यदा वासुदेवेन तथा उक्तः सन्, भारत, शूरसेनानां प्रमुखः तस्य वचनेन यथोक्तं कृतवान्। ततः तेजस्विन्याः सुताः जाताः, तांश्च प्रतिपन्नान् मथुराधिपतिः कंसः प्रतिजन्म हत्वा न्यवर्तयत्। तदा, नराधिप, उत्तमः बलदेवः तस्यां गर्भितः; तस्य यमस्य मायया तं गर्भं संक्राम्य अन्यत्र नीतः। देवक्याः अतुल्यः गर्भः आकृष्य रोहिण्याः उदरे स्थाप्यते; संपूर्णतया आकृष्टत्वात् सः सङ्कर्षण इति प्रसिद्धः। तस्य परमबलात् बलदेव इति चाख्यायते; ततो देवक्याम् पुनः अष्टमः, मधुसूदनः, गर्भितः। तं गर्भं रक्षितुम् राजा विशेषरक्षां विधाय, समये समुपस्थिते, वासुदेवस्य पुत्रस्य रक्षार्थं कंसः घोरं क्रूरं मन्त्रिणं नियुक्तवान्। यदा वासुदेवः जातः, तदा तस्य जनकः तम् आदाय नवजातां गोकुलस्य गोपालकन्यां समेन व्यत्यस्य। दिव्यमessengerस्य शब्दं न सहमाणः, राजा महात्मानं वासुदेवम् गोकुलं प्रति प्रेषयत्। स च वासुदेवः गोपालैः सह जले पद्ममिव, कंसस्य अज्ञातः, दारुणे दारुवन्यग्निरिव, संवृद्धिम् अयात्। ततः मथुरेशः सर्वेषां गोपालानां मध्ये गुप्तचरान् प्रेषयत्, किन्तु महाबाहुः तेजस्वी बलसम्पन्नश्च सः वर्धमान एव। ये दुःखिता भगवत्पाद्मलोचनं अच्युतम् इच्छन्तः, ते भयात् कामाच्च तं परिवव्रुः। यदा सः बलेन संपन्नः, राजन्, उग्रसेनस्य अनुमतिं प्राप्य, वासुदेवपुत्रः भ्रातृभिः सहितः पुनः— भोजराजं संग्रामे जित्वा महाबलिनं कंसं हत्वा उग्रसेनं राज्ये स्थापयामास। ततः, माधवेन जरासन्धस्य युद्धे निधनं श्रुत्वा, कंसपुत्रं शूरसेनाधिपतित्वे स्थापयामास, नृप। महतीं सेनां समुत्थाप्य, वासुदेवपुत्रं तत्र स्थापयित्वा, जनमेजयं स्वसुतं अपि न्ययोजयत्। महाबलः जरासन्धः तत्र उग्रसेनं वृश्णींश्च बाधितवान्। एष वैरं, कुरुनन्दन, जरासन्धमाधवयोः; राज्यहेतोः सः जितान् बन्धनं नीतवान्। सः राजन्, अन्यैः राजभिः परिवृतः, श्रीमान् परमेश्वरं महादेवं कृतिवाससम् त्रिनेत्रं पूजयामास। एतत् सर्वं यथावत् उक्तं, भारतश्रेष्ठ; अधुना शृणु कथं स राजा भीमसेनस्य हस्तैः निहतः। तदा जरासन्धः युद्धाय स्थितः, वाक्यकुशलः अधोक्षजः यादवः तं राजानं संबोधयामास— "त्रयाणां अस्माकं कः त्वया युद्धाय चिन्त्यते? एकः अस्माभ्यः युद्धाय तव संमुखे स्थाप्यताम्।" एवमुक्तः तेजस्वी मगधेश्वरः जरासन्धः भीमसेनं युद्धाय चयनं कृतवान्। तस्य बलेन श्रुत्वा दिव्यं गदां च दृष्ट्वा, मगधराजः तुष्टः, अर्जुनं वासुदेवं च विसर्जयामास। वासुदेवं गोपालकं, अर्जुनं च बालकम् इति मन्यमानः, सः रोहिणीपुष्पाणि शुभानि चान्यानि गृहीत्वा, गदां च प्रहर्षाद् आजुहाव। श्रेष्ठगदां सुखदुःखहेतूं च गृहीत्वा, पुरोहितः युद्धोत्सुकं जरासन्धं उपससार। यदा ब्राह्मणेन शुभकृत्यं कृतं, जरासन्धः क्षत्रधर्मं स्मृत्वा युद्धाय सज्जः अभवत्। सः किरीटं निष्कास्य, केशं समीकृत्य, स्थिरः सागर इव सीमां लंघयन् स्थितवान्। ततः सः बुद्धिमान् राजा भीमसेनं प्रति उवाच— "भीम, त्वं विजिगीषूणां श्रेष्ठः, त्वया सह अहं युद्धं करिष्यामि।" एवमुक्त्वा, शत्रुनिग्रहणाय जरासन्धः महोत्साहेन भीमसेनं प्रति इन्द्रमिव दानवः प्रवव्राज। कृष्णेन सह मन्त्रयित्वा, शुभकृत्यं कृत्वा, महाबलः भीमसेनः युद्धाय जरासन्धं प्रति जगाम। ततः तौ नरसिंहौ, बाहुप्रहरणकुशलौ, अन्योन्यविजयाकाङ्क्षिणौ, प्रमोदसमन्वितौ, युद्धाय समीयताम्। प्रथमं, परस्परस्य पादयोः प्रणम्य, हस्तग्रहणं कृत्वा, बाहुभिः कक्षेषु परस्परं बध्नन्तौ तत्र प्रहरन्तौ स्थितौ। ततः, बाहुभिः अंशयोः गृहित्वा, पुनः पुनः ताडयन्तौ, अङ्गानि अङ्गैः संयोज्य, भीषणानि प्रहरणानि पुनरपि कृतवन्तौ। हस्तकौशलं दर्शयन्तौ, वज्रनिपातसमन्वितैः प्रहारैः ज्वालासमान् स्पर्शान् कुर्वन्तौ, कपोलग्रीवयोः प्रहारेण विद्युत्समस्पर्शः जातः। बाहुपाशैः अन्यैश्च, पादप्रहारेण शीर्षयोः ताडयन्तौ, पूर्णघटपाशेन उरः परस्परं निरुद्य तस्थतुः। हस्तान् संपीड्य, गजराजाविव नदन्तौ, मेघगर्जनमिव शब्