अथ राजसभायां महती समवायः समभवत्। तत्राश्वत्थामान् महाबलः सर्वास्त्रविद्याविदां श्रेष्ठः, साक्षात् उपस्थितः आसीत्। तस्य सन्निधौ, हे कुरुनन्दन, भवतः कथं केशवस्य पूजनं कृतमिति समुपस्थिताः पृच्छन्ति स्म। तत्र दुर्योधनः पुरुषर्षभः, कृपः भारद्वाजः, राजर्षयः च, सर्वे सन्निहिताः आसन्; तेषां मध्ये, राजाधिराज, केन प्रकारेण केशवः पूजितः इति सर्वे विस्मयं जग्मुः। द्रोणः वीराचार्यः, भीष्मः च राजधर्मलक्षणैः पाण्डवसमः, अविजित्यः च, तयोः अपि उपेक्षा कृत्वा केशवस्य पूजनं कृतमिति सर्वे पृच्छन्ति स्म। रुक्मिण्याः पितरं राजानं, एकलव्यं, शल्यं मद्राधिपतिं च उपस्थितं दृष्ट्वा अपि, कथं केशवः पूजितः इति सर्वे विचारयन्ति स्म। अत्र एकः राजा सर्वेषां मध्ये बाहुबलं गर्वयन्, जमदग्निपुत्रस्य प्रियशिष्यः, स्वबलमाश्रित्य समरे राज्ञः विजित्य, कर्णमपि उपेक्ष्य, केशवस्य पूजनं कृतमिति पृष्टम्। नायं पुरोहितः, नाचार्यः, नापि राजा; तथापि, कुरुप्रवर, त्वया तस्य पूजनं कृतमिति पक्षपात एव कारणं स्यात् इति किञ्चित् जनाः मन्यन्ते। यदि चायं मधुसूदनः पूजार्हः, तर्हि अन्ये राजानः किमर्थं अपमानाय आहूताः? वयं तु कुन्तीपुत्रस्य, धर्मनिष्ठस्य, राज्यकामिनः, न भीत्या, न लोभेन, न साम्ना, किंतु धर्मेण एव करदानेन पूजां कुर्मः; स तु नः नापेक्षते। अर्घ्यदानं यस्मै कृतं, स पूजार्हलक्षणं नास्तीति, सभायां तस्य पूजनं अवमान एव स्यात् इति मन्यन्ते। धर्मपुत्रस्य यशः “धार्मिकः” इति स्फुटम् अभवत्; किन्तु धर्मात् पतितस्य कस्य पूज्यतां उचितां दातुम् अर्हेत्? स च वृष्णिवंशसमुद्भवः, यः जरासन्धं धर्मविपरीतेन हत्वा, कथं धर्मात्मा इति कथ्यते? अद्य तु धर्मराजस्य धर्मः हीनः, तस्य च कृपणता प्रकाशिता, केशवस्य अर्घ्यदानात्। यदि कुन्तीपुत्राः भीरवः दुर्बलाश्च स्युः, तपस्विनः अपि, तर्हि माधवस्य यथार्हं पूजनं ज्ञातव्यम्। अथवा, हे जनार्दन, यदि एषः दुर्बलैः अर्घ्यं तुभ्यं समर्पितम्, त्वं च अनर्हः सन् तत् स्वीकृतवान्, तर्हि त्वं यथार्हं स्वीकुर्वन्, यथा अरण्ये हव्यं विहाय श्वा खादति, तथैव। न हि राज्ञां प्रमुखेषु कश्चित् अवमानं कर्तुमिच्छति, स्पष्टं जनार्दन, कुरवः त्वां केवलं स्तुवन्ति। यथा क्लिबस्य विवाहः, गन्धहीने गन्धः, विरूपे सौन्दर्यं, एवं न राज्ञि पूज्ये राजवत् पूजनं, हे मधुसूदन। युधिष्ठिरः राजा दृष्टः, भीष्मः अपि यथार्हं, वासुदेवः