स राजा पाण्डुः, महाबलशाली, सोमवंशे जातः। तस्यैव पाण्डोः पञ्च पुत्राः, इन्द्रसमतेजसः, अद्भुतपराक्रमसम्पन्नाः। तेषु ज्येष्ठः धर्मात्मा युधिष्ठिरः, 'अजातशत्रु' इति प्रसिद्धः, धर्मस्य साक्षात् मूर्तिरिव, सर्वत्र कीर्तिमान् अभवत्। स राजा युधिष्ठिरः, राज्यं प्राप्य, गङ्गायाः दक्षिणे तटे नागसाह्वयं नाम नगरे राज्यं चकार। तत्सर्वं नगरं धृतराष्ट्राय दत्त्वा, भ्रातृभिः सहितः शकप्रस्थं जगाम; तत्रैव भ्रातृभिः सह स राजा हर्षेण वसति स्म। गङ्गायाः यमुनायाश्च मध्ये तौ द्वौ उत्तमौ नगरे स्थितौ; धर्मनिष्ठः स राजा शकप्रस्थे प्रजाः पालयति स्म। तस्य कनिष्ठो भ्राता भीमसेनः, महाबाहुः, महाबलपराक्रमः, इन्द्रतुल्यविक्रमः, लोके प्रसिद्धः। स पाण्डवः दशसहस्रगजबलसम्पन्नः अभवत्। तस्योत्तरः भ्राता अर्जुनः, महाबलवान्, महावीर्यः, लोके सुप्रसिद्धः। स अर्जुनः, सौम्यवपुः सन् अपि, महात्मा, विक्रमे कार्तवीर्यसमानः, बले सागरसमः। अस्त्रविद्यायाम् अर्जुनः जामदग्न्यसमः, रणभूमौ रामसदृशः, रूपे इन्द्रसमः, तेजसा सूर्यसमानः अभवत्। देवान्, दानवान्, गन्धर्वान्, पिशाचान्, सर्पान्, राक्षसान्, सर्वमानवान् च युद्धे विजेतुं फाल्गुनः अशक्यः। स एव अर्जुनः, खाण्डवप्रस्थदाहं जातवेदसे समर्प्य, युद्धे इन्द्रं देवगणैः सहितं बलात् विजित्य, अग्निदेवं तुष्टाव। तेन दिव्यास्त्राणि प्राप्तानि, यानि देवैरपि दुर्लभानि। वासुदेवस्य भगिन्यः सुभद्रायाः नाम प्रसिद्धम्, अर्जुनस्य च भ्राता नकुलः अभवत्। स नकुलः लोके सर्वसुन्दरः, कामदेव इव मूर्तिमान्; तस्य कनिष्ठः भ्राता सहदेवः, महातेजाः, सुप्रसिद्धः। मया तेन राजपुत्रेण समानेन युद्धे प्रेषितः अस्मि, अहं भीमसेनस्य पुत्रः घटोत्कचः नाम्ना, महाबलवान्। मम माता हिडिम्बा नाम राक्षसी, महाभाग्या; पार्थानां साहाय्यार्थं अहं भूमौ विचरामि। स युधिष्ठिरः समग्रपृथिव्याः सम्राट् अभवत्; स राजसूयमहायज्ञं अकरोत्। स भ्रातॄन् सर्वदिशः करसंग्रहे प्रेषयामास, वृष्णिवीर्युक्तः, अनुजांश्च अपि प्रेषयत्। तत्र अर्जुनः, श्रेष्ठरथः, शीघ्रं उत्तरदिशं जगाम, महाबलेन लक्षशः योजनानि व्यतीत्य। सर्वान् नृपतीन् युद्धेन विजित्य, स्वर्गद्वारम् आगत्य, नानाविधान् रत्नानि समानीय। फाल्गुनः दिव्याश्वान्, महद्वित्तं च संहृत्य, धर्मपुत्राय दत्तवान्। भीमसेनः अपि बलात् पूर्वदिशं जित्वा, राजानः वशे कृत्वा, पाण्डवाय वित्तं दत्तवान्। नकुलः अपि पश्चिमदिशं करार्थं गतः; सहदेवः दक्षिणदिशं जित्वा सर्वान् नृपतीन् वशे कृत्वा। अहं अपि, राजन्, अत्र करसंग्रहे प्रेषितः अस्मि, पूजितश्च। एवं पाण्डवानां कर्माणि संक्षेपेण ते निवेदितानि। महाबाहो, धर्मज्ञं युधिष्ठिरं, पुण्यराजसूययज्ञं, श्रीमान् हरिं च दृष्ट्वा, धर्मवित् त्वं अपि अत्र करं दातुम् अर्हसि। इति श्रुत्वा, राक्षसेन्द्रः विभीषणः, धर्मनिष्ठः, राक्षसैः सहितः आज्ञां स्वीकृतवान्। स सर्वं कृष्णकृत्यम् इति मत्वा, नानाविधान् शोभनच्छदान् च प्रावारकांश्च दत्तवान्। हस्तिशृङ्गकाञ्चनमणिविभूषितान् शय्यान्, रत्नानि, मूक्तिकाः, सुवर्णमाल्यं, मणीन् च दत्तवान्। सुवर्णपात्राणि, घटान्, कुम्भांश्च, नानाविधान् पात्रीः, सहस्रशः महाकुम्भांश्च दत्तवान्। रजतपात्राणि, मणिपूरितकुण्डलानि, सुवर्णपुष्पाणि, अन्यानि च श्रेष्ठानि सुवर्णवस्तूनि दत्तवान्। शशिसदृशप्रभांश्च शङ्खान्, सुशोभनवर्तुलान्, चतुर्दश तालवृक्षांश्च यज्ञद्वारे स्थापितवान्। सुवर्णपद्मानि, रत्नभूषितपाल्यकांश्च, रत्नमुकुटानि, मणिपूरितकङ्कणानि च दत्तवान्। उत्तमचन्दनानि, नानाविधानि वस्त्राणि च तदा विभीषणराजा सहदेवाय दत्तवान्। सर्वे ते रत्नानि रजनीचरैः, अष्टाशीतिसहस्रसंख्यकैः, रक्तलोचनैः, समं वितीर्य समुपाहृतानि। ततः घटोत्कचः सर्वरत्नानि गृह्य, विभीषणराजान् प्रणम्य, दक्षिणेन प्रदक्षिणं कृत्वा, राक्षसैः सहितः तानि रत्नानि गृहित्वा निर्गतः। स शीघ्रं लङ्कात् सहदेवस्य समीपं जगाम; सर्वे समुद्रं तीर्त्वा पाण्डवस्य समीपं प्राप्नुवन्। सहदेवः तान् रत्नधारिणः रजनीचरान्, भीमसमानान्, हिडिम्बात्मानं च दृष्ट्वा, द्राविडराक्षसान् च दृष्ट्वा, ते सर्वे भीताः पलायिताः। तदा भीमपुत्रः सहदेवस्य समीपं गत्वा, सस्मितं प्रणम्य स्थितः। पाण्डवः तं रत्नसमूहं दृष्ट्वा हृष्टः, तं समालिङ्ग्य, हर्षितः अभवत्।