एकदा, एकं रमणीयं वनं अस्ति यत्र गन्धर्वाः अप्सराः च हर्षिताः सन्ति, मधुराणां भृङ्गाणां गुंजनैः गूढं च। तत्र सर्वे जनाः चित्तं हरन्ति, विविधपक्षिणां गीतैः पूरितं, कद्रु पुत्राणां हर्षं ददाति। तत्र सर्पाः गत्वा हर्षिताः, सुपर्णं, पक्षिणां श्रेष्ठं, समुपस्मृत्य वदन्ति, "अस्माकं एकं अन्यं रमणीयं द्वीपं गन्तुं त्वं योजय; त्वं च गगने गच्छन्, अनेकानि सुन्दराणि देशानि पश्यसि।" तदा सुपर्णः, मातरं विनतां मननं कृत्वा, वदति, "माता, किन्तु एषः सर्पाणां वचनं किमर्थं मया कर्तव्यं?" विनता तं प्रतिवदति, "अहं दास्यां गता, पक्षिणां श्रेष्ठ, दुष्कृत्येन च मम सहधर्मिण्याः कपटेन; सर्पैः मिथ्याबन्धनं कृतं।" मातरं श्रुत्वा, हृदयेन दुःखितः सुपर्णः सर्पाणां प्रति एषः वचनं प्रकटयति, "कस्य कृते, किमर्थं वा, अहं मातरं दास्याद् विमोचयितुं शक्नोमि? सत्यं वदतु, हे लघुजनाः।" सर्पाः तं श्रुत्वा प्रत्यवदन्त, "त्वं अमृतं तव शक्त्या आनय; ततः तव माता दास्याद् विमोचिता भविष्यति, हे गगनपते।" एषः वाक्यं श्रुत्वा, सुपर्णः मातरं वदति, "अहं अमृतं गन्तुं यास्यामि; किं खाद्यं मम?" सागरस्य गह्वरस्य कण्ठे निसादानां रमणीयं निवासं ज्ञात्वा, विनता तं वदति, "निसादाः, पापिनः, जगति लुप्ताः, निर्दयाः च, तान् खादित्वा अमृतं आनय।" "कदापि ब्राह्मणं न हन्तव्यं; यः ब्राह्मणः सर्वाणां प्राणिनां शिक्षः, सदा शुद्धः च। अग्निः, सूर्यः, विषं च, शस्त्राणि च, क्रुद्धेन ब्राह्मणं समं भवन्ति; तस्माद्, प्रियपुत्र, क्रोधेऽपि तं न हन्तव्यं।" इत्येवम् विनता सुपर्णं उपदिशति। "यस्य गर्भे तव नाशः न भवति, सः उत्तमः द्विजः।" पुनः विनता वदति, "यस्य शक्तिमयं ज्ञात्वा, आशीर्वाददातृणां प्रति श्रद्धां धारय।" "वायुः तव पंखानि रक्षतु, चन्द्रः सूर्यः च तव पीठं रक्षतु। अग्निः तव शिरः रक्षतु, वासवः तव सर्वं शरीरं रक्षतु, विष्णुः सर्वत्र तव अङ्गानि रक्षतु; अहं तव माता, सदा तव शान्तिं च कल्याणं च भक्त्या धारयिष्यामि।" इत्येवम् विनता सुपर्णं उपदिशति। "अहं एषः स्थास्यामि, सदा शुभकर्माणि कर्तुं; गच्छ, पुत्र, सुरक्षिता मार्गे, तव कार्यस्य सिद्ध्यर्थं।" तदा, मातरं श्रुत्वा, सुपर्णः पंखानि व्याप्य गगनं प्राप्य गत्वा, शक्तिमान् निसादानां समीपं गच्छति, यथा यमः समये। तदा तेन निसादानां भक्ष्यं कृतं, महद् धूलि च उत्पन्नं यः गगनं स्पृशति; सागरस्य गह्वरं शोषयामास, पर्वतानां च कम्पनं कृतम्। तदा, पक्षिणां राजा एकं महद् मुखं निर्मितवान्, निसादानां मार्गं अवरुद्धं कृतवान्; निसादाः तस्मिन् मुखे त्वरितं गत्वा, यथा गगनात् पतिताः पक्षिणः वायुः च कुपितः। तदा सुपर्णः, शत्रुं दहन्तः, तान् शीघ्रं संकुचितवान्, स्वशक्तिमनुजगृह्य, निसादानां भक्ष्यं भक्षयामास, पक्षिणां राजा संतुष्टः। एकः ब्राह्मणः, तस्य पत्नी सहितः, तस्य कंठे गत्वा, जलते ज्वाला इव, वदति, "हे द्विजश्रेष्ठ, शीघ्रं एषः मुखं त्यज; ब्राह्मणं न हन्तव्यं, यदि सदा पापकर्माणि करोति।" सुपर्णः एषः वाक्यं श्रुत्वा, ब्राह्मणः प्रत्यवदति, "एषः निसादिनी मम पत्नी, तां सह गत्वा गच्छतु।" "एषां च गत्वा शीघ्रं प्रस्थानं कुरु; त्वं मम शक्तिं न पातयति," इति ब्राह्मणः वदति। ततः तेन ब्राह्मणेन निसादिनी सह गत्वा, सुपर्णं सम्मान्य, तं इच्छितं स्थलं प्राप्य गच्छति। यदा ब्राह्मणः पत्नी सहितः प्रस्थानं कृतवान्, पक्षिणां राजा, पंखानि व्याप्य, मनसः वेगं गगनं गच्छति। तदा तेन पिता दृष्टः, तं प्रतिवेदयति यथायोग्यं; महर्षिः तं वदति, "किमर्थं, पुत्र, त्वं यथासुखं, प्रचुरं खाद्यं च, गच्छसि? त्वं शीघ्रम् किमर्थं गच्छसि?" "मम माता सदा कुशलं, मम भ्राता च कुशलः, अहं च; किन्तु, पितर, अहं सदा प्रचुरं खाद्यं न लभामि।