यदूनां प्रमुखैः सम्मानितः, इन्द्रस्य अनुजः शुभ्रः तदा सर्वराजैः सह आगतः जरासन्धं सरस्वत्यां विजिग्ये। ततः, हे भारत, श्रीकृष्णः यदुवंशस्य हर्षवर्धनः शूरसेनपुरीं त्यक्त्वा द्वारकां जगाम। अनन्तरं, महात्मा पद्मनयनः दक्षिणपश्चिमदिशतः यथायोग्यं वाहनानि रत्नानि च प्राप्तवान्। तत्र दैत्याः दानवैः सह विघ्नं कुर्युः, किन्तु बलवान् कृष्णः तान् मदोन्मत्तान् महासुरान् निपातितवान्। तत्र नैरृतः नरकः विघ्नं कृतवान्; सः अदितिं मणिकुण्डलयोः हेतोः अपकर्षितवान्, हे युधिष्ठिर। पूर्वं कदापि अन्यः असुरः, असुरसमूहैः सह, तादृशं घोरं कर्म न आचरितवान् यथा सः महासुरः। पृथिवी स्वयं तम् उत्पादितवती, तस्य नगरी प्राग्ज्योतिषा, चत्वारः रक्षाः तस्य प्रदेशस्य, सर्वे युद्धे उग्राः गर्विताः च। ते मार्गं दिव्यवाहनस्य अवरुद्धवन्तः, घोरैः राक्षसैः सह, देवसमूहान् भीषयन्तः स्थिताः। हयग्रीवः, निकुम्भः, भीषणः पञ्चजनः, च मुरः—मदोनमत्तः महासुरः सह सहस्रपुत्रैः—तत्र आसन्। एतेषां विनाशाय, बलवान् वासुदेवः जनार्दनः, चक्रगदाखड्गधारी, देवक्या वृष्णिषु जातः। तस्य पुरुषश्रेष्ठस्य निवासः, यस्य कीर्ति जगति प्रसिद्धा, सर्वैः द्वारका इति ज्ञायते। द्वारका नगरी अपि सुरालयात् रम्या, युष्माभिः दृष्टा, हे युधिष्ठिर। तत्र देवनगर्याः सदृशी वृष्णीनां सभाः सुधर्मा नाम, विशालायाम्। तत्र सर्वे वृष्णयः अन्धकाः च, रामकृष्णयोः नेतृत्वे, जगत्संचारस्य रक्षां कुर्वन्ति। यदा सर्वे उपविष्टाः, हे भारतश्रेष्ठ, तदा दिव्यगन्धवाताः प्रवहन्ति, पुष्पवृष्टिः अपि अभवत्। ततः, दिव्यतेजः, सहस्रसूर्यसदृशं, तस्मिन्नेव तेजःसमूहे, श्वेतगजे स्थितम् अद्भुतं प्रकटितम्। सर्वैः देवसमूहैः परिवृतः इन्द्रः दृष्टः; रामः, कृष्णः, राजा च वृष्ण्यन्धकैः सह तत्र आसन्। सहसा उत्ताय, देवाः नमस्कारं कृतवन्तः; इन्द्रः शीघ्रं गजात् अवतर्य जनार्दनं आलिङ्गितवान्। बलदेवं च आलिङ्गितवान्, अहुकस्य पुत्रं राजानम्; वासुदेवं, उद्धवम्, विकद्रुं च ज्ञानीं। प्रद्युम्नं, साम्बं, निषठं, अनिरुद्धं, सात्यकिं; गदं, सारणं, अक्रूरं, भानुं, झल्लिकं, विदूरत्थं च आलिङ्गितवान्। तथा, बलवान् चारुदेष्णः कुलश्रेष्ठेषु; हे राजन्, तेषां दाशार्हाणां प्रमुखानां, देवसदृशान्। तान् आलिङ्ग्य दृष्ट्वा, प्रजापतिः भगवन् वृष्ण्यन्धकानां महान् मन्त्रिणः अपि आलिङ्गितवान्; ततः इन्द्रः। तैः कृतं पूजनं स्वीकृत्य, वृत्रहन्ता भगवन्, अदितेः आज्ञया, हे प्रिय, जनार्दनं मणिकुण्डलयोः विषये उक्तवान्— "भौमं नरकं हन्त्वा कुण्डले आनयिष्यामि।" इति उक्त्वा, गोविन्दः रामं, प्रद्युम्नं, अनिरुद्धं, साम्बं च, अप्रतिमबलान्, सम्बोधितवान्। तथा उक्त्वा, श्रीवासुदेवः गरुडं आरोहति, शङ्खचक्रगदाखड्गधारी। ततः हृषीकेशः देवहितकामः निर्गतः; तस्य गमनसमये, देवाः इन्द्रः सह— हर्षेण पृष्ठतः अनुगच्छन्ति, विष्णुं स्तुवन्ति; नरकस्य उग्रपरिचारकगणान् महासुरांश्च हत्वा। सः मुरस्य षट्सहस्रं तिक्तमुक्तान् दृष्टवान्, तिक्क्षुरूपान्तान्; तान् शस्त्रेण छित्त्वा, मुरं पुत्रैः सह हत्वा। पर्वतश्रेणीः अतिक्रम्य, निशुम्भं अपि निपातितवान्। सः, एकः सहस्रसहस्रसमः, सर्वदेवान् हत्वा, बलवान् हयग्रीवः अपि निपातितः। दुर्जयः, अनन्तवीर्यः, यदूनां भीषणः—तत्र रक्तगङ्गायां, देवकीपुत्रः शुभ्रः। मधुसूदनः विरूपाक्षं औडके हत्वा, तेजसा दीप्तः, प्राग्ज्योतिषनगरीं प्राप्तवान्, यत्र युद्धम् आरब्धम्। तत् युद्धम् अत्युत्तमम्, हे भारत, भौमस्य नरकस्य च, देवराजस्य कुण्डलयोः हेतोः। नरकं क्षणं सन्ददात्वा, मधुसूदनः चक्रं घूर्णयन्, बलात् तं अभजत्। चक्रप्रहारात् तस्य शिरः भूमौ पतितम्, यथा वज्रेण वृतस्य। पुत्रं पतितं दृष्ट्वा, भूमिः कुण्डले समर्प्य, वीर्यवन्तं पुत्रं दत्त्वा, इदं वचनं उक्तवती— "त्वं स्वयं मधुं सृज्य नाशितवान्; इच्छया क्रीडस्व, तस्य प्रजाः रक्षस्व।" यः ब्रह्माणं निन्दितवान्, अधमः, देवर्षिपितृसर्वभूतानां क्लेशकारः। तव पुत्रः लोकद्वेष्यः, देवशत्रुः, सर्वेभ्यः कंटकः; सः सर्वजनसम्मानितान् अपीडयत्।