च; सर्वं यथावत् दृश्यते। एवं उक्त्वा, शिशुपालः उत्तमासनात् उत्थाय, तस्मात् सभायाः निर्गतः, तदा अन्यैः राजभिः सह। ततः युधिष्ठिरः राजा शिशुपालं समीपं गत्वा, सौम्यं शमयित्रीं वाचं प्रवक्तुम् आरब्धवान्—"एतद् यदुक्तं त्वया, न उचितं, महापापं च; तव कठोरता निरर्थका। कश्चन राजा धर्मं न जानाति इति नास्ति; भीष्मः शान्तनवः धर्मज्ञः, तस्मात् तस्मिन् अन्यथा न मन्यस्व। पश्येमान् बहून् राज्ञः त्वत्तः ज्येष्ठान्, ये केशवस्य पूजां स्वीकुर्वन्ति; त्वं अपि तद्वत् क्षन्तुमर्हसि। भीष्मः कृष्णं यथार्थतः जानाति, हे चेदिपते, त्वत्तः अधिकं; त्वं तु तं न जानासि यथा कौरवः जानाति। नापि तं प्रेरयितव्यं, न च स साम्ना योग्यः, यो लोके पूज्यतमं कृष्णं पूजनं नाङ्गीकुर्वन्। क्षत्रियो यो युद्धे अन्यं क्षत्रियं जित्वा, तं वशे स्थाप्य विमुञ्चति, स तस्य श्रेष्ठः भवति। अस्मिन् राजसभायां, सत्यवतीपुत्रस्य तेजसा, अजय्यम् एकमपि राजानं न पश्यामि। न केवलं अस्माकं कृते, अच्युतः सर्वेषां लोकेषु पूजार्हः; एष बलवान् त्रिषु लोकेषु पूज्यः। कृष्णः अनेकान् श्रेष्ठान् क्षत्रियान् समरे जितवान्, समग्रं जगत् वृष्णिपुत्रे स्थितम्। अतः, ज्येष्ठेषु सन्निहितेषु अपि, वयं कृष्णं पूजयामः, न अन्यं; त्वं न अन्यथा वद, न च तादृशं चिन्तय। हे राजन्, अहं बहून् वृद्धान् धर्मज्ञान् उपसेवितवान्, येषां कीर्तिः प्रख्याता, ये च सर्वान् रक्षन्ति स्म; तेषां मुखात् सौरीगुणान् शुश्रुवान्। बहुभ्यः धर्मिष्ठेभ्यः, पुण्यकर्मसु संनिविष्टेभ्यः, अस्य बुद्धिमतः जन्मारभ्य कर्माणि शुश्रुवान्। इमानि पुनः पुनः पुरुषैः कथितानि, मया अपि बहुश्रुतानि; न केवलं कामात् वयं, चेदयः हस्तिनः च, जनार्दनं पूजयामः। न स्नेहात्, न किञ्चित् कार्यसिद्ध्यर्थं, वयं तं पूजयामः; स भूत्यै सर्वभूतानां, साधुभिः पूज्यते। तस्य यशः, वीर्यं, विजयश्च विज्ञाय, तं पूजयामः; अत्रापि, न बालकः अपि, अपरीक्षितः पूजितः। गुणैः ज्येष्ठान् अतिक्रम्य, हरिः पूजार्हतमः मन्यते; द्विजातिषु ज्ञानैः श्रेष्ठः, क्षत्रियेषु बलवान्। वैश्येषु धान्यधनसम्पन्नः, शूद्रेषु जात्या एव; गोविन्दे हि एते द्वौ कारणौ स्थितौ। वेदवेदाङ्गविद्या, अतिशयबलं च; केशवात् अन्यः कः पुरुषेषु लोके विशिष्यते? एवं धर्मराजः शान्तया वाचा शिशुपालं शमयामास, सभायां च सर्वे धर्मं, यशः, पूजार्हतां च केशवस्य सम्यक् अवलोकयामासुः।