स महात्मा तत्र राजसूयसमये सर्वान् नृपगणान् मेघवज्ज्वलितविद्युतः समवेतान्, यथैव गवां गणाः स्वेन नायकनेन सह वसन्ति, तथा ददर्श। ते सर्वे सिंहसमानबलवन्तः पृथिव्यां स्थिताः भूमिम् आपूरयन्तः तदा समागतजनसमूहैः संकुला राजसागरः अक्षयोऽभवत्। तत्र रथनिनादैः सर्वतः प्रतिनादयद्भिः मधुसूदनः तमन्धकारं निवारयन्निव सूर्य इव, स्थगितवातावरणं मारुत इव, अग्रे प्रायात्। कृष्णस्य तत्र उपस्थित्या भारतपुरं प्रमुमुदे, स हि धनधर्मवित् ब्राह्मणक्षत्रियपूजनाय समागतः। तत्र मद्रीसुतः सहदेवः विशेषत उपाध्यायः, तेजस्वी प्रजापतिरिव मध्ये विराजमानः, सर्वेषां मध्ये दीप्तिमान् बभूव। यदा स यज्ञभूमिं प्रविवेश, तदा स सीतायाः कनिष्ठभ्राता, महायशाः, स्वामी, ऋषिः, ब्राह्मणः, तेजोराशिः, तैः विज्ञैः दृश्यते स्म। तत्र स्थविराणां स्वमार्गस्थितानां लोकपालानां मध्ये सः अव्ययः आद्यन्तः च ज्ञायते स्म। अनन्तः, शत्रुनाशनः, शत्रुसैन्यविध्वंसकः, सर्वभूतप्रभवः, संकटेऽप्रत्यह्नः शरणम् इति सः। भविष्यत्, कर्ता, भूतपूर्वः, द्वारकायां शत्रुनिग्रहः, सः कृष्णः आगच्छन्तं दृष्ट्वा, महाबलसम्पन्नं, तं पूजयामासुः। पाण्डवः केशवाय यथायोग्यं पूजनं चकार, ज्येष्ठानुज्येष्ठानां धर्मदोषगुणानां च विचार्य। धर्मप्रसादनकामः, अग्रे ब्राह्मणान् पूज्य, भुवनपतये महते सूर्यसमप्रभाय, अद्यापि अनासीनाय, आसनं ददौ स च तत्रोपाविशत्। ततः भीष्मः धर्मराजं युधिष्ठिरं प्राह—"राजन्, राज्ञां पूजनं यथान्यायं क्रियताम्।" "आचार्यः, ऋत्विक्, सखा, स्नातकः, प्रियः, राजा—एते षडर्घ्यपात्राणि स्मृताः।" "येऽर्घ्यं न लब्धवन्तो वर्षमेकं वासिनः, तेऽत्र समागताः।" "तेषां पृथक् पृथक् अर्घ्यं आनय, ततः तेषां मध्ये श्रेष्ठाय यथार्हं दातव्यम्।" "कस्मै त्वया प्रथमतः अर्घ्यं दातव्यम्, तद् ब्रूहि पितामह।" ततः भीष्मः शान्तनवः, दृढनिश्चयः, बुद्धिमान्, सर्वेषां मध्ये तेजसा, बलविक्रमाभ्यां, कृष्णः वृष्णिकुलजः, भूमौ श्रेष्ठः पूज्यः इति निश्चितवान्। स हि मध्ये सूर्य इव नक्षत्रेषु विराजते। यथा सूर्यः असुर्यान् प्रकाशयति, वातः स्थगितं जीवन्ति, तथा कृष्णः अस्माकं सभां प्रकाश्य हर्षयति। ततः भीष्मस्य अनुमत्याः महाबलः सहदेवः यथाविधि वृष्णिपुत्राय कृष्णाय परममर्घ्यं ददौ। स अर्घ्यं—गां मधु दधि च—आनयित्वा ददौ। तस्मिन्नह्नि अद्भुतं किञ्चिद् अभवत्। कृष्णस्य तं महत्सम्मानं दृष्ट्वा सर्वे समागताः क्षत्रियाः अन्योन्यं निरीक्ष्य, हृदि तद् धारयामासुः। कृष्णः तं सम्मानं शास्त्रविधिना स्वीकृतवान्, किन्तु शिशुपालः तं वासुदेवस्य पूजनं न सोढवन्। ततः चेदिराजः महाबलः सभायां भीष्मं धर्मराजं च निन्दन्, वासुदेवं च कठोरं वचनैः अवमन्यत। सहदेवः तेषां भावाभिप्रायज्ञानवान्, तद् न ससह, यतः गर्वितो महाबलः राजा सर्वेषां पुरतः निगृहीतः। तदा सहदेवस्य शिरसि पुष्पवृष्टिः महान् अभवत्। तदा वृष्णिद्विषः सुनिथः जन्मतः एव, इदं वचनं प्रोवाच। "खगजातः पृच्छकः, नदीसुतः प्रतिवाचकः, गोपालकः प्रतिग्राही, खगजातः दाता।" सर्वे तत्र उपविष्टाः मूकवत् मौनिनः। किमत्र वक्तव्यम्? एवं उक्त्वा हसन् पुनः पाण्डुपुत्रं सम्बोधितवान्। "किम् सर्वान् मन्यसे, उत न पश्यसि पाण्डव? अन्येऽपि पूज्याः स्थिताः, त्वं तु गोपालकं पूजयसि।" "अत्यधिकसन्मानः वा अवमाननं वा, उभयं कार्यविनाशाय; तत्र कतरत् त्वया कृतम्?" "एष वृष्णिकुलोत्पन्नः एतेषु सर्वेषु महात्मसु नृपतिषु च, राजसन्मानस्य अर्हः न भवति, कुरुनन्दन।" "एषा वृत्तिः पाण्डवेषु न शोभते, यद् इच्छया देवकीपुत्रः त्वया पूजितः।" "त्वं बालः, न च वेत्सि धर्मस्य सूक्ष्मत्वम्; अत्र नदीसुतः अल्पदर्शी अतिक्रान्तवान्।" "त्वद्विधः धर्मनिष्ठः इच्छया कार्यः यथा भीष्मः लोकसत्सु अवज्ञेयः भवति।" "कथं दशार्हः, यो न राजा, सर्वेषां नृपतिनां मध्ये त्वया पूजितः, तादृशं सन्मानं अर्हति?" "यदि ज्येष्ठत्वात् कृष्णः त्वया पूज्यते, वसुदेवः वृद्धः सति, तस्य पुत्रः कथं पूज्यः?" "यदि वसुदेवः अपि त्वया पूज्यः, द्रुपदः सति, माधवः कथं पूज्यः?" "यदि कृष्णः आचार्यः इति मन्यसे, द्रोणः सति, वृष्णिकुलोत्पन्नः कथं पूज्यः?" "यदि कृष्णः ऋत्विक् इति मन्यसे, वृद्धो व्यासः सति, कथं कृष्णः त्वया पूजितः?" "भीष्मः शान्तनवः, पुरुषर्षभः, इच्छामरणः सति, कृष्णः त्वया राजन् कथं पूज्यः?" इति, राजसूयमहासभायाम् एतेषु श्लोकानुक्रमेण, पूज्यपूजनकथायां, कृष्णस्य परमं महिमानं, सहदेवस्य धैर्यं, शिशुपालस्य विरोधं च, धर्मराजस्य संकोचं, भीष्मस्य निर्णयं, तथा सभासदां भावनां च, यथाशास्त्रं सुसम्प्राप्तम्।