अर्जुनः कृतवीर्यपुत्रः अनसूयया, अममत्वेन, अमानितया च महान्तं कालं वने विचरन् गुरवे सम्यगुपसेवां चकार, तं च तुष्टिं नयन्। सः दत्तात्रेयमृषिं पूजयित्वा, येन विद्वद्भिः पूजितः, पण्डिततमैश्च विशेषतः सन्मानितः, तस्मात् मुनेशः वरान् अलभत। तत्रामृतत्वं विना, यत् दत्तात्रेयः न दत्तवान्, राज्ञा चत्वारः एव वराः वृत्ताः। सः प्रथमं वरं वृणीते—"मम कीर्तिः, उच्चैः चित्तम्, बलम्, सत्यता, अमत्सरता च सदा भूयात्, सहस्रबाहुत्वं च मे स्यात्।" द्वितीयं वरं वव्रे—"योनिजैः, अण्डजैः, स्थावरजङ्गमैः च सर्वैः प्रजासु धर्मेण शासनं मम भवेत्।" तृतीयं वरमपि वव्रे—"पितृदेवतर्षिब्राह्मणेभ्यः महायज्ञान् सम्यगर्हयेयम्, तीक्ष्णैः बाणैः शत्रून् जयेयम्।" चतुर्थं वरमपि वव्रे—"मम तुल्यः कश्चित् न भूयात्, न भविष्यति च, न च दिवि, केवलं यो मम हन्ता स एव मम समः स्यात्।" एवं कृतवीर्यपुत्रः अर्जुनः तान् वरान् प्राप्य, रणभूमौ पुत्रसमः अभवत्, माहिष्मत्यां च सहस्रेषु सहस्रः जातः। सः पृथिवीं सागरपर्यन्तद्वीपांश्च विजित्य, पुण्यकर्मणा दिवि दीप्तसूर्यवत् विराजमानः अभवत्। इन्द्रद्वीपं, कशेरुं, कामद्वीपं, गभस्तिमन्तं, गन्धर्वद्वीपं, वरुणद्वीपं, आनन्दद्वीपं च, अपरिमितप्रभां भूमीश्च विजित्य, अर्जुनः प्राचीनैः अपि अजितान् द्वीपान् विजित्य, लोकप्रसिद्धः कार्तवीर्य इति अभवत्। न कश्चित् पूर्वं न चोत्तरकाले तस्य मार्गम् अवाप्तुम् अशकत्; सः यदा सागरे प्रविष्टः, तदा अपि तस्य वसनानि न सिक्तानि। सर्वं तस्य राजमहलम् सुवर्णमयं आसीत्। सः राज्यं चतुर्धा विभाग्य, प्रत्येकं भागं पृथक् पृथक् पालयामास। एकेन भागेन सैन्यं बिभ्रद्, द्वितीयेन स्वनिवासे वसन्, तृतीयेन जनान् संग्रहयन्, चतुर्थेन ग्रामजनपदस्थ चौरान् निगृह्य, नगरद्वाराणि कदापि न निरुद्धानि। सः राज्यस्य रक्षिता, धनस्य पालकः, यज्ञस्य रक्षिता, पशूनां च गोप्ता अभवत्। शतसहस्रवर्षाणि अर्जुनः पृथिवीं शासन्, दत्तात्रेयस्य कृपया राज्यं पालयामास। एवं सः जगतः कल्याणाय बहूनि कर्माणि चकार। एषः दत्तात्रेयाख्यः अवतारः हरीः एव, भारतश्रेष्ठ, पुनः तस्य महात्मनः कर्माणि शृणु। अधुनाऽत्र भृगुवंशे जन्म च महात्मनः प्रयोजनं च शृणु। एषः जमदग्निपुत्रः रामः नाम, वीर्यवान् महाबलः, ह्यहयान् विनाशयामास। कर्तवीर्यः महाबलः, अप्रतिमबलश्च, जमदग्निना रामेण क्रुद्धेन हतः। सः कर्तवीर्यः, हैहयराजः, रथस्थः, रणाङ्गणे रामेण हतः। सः जाम्भस्य यज्ञं होतृंश्च विध्वंस्य, जाम्भस्य शिरः भित्त्वा, शतदुन्दुभिं च जग्धवान्। एषः कृष्णः गोविन्दः भृगुषु जातः, महाबलः, सहस्रबाहुं जेतुं, सहस्रजितं रणाङ्गणे पराजेतुं प्रादुर्भूतः। सः कीर्तिशाली रामः षट्षष्टिसहस्राणि क्षत्रियाणां सरस्वत्यां संनिहितानि धनुषा विजित्य, ब्राह्मणद्वेषिणः चतुर्दशसहस्राणि हत्वा, पुनरपि वीर्यशालिनः तान् निपातितवान्। तदा रामः सहस्रं सहस्रं राज्ञां गदया च, खड्गेन च, निपात्य, चतुर्दशसहस्राणि भूमौ चूर्णितानि कृत्वा, शेषान् ब्राह्मणद्वेषिणः जित्वा, स्नानं चकार। "राम! राम!" इति ब्राह्मणाः क्षत्रियैः पीडिताः आकुलाः आक्रन्दन्तः, रामः परशुधारी लक्षशः निघ्नन्। ब्राह्मणाः तु तं वचनं न शेकुः सोढुं, "भृगुः! राम!" इति क्रोशन्तः। कश्मीरकाः, दरदाः, कुन्तयः, क्षुद्रकाः, मालवाः, शवाः, चेदयः, काशयः, करूषाः, ऋषिकाः, क्रथकैशिकाश्च, अङ्गाः, वङ्गाः, कलिङ्गाः, मगधाः, काशयः, कोसलाः, रात्रयणाः, वितिहोत्राः, कीराताः, कृतिकवाताश्च—एतेषां चान्येषां राज्ञां सहस्राणि तैक्ष्ण्यैः बाणैः आदित्याय समर्पितानि। सप्तत्रिःसप्तकृत्वः भूमिं क्षत्रियविहीनां कृत्वा, मेरुं मन्दरं च क्षत्रियसमूहैः आच्छाद्य, सः भृगुनन्दनः प्रसिद्धः अभवत्। तेन भूमिं क्षत्रियशून्यां कृत्वा, नदीनां सरःषु च रक्तं इन्द्रगोपवर्णं पूरयामास, तत्रैव पितृपूजनानि चकार। अष्टादशद्वीपान् विजित्य, सहस्रश्वमेधांश्च, शतपुरुषमेधांश्च अकार्षीत्। समुद्रपर्यन्तां पृथिवीं यज्ञैः पूरयित्वा, कश्यपाय तां धरणीं निर्मलां दत्तवान्। एवं तस्य महात्मनः भृगुणः, कालकृताख्यां कथां सत्यम्, प्राचीनकथाविद्भिः गाध्यादिभिः कीर्त्यते।