्मै महात्मना शङ्करेण बहून् वरान् दत्तान्, ये देवैरपि दुर्लभाः पृथिव्याम्। स शोनितपुरे राज्यं कृत्वा, अद्वितीयबलः बभूव; तस्मात् सर्वे देवाः भयभीताः अभवन्। स देवांश्च इन्द्रं च जित्वा, कुवेरवत् दीर्घकालम् अधिराज्यं कृतवान्। तत्रैव बाणस्य दुहिता उषा नाम कन्या बभूव; कथं च प्रद्युम्नेन सगोपनं समलभ्य उषां प्रमुदितः; ततः बाणः महाबलः तद्विज्ञाय, प्रद्युम्नं स्वगृहे कन्यया सह स्थितं, तम् आदाय बलात् कारागारे न्यवेशयत्। स राजपुत्रः, सुखार्हः सन्, तदा दुःखेन पीडितः; बाणेन ताडितः अनिरुद्धः चेतनां जहौ। तस्मिन्नेव काले, नारदः महर्षिः द्वारकाम् आगत्य, कृष्णं प्रति वाक्यम् अवदत्—"कृष्ण कृष्ण, महाबाहो, यादवकुलवर्धन, तव पौत्रः बाणेनातुलबलिना दुःखितः पीड्यते। अनिरुद्धः महतीं विपत्तिम् आपन्नः, स नित्यं कारागारे वसति।" इत्युक्त्वा, स देवर्षिः बाणनगरं प्रति प्रस्थितः। एवं नारदवचनं श्रुत्वा, जनार्दनः बलदेवं प्रद्युम्नं च आहूय, ताभ्यां सह गरुडे समारुह्य, विजयाय तं महाविहङ्गमुपारुह्य, बाणनगरं प्रति क्रुद्धः प्रस्थितः। तत्र गत्वा तं नगरं दृष्ट्वा, यत्र ताम्रभित्तिभिः रक्षितं सुवर्णप्रासादैः संकीर्णं नगरं दृष्ट्वा, सर्वे हृष्टाः विस्मयमगमन्। बाणस्य नगरद्वारेषु सदा देवताः स्थिताः—महेश्वरः, गुहः, भद्रकाळी, विनायकश्च। तत्र कृष्णः द्वारपालान् बलात् निगृह्य, भीष्णक्रोधः शङ्खचक्रगदाखड्गधारी, उत्तरद्वारम् उपेत्य, यत्र शङ्करः रक्षकः स्थितः। तत्र महाबलः महेश्वरः त्रिशूलधारी, पिनाकं धनुः गृहीत्वा, बाणस्य हितकाम्यया, कृष्णागमनं ज्ञात्वा, कालवत् विवृतास्यः स्थितः। तत्र वासुदेवः महेश्वरश्च युद्धाय समुपस्थितौ; तद् युद्धं भीषणं, अचिन्त्यं, रोमाञ्चनकारि च अभवत्। विजयाय उत्सुकौ, परस्परं प्रहारं कृत्वा, क्रुद्धौ तौ देवौ दिव्यास्त्राणि ससर्जताम्। ततः कृष्णः क्षणमात्रं त्रिशूलधारिणा युद्ध्वा, तं महादेवं संग्रामे विजित्य, अन्यान् द्वारपालान् अपि जित्वा, श्रेष्ठं नगरं प्रविवेश।