कदाचित् तदा विनता स्वपुत्रस्य समीपे प्रणम्य तिष्ठन्ती, कद्रुव्या आहूता, तस्याः समीपे तेन समये कद्रू इदं वचनम् अभाषत— "मृदुचारे विनते, माम् अद्य नागानां निवासं रमणीयं मनोहरं च, समुद्रगर्भस्य अन्तिके, नयस्व।" ततः सुपर्णमाता विनता नागमातरं कद्रूं वहन्ती जगाम; तस्या आज्ञया गरुडः अपि नागान् सह वहन समारोहत्। स वैनतेयः पक्षिराजः सूर्यस्य समीपं गतवान्; सूर्यकिरणैः दग्धाः नागाः मूर्च्छिताः अभवन्। तान् पुत्रान् तादृशावस्थायाम् अवलोक्य, कद्रू इन्द्रं स्तोतुं प्रववृते— "सर्वदेवाधिपते, नमोऽस्तु ते; बलवद्वैरिविनाशिन्, नमोऽस्तु ते। नमो नमुचिद्विषे, सहस्राक्ष शचीपते; सूर्यतेजसा दग्धानां नागानां जलप्लवः भव। त्वमेव नः परः पाता, देवश्रेष्ठ, त्वं प्रभुः, त्वं बलवान्, त्वं विश्वकर्ता, पुरन्दर। त्वं मेघः, त्वं वातः, त्वं वह्निः, दिवि विद्युत् अपि; त्वं मेघविभञ्जकः, त्वमेव महामेघः कथ्यसे। त्वं अप्रतिमः भीषणो वज्रः निनदन्, त्वं वर्षकरः; त्वमेव लोककर्ता, जयदुर्ग्रहः च। त्वं सर्वभूतानां प्रकाशः, त्वं सूर्यः, ज्वलनः च; त्वं महद्भूतं, अद्भुतं, त्वं राजा, त्वं देवश्रेष्ठः। त्वं विष्णुः, त्वं सहस्राक्षः, त्वं देवः, त्वं परायणम्; त्वं सर्वामृतं, देव, त्वं सोमः, परमपूजितः। त्वं क्षणः, त्वं तिथि, त्वं निमेषः, पुनः लवः; त्वं शुक्लपक्षः, कृष्णपक्षः, कालविभागः, मात्राः, अंशाः; त्वं संवत्सरः, ऋतवः, मासाः, रात्रयः, दिवसाः च। त्वं उत्तमां पृथिवीं पर्वतवनसमन्विताम्, सूर्ययुक्तां भूमिम्, अन्धकारशून्यां द्यां; त्वं समुद्रं मदगन्धिमकरयुक्तम्, महातरङ्गम्, बहुग्राहम्, बहुमीनसमाकुलम्। त्वं महायशाः, मुनिसत्तमैः सदा पूज्यसे, तुष्टचित्तैः मुनिभिः; स्तुतः, यज्ञे सोमं पिबसि, भूतानां हविषां भोगी च। त्वं ब्राह्मणैः फलार्थिभिः सदा पूज्यसे; त्वं अपरिमितबलः, वेदाङ्गैः गीयसे; तव हेतोः, यज्ञनिष्ठा द्विजश्रेष्ठाः वेदाङ्गानि यत्नेन उपगच्छन्ति।" एवं कद्र्वा स्तुतः श्रीमान् चक्रपाणिः सर्वं नभः कृष्णमेघसमूहैः आच्छादयामास। तान् मेघान् आज्ञापयामास— "शिवम् अमृतं वृष्टिं कुरुत।" ते मेघाः विद्युत्प्रभया शोभमानाः, विपुलं जलं वर्षयामासुः। मेघाः निरन्तरं गर्जन्तः, परस्परं स्पर्धमानाः इव, अद्भुताः विशालाः च, आकाशं प्रलयाभासं चक्रुः। अतुल्या अनवरता जलवृष्ट्या, महानिनादेन च, आकाशं नृत्यमिव बभासे। तडित्-वात-संहतैः कम्पिताः, मेघाः तदा अविरतं वर्षन्तः, गगनं चन्द्रसूर्यरश्मिशून्यं तमोमयं च अभवत्। तस्मिन्न् समये इन्द्रेण वर्षमाणे, नागश्रेष्ठाः प्रमुदिताः। पृथिवी सर्वत्र जलपूर्णा अभवत्; शीतलं शुद्धं च जलम् अधोभूमिम् अपि व्याप्तम्। तदा पृथिवी बहुषु स्थलेषु जलतरङ्गैः आच्छन्ना अभवत्; नागाः मातरं सह गत्वा रमणीयत्वं अन्वेषयन्। तदा, जलधाराभिः सिक्ताः प्रमुदिताः नागाः सुपर्णेन शीघ्रं तस्मिन् द्वीपे नीताः। स द्वीपः, मकरनिवासः, विश्वकर्मणा निर्मितः; तत्र आगतानां प्रथमानां तिक्तम् लवणम् अदृश्यत। नागाः सुपर्णं सह रमणीयं वनम् अपश्यन्, यत् समुद्रवारिसमावृतम्, पक्षिसंघैः शब्दितम्। तद् वनं अद्भुतफलपुष्पयुक्तवनपङ्क्तिभिः आच्छादितम्, शोभनगृहैरलङ्कृतम्, पद्मह्रदैरपि शोभितम्। निर्मलवारिसम्पन्नं, दिव्यह्रदयुक्तम्, पुण्यगन्धवाहिभिः सुखशीतलपवनेन च सञ्चालितम्। मालयवृक्षैः आकाशमिव स्पृशद्भिः, पुष्पवृष्टिं वातेन विक्षिप्य, तद् वनं शोभितम्। अन्ये वृक्षाः अपि तत्र, स्वपुष्पाणि वातेन विक्षिप्य, तत्र स्थितान् नागान् पुष्पजलवृष्ट्या सिञ्चन्ति इव बभुः। मनोहरं, गन्धर्वाप्सरसां प्रियं, मदमत्तभृङ्गनिनादितम्, दृष्टिसुखकरं च तत् वनम्। शोभनं, शुभं, पुण्यं, सर्वजनहृदयानन्दजनकं, नानापक्षिगीतनिनादितं, तद् कद्रुपुत्राणां हर्षजनकम्। तस्मिन् वने प्राप्ते, नागाः हृष्टाः अभवन्; ते बलिनं पक्षिराजं सुपर्णं इदं ऊचुः— "अन्यं द्वीपं नय, यः परमं रमणीयः, निर्मलवारिसम्पन्नः; त्वं हि, व्योमचारी, गच्छन् अनेकानि रम्याणि देशान् पश्यसि।" ततः पक्षिराजः चिन्तयन् मातरं विनताम् अपृच्छत्— "किं कारणं, मातः, यत् नागानां वचः कर्तव्यम्?" तदा विनता, "अहम् अनिष्टेन, सहभार्यायाः चातुर्येण, दासत्वम् प्राप्ता; नागैः मिथ्यापणेन मोषिता अस्मि," इति शुश्राव। तस्याः वचनं श्रुत्वा, व्योमचारी गरुडः दुःखितः नागान् प्रति इदं वचनम् अवदत्— "किम् आनीय वा, किम् ज्ञात्वा, वा किम् वीर्येण, मम मातरं दास्याद् विमोचयेयम्? सत्यम् उक्तं ब्रूत, लीलिनः।" नागाः प्रत्युवाचुः— "अमृतम् आनय स्वबलात्; ततः तव माता दास्याद् विमुच्येत, व्योमचारी।" एवं नागैः उक्तः, गरुडः मातरम् अवदत्— "अहं गमिष्यामि अमृतम् आनयितुम्; किं मया खाद्यं भोक्तव्यम्, तत् इच्छामि ज्ञातुम्।