कश्यपः रामस्य जमदग्नेः पुत्रस्य सुवर्णमयं यूपं, अष्टादश हस्तोन्नतं, परममूल्यम्, समादत्त। ततः महाबाहुः रामः महायज्ञान् सुविपुलदानेन कृत्वा, सौभे शाल्वस्य सह शतसंवत्सरं युद्धमकरोत्। तदा स भृगुवृषभः प्रभुः, युक्तरथं न आरोह्य, सौभेन युद्धाय प्रवृत्तः। तस्य श्रवणे नाग्निकानां कन्यकाः गीतानि गायन्त्यः श्रुताः— "राम, राम, महाबाहो, भृगुवंशवर्धन, सर्वायुधानि परित्यज; त्वया सौभो न हन्तव्यः। शंखचक्रगदाधरः देवतानां भीषणः कृष्णः, प्रद्युम्नसम्बसहितः, युद्धे सौभं हन्ता भविष्यति।" इति श्रुत्वा स पुरुषव्याघ्रः त्वरितं वनं जगाम। स सर्वायुधानि परित्यज्य, अन्तं प्रति स्पृहन्, दिव्यः स्वं रथं शरांश्च परशुं च न्यस्य, धनूंषि जलनिधौ स्थापयामास। स रामः लज्जां बुद्धिं श्रीं कीर्तिं लक्ष्मीञ्च निगृह्य, परमं तपः समुपचक्राम। धर्मात्मा पञ्चाधारान् स्थाप्य, रथं प्रेषयित्वा, आरम्भे एव तं विभज्य विसर्जितवान्। न तयोः कश्चन भक्त्या सौभं नाशयामास, न च स भगवान् अकृत्यः; स हि लोके जमदग्न्य इति कीर्तिमान् ऋषिः। स भर्गवः त्रिषु लोकेषु कीर्तिमान्, स्वं भागं लब्धुं तपश्चकार। ततः शृणु राजन्, विष्णोः महात्मनः प्रादुर्भावं, अष्टाविंशतितमे युगे, मर्कण्डेयस्य सरसि समीपे। अमावास्यायां तिथौ दशरथस्य गेहे स जातः; विष्णुः महाबाहुः अविनाशी च, चतुर्धा आत्मानं कृत्वा अवतरत्। स लोके राम इति प्रसिद्धः, सूर्यसमप्रभः; विष्णुः सनातनः जनानां प्रीत्यर्थं तत्र स्थितः। धर्मस्य हेतोः, कौन्तेय, स दिव्यः तत्र जातः; तं सर्वभूताधिपतिं मूर्तिमन्तं मन्यन्ते, नरपतिः। तत्र विश्वामित्रस्य यज्ञविघ्नाय, भारत, सुभाहुः तेन हतः, मारीचः च घोरतरेण ताडितः। तस्मै विश्वामित्रः दिव्यान्यस्त्राणि दत्तवान्, यानि देवानपि दारुणानि, सर्वशत्रुविनाशनाय। तत्रैव जनकस्य महायज्ञे प्रवृत्ते, महेश्वरस्य धनुः स रामः क्रीडया सहजं भित्त्वा, वीर्यं प्रादर्शयत्। ततः स प्रभुः जानक्याः कन्यां सीतां विवाहाय जग्राह; पुरीं प्रत्यागत्य, तया सह प्रमोदं प्राप। कालेन किञ्चित् गते, पितुः आज्ञया, कैकेयीं तुष्टुं समुत्सुकः, स रामः वनं प्रविष्टः। स सर्वधर्मवित्, लक्ष्मणसहितः, चतुर्दश वर्षाणि वने वसन्, सर्वभूतहिते रतः। चतुर्दश वर्षाणि वनवासं कृत्वा, भारत, तस्य पार्श्वे स्थितवती, लोकस्य सीतेति ख्याता, सुललिता सा। पूर्वस्नेहान्महर्षिः लक्ष्मीः पतिस्मरणात् शुचिता; जनस्थानवासः स देवकार्यं चकार। मारीचं, दूषणं, खरं, त्रिशिरसं, चतुर्दश सहस्राणि राक्षसानां च, रामः धर्मात्मा जनहिताय निहत्य, विराधं कबंधं च दारुणकर्मणौ राक्षसौ अपि हत्वा। ततः गन्धर्वौ शाशं विक्षतं च निहत्य, रावणस्य भगिन्याः नासिकां छित्त्वा। भार्यावियोगेन दुःखितः, स रामः वनं भ्रमन्, पम्पां तीर्त्वा ऋश्यमुखं प्राप। तत्र स सुग्रीवहनूमन्तौ दृष्ट्वा, ताभ्यां सख्यं कृत्वा, सुग्रीवेण सहितः किष्किन्धां गतः। तत्र वानरपतिं वालिनं युद्धे हत्वा, सुग्रीवं वानरराज्ये अभिषिच्य, तं प्रतिष्ठाप्य। ततः स राजा, उत्सुकः, हनूमता लङ्कायाः प्रदेशे सीतासन्धानं श्रुत्वा, तं प्रति शीघ्रं प्रययौ। सीतां प्रति उत्कण्ठितः, वानरैः सागरस्य सेतुम् निर्माय, लङ्कां प्रविश्य, सीतासन्धानाय प्रयत्नं चकार। तत्र देवानां, नागानां, यक्षराक्षसपक्षिणां मध्ये, रामः रावणं युद्धे निर्जित्य, तं च राक्षसाधिपतिं, यं संग्रामे दुरजयम्, हत्वा। कोलाहलमिव कालिमपिञ्जरसमूहसंकाशैः, कोट्यः राक्षसानां, देवभयदायकैः, वरदानमदोल्लसैः परिवृतः स रावणः दुष्प्रेक्ष्यः आसीत्। रामेण युद्धे रावणः मन्त्रिभिः कुलसमेतः सह निहतः। त्रिलोककण्टकं वीर्यवन्तं तं रावणं, अनुचरैः सह, रामः प्राचीनकाले हत्वा, भूताधिपतिः सञ्जातः। ततः रामः विभीषणं, महात्मानं राक्षसाधिपतिं, लङ्कायाम् अभिषिच्य, तं च अमरत्वं दत्तवान्। पुष्पकविमानमास्थाय, सीतया सह, पाण्डव, स्वपुरीं सैन्येन सह प्रत्यागत्य, धर्मेण राज्यं कृतवान्। तदनु मदुपुत्रं लवणाख्यं बलवंतं दानवं, शत्रुघ्नः रामाज्ञया जघान। एवं स धर्मनिष्ठः रामः, जगतः हिताय बहूनि कर्माणि कृत्वा, धर्मतः राज्यं कृतवान्। सततं शतशोऽश्वमेधयज्ञान् महादानेन अकरोत्; तस्मिन्काले न किञ्चिदशुभं श्रुतम्, न च कश्चन प्राणी क्लेशं प्राप।