भीमसेनस्य प्रस्थानात् पूर्वं, अर्जुनः बीभत्सुः गुह्यकैर् रक्षितं देशं विजित्य, तत्र सुवर्णमयान् पशून् पक्षिणश्च प्राप्तवान्। तत्रैव सः यज्ञार्थं रम्याणि मनोरमाणि च धनानि जग्राह, अन्यानि रत्नानि च लब्ध्वा महाबलः पाण्डवः अनन्तरं प्रस्थितवान्। ततः गन्धर्वैः गणैश्च रक्षितं देशं विजित्य, दिव्यानि रत्नानि अर्जुनः प्राप्नोत्। अनन्तरं हिरण्यवत् नाम देशं प्रविश्य, तत्र रम्येषु प्रदेशेषु सः पन्थानं प्रवर्तयामास। सः राजन्, महापथेषु सर्वत्र गच्छन्, प्रासादसमूहेषु चन्द्र इव तारा मध्ये दृश्यते स्म। तत्रैव उत्तुङ्गैः प्रासादशिखरैः समुत्तिष्ठन्त्यः सर्वाः स्त्रियः तेजसा श्रीया च दीप्ताः, स्वकीयं कीर्तिं वहन्तं पार्थं दृष्ट्वा विस्मयं जग्मुः। तेन सह रथेन कवचेन मुकुटेन च सेवकैः सहितं, धनुर्धरं वीरं तं समलङ्कृतं दृष्ट्वा, ताः स्त्रियः सौम्यं महात्मानं, अप्रतिमप्रभं शत्रुनाशनं, गजेन्द्रारातिमिन्द्रं यथा, समपश्यन्। तत्र स्त्रीगणाः तं शस्त्रपाणिं दृष्ट्वा, "एष पुरुषर्षभः, अद्भुतवीर्यः संग्रामे" इति मन्यन्ते स्म। "यस्यान्तः बाहुबलं लभन्ते, ते शत्रवः न शत्रवः स्यु:" इति वाक्यानि धनञ्जयस्य प्रियाणि ताः स्त्रियः ऊचुः। तं स्तुवन्त्यः पुष्पवृष्टिं शिरसि चक्रुः, तं दृष्ट्वा हर्षमुत्सुकतां च जग्मुः। रत्नानि भूषणानि च पाण्डवे वर्षन्त्यः, सः सर्वान् देशान् जित्वा करमादाय। शस्त्ररत्नानि सुवर्णमणिविभूषितानि च लब्ध्वा, अर्जुनः शृङ्गवन्तं पर्वतं प्रति प्रस्थितवान्। शृङ्गवन्तं पर्वतं अतिक्रम्य, कुन्तीसुतः फाल्गुनः उत्तरदिशं हरिवर्षं प्राप्तवान्। तत्र विद्यार्धरगणान् यक्षेश्वरांश्च विजित्य, महात्मा दिव्यं परमं वस्त्रं प्राप्तवान्। तत्रैव धनञ्जयः अनेके कृष्णमृगचर्माणि पुण्यानि दिव्यानि च, किंनरवृक्षपर्णानि च अलभत। उत्तरं हरिवर्षं प्राप्त्वा, पाण्डुनन्दनः पाकशासनपुत्रः तं देशं जेतुम् इच्छन् अभवत्। तदा महाबलपराक्रमान् द्वारपालान् तं समीपं आगतान्, ते हृष्टाः वाक्यम् ऊचुः— "पार्थ, एषा पुरी त्वया न जेतुं शक्या। निवर्तस्व, सौम्य; एतावत् पर्याप्तम्।" "यः इमां पुरीं प्रविशति, सः मानवत्वं न प्राप्नोति। वयं तव तुष्टाः, तव विजयः पर्याप्तः।" "अत्र अर्जुन, तेनेह किंचिद् जेतुं नास्ति। एते उत्तरकुरवः, अत्र युद्धं न भवति।" "यदि त्वम् प्रविशसि, कुन्तीपुत्र, तर्हि किञ्चिदपि न पश्यसि, मानवशरीरेण अयं देशः न दृश्यते।" "यदि त्वम्, नरश्रेष्ठ, अन्यत् किञ्चिद् कर्तुम् इच्छसि, तद् वद; वयं तव वचनात् तत् करिष्यामः।" तदा अर्जुनः स्मितमिव कृत्वा तान् उवाच— "अहं युधिष्ठिरस्य बुद्धिमतः राज्यं इच्छामि।" "यदि मानवैः अयं देशः प्रवेष्टुं निषिद्धः, न प्रवेक्ष्यामि। युधिष्ठिराय कश्चिद् करः दीयताम्।" "अन्यथा कृष्णेन सह बाणैः युद्धं करिष्यामि।" ते तस्मै दिव्यानि वस्त्राणि, दिव्यानि भूषणानि, दिव्यं च कौशेयकृष्णाजिनवस्त्रं कररूपेण अददुः। एवं सः पुरुषर्षभः उत्तरदिकं जित्वा, क्षत्रियैः दस्युभिः च बहूनि युद्धानि कृत्वा, तान् राज्ञः जित्वा, करं च आदाय, सर्वं धनं नानारत्नानि च जग्राह। अश्वान् च तत्र सुवर्णवर्णान्, कृष्णान्, कौशेयाभान्, मयूरसदृशान्, वातवेगान् च जग्राह। महता चतुरङ्गबलसमेतः, वीरः अर्जुनः पुनः शक्रप्रस्थं श्रेष्ठां पुरीं प्रतिपेदे। ततः राज्ञा अनुमत्य, पार्थः सर्वं धनं वाहनैः सहितं धर्मराजाय न्यवेदयत्, स्वगृहं च जगाम। एतेषां कालेषु, भीमसेनः महाबलः धर्मराजं अभिवाद्य, पूर्वदिक् प्रति प्रस्थितवान्। महता सैन्येन, गजाश्वरथसमाकुलं, दीप्तं भीमं च, परदेशान् विजिगीषुः सः ययौ। योधैः परिवृतः, भरतानां व्याघ्रः, शत्रुसंतापवर्धनः, पुरुषर्षभः, पाञ्चालानां पुरीं अगच्छत्। पाण्डवः नानाविधैः उपायैः पाञ्चालान् प्रसाद्य, करं लब्ध्वा, विदेहानां पुरीं प्रति ययौ; ततः गण्डकदेशजः सः भरतानां वृषभः विदेहान् प्रति ययौ। अल्पकालेन तान् विजित्य, प्रभुः दशार्णान् अपि शमयामास। तत्र दशार्णराजः सुधर्मा, शस्त्रवर्जितं महद् युद्धम् भीमसेनसहितः अकरोत्, यत् हृदयम् आह्लादयामास। तस्य महात्मनः कर्म दृष्ट्वा, भीमसेनः सुधर्माणं महाबलम् सेनापतिं नियुक्तवान्। ततः भीमः घोरपराक्रमः पूर्वदिक् प्रति महता सैन्येन ययौ, यथा पृथिवीं कम्पयन् इव। तत्र वीरः, बलिनां श्रेष्ठः, अश्वमेधस्य प्रसिद्धं नृपं बलात् सह सैन्येन समरे पराजितवान्। तम् अल्पेनैव प्रयत्नेन निगृह्य, कुन्तीपुत्रः महाबलः, पूर्वदिग्भागं विजिग्ये, कुरुवंशस्य हर्षवर्धनः।