स महाबलः गरुडः तं महान् शाखां निष्कृत्य, हास्यपूर्वकं समन्ततः अपश्यत् वालखिल्यऋषीन् तत्रैव तस्याः शाखायाः उपरि शिरसि अधःकृत्य लम्बमानान्। तान् ब्रह्मर्षीन् तपस्विनः लम्बमानान् दृष्ट्वा, स चिन्तयामास—"ऋषयः अत्र लम्बन्ते; नाहं तान् हिंस्याम्।" ततः स वीरः, "एते पतन्तः हन्यन्ते," इति निश्चित्य, दृढेन पञ्जरेण गजं कूर्मं च सम्यक् गृहीत्वा स्थितवान्। तेषां नाशभीत्या, स प्रभुः स्वयं तेषां स्थितिं निरीक्ष्य, मुखेन तां शाखां जघान। तद् अद्भुतकर्म दृष्ट्वा, यद् अन्यैः असाध्यम्, ते महर्षयः विस्मयाविष्टाः सञ्जज्ञुः; हृदयानि च कम्पितानि, ते च बलिनं विहङ्गमुपवर्णयन्। स पक्षिराजः, महतीं भाराम् आदाय, आकाशे समुत्पत्य, सर्पाणां भक्षकः गरुडः एव जातः। स शनैः शनैः विहायसा गच्छन्, पर्वतान् पक्षा-स्पर्शेन कम्पयन्, गजं कूर्मं च वहन्, नानादेशान् पर्यटन् जगाम। वालखिल्येषु दयाम् उपादाय, स उपयुक्तं देशं न लब्धवान्; ततः शीघ्रं गन्धमादनं महापर्वतम् अगच्छत्। तत्र सः कश्यपं पितरं तपस्यन्तं दृष्टवान्; कश्यपः अपि तं दिव्यरूपिणं पक्षिणं अपश्यत्। तेजसा, बलवता, वेगेन च युक्तं, मनसो वायोः समवेगं, पर्वतशृङ्गसन्निभं, ब्रह्मदण्डमिवोन्नतम्, सुतं तम्। स अविचिन्त्यः, अनिर्वचनीयः, सर्वभूतभीषणः, महाबलः, प्रज्वलिताग्निसदृशः, सर्वेषां भयावहः। स देवैः, दानवैः, राक्षसैः च अपि अदुःसहः, अदुर्जयः, पर्वतशृङ्गच्छेदकः, सागरजलस्य शोषकः। स भयानकः, लोकचालकः, मृत्युना सदृशः; तम् आगच्छन्तं दृष्ट्वा, पूज्यः कश्यपः तस्य चिकीर्षितं विज्ञाय, इदं वचनं अब्रवीत्—"पुत्र, त्वं न प्रमादं कुर्याः; त्वं स्वयमेव दुःखं मा प्राप्नुहि; क्रुद्धा वालखिल्याः मरीचयश्च त्वां मा दहन्तु।" ततः कश्यपः, पुत्रस्य हितकाम्यया, तपसा विशुद्धान् वालखिल्यान् मुनिवरान् प्रशमयितुम् उद्यतवान्। सः उवाच—"सर्वभूतहिताय गरुडः महत् कर्म कर्तुम् इच्छति; हे तपस्विनः, तं अनुमोदध्वम्।" एवं पूज्येन उक्ताः, ते ऋषयः तां शाखां परित्यज्य, हिमवत्पर्वतं तपःकाङ्क्षिणः जग्मुः। तेषु गतेषु, विनतानन्दनः, शाखया मुखं आच्छादितः, पितरं कश्यपं पप्रच्छ—"भगवन्, कुत्र अहं एतां शाखां विसृजामि? कृपया तं देशं वद, यत्र मनुष्या न सन्ति।" तदा कश्यपः तम् अकथयत्—"एकः पर्वतः अस्ति, यत्र जनाः न सन्ति, यस्य गुहाः हिमेन आवृताः, यः मनसापि दुर्गमः।" तं पर्वतं लक्ष्यीकृत्य, महाविहङ्गमः, मनसः वेगेन, शाखां गजकूर्मयुतां वहन्, तत्र जगाम। न हि कश्चित् बलवान् तां महान् शाखां उत्थातुं शक्तः, न तस्य महाकायस्य तवकं; स पक्षिराजः तां शाखां गृहीत्वा आकाशे समुत्पत्य जगाम। ततः सः पक्षिराजः, शतसहस्रयोजनानि, अल्पेन कालेन, अत्युत्तमं वेगेन अतीत्य, तेन निर्दिष्टे पर्वते समुपस्थितः। तत्र आकाशचारी स पक्षिराजः, तां महाशाखां सगर्जितं मुमोच। तस्य पक्षा-स्पर्शेन पर्वतराजः कम्पितः; वृक्षाः परस्परं संघट्टमानाः, पुष्पवृष्टिः अभवत्। सर्वतः तस्य पर्वतस्य शृङ्गाणि रत्नैः सुवर्णेन च विभूषितानि, तं महान् पर्वतं शोभयामासुः। तां शाखया ताडिताः बहवः वृक्षाः सुवर्णपुष्पैः प्रभासमाना अभवन्, विद्युत्प्रभाभिः मेघानिव। तत्र सुवर्णसमृद्धाः ते वृक्षाः, पर्वतधातुभिः मिश्रिताः, सूर्यकिरणैः आभासमाना विराजन्ते स्म। ततः पर्वतशृङ्गे स्थित्वा, पक्षिराजः गरुडः, गजं कूर्मं च भोक्तुम् आरब्धवान्। उभौ गजकूर्मौ भुक्त्वा, सः वेगवान् तार्क्ष्यः, पर्वतशिखरात् पुनः उत्पत्य जगाम। तदा देवेषु अपशकुनानि दुष्टानि प्रादुरभवन्; इन्द्रस्य प्रियं वज्रं भीतया दीप्तमभवत्। अग्निसदृशः धूमयुक्तः उल्कापातः आकाशात् अपतत्; तथा वसुषु, रुद्रेषु, आदित्येषु च। साध्येषु, मरुद्गणे, अन्येषु च देवगणे, स्वस्वशस्त्राणि गृहीत्वा, परस्परं समभ्यधावन्। तत्र देवानां दानवानां च युद्धे, यदृशं न कदापि दृष्टं, वाताः मेघगर्जनैः सह नदन्तः, सहस्रशः उल्काः अपतन्। निर्मेघेऽपि आकाशे महाशब्दः अभवत्; देवदेवः अपि रक्तवृष्टिं चकार। देवानां माल्यं शुष्कम् अभवत्, तेजः च नष्टम्; भीषणाः मेघाः रक्तवृष्टिं चक्रुः। रजः उत्पत्य तेषां मुकुटेषु पतितम्; ततः संत्रस्तचित्ताः, इन्द्रः देवैः सह, तानि भीषणानि निमित्तानि दृष्ट्वा, बृहस्पतिम् अपृच्छत्—"भगवन्, किमर्थं एतानि घोराणि निमित्तानि उत्पन्नानि? न च अहं कञ्चित् शत्रुं पश्यामि, यः अस्मान् युद्धे विजेष्यति।" बृहस्पतिः उवाच—"हे इन्द्र, तव दोषात्, तव प्रमादात्, वज्रधारिन्, महात्मनां वालखिल्यऋषीणां तपसा—कश्यपस्य सुतः, विनतानन्दनः, आकाशचारी, रूपवान्, बलवान्, सोमग्रहणाय प्रवृत्तः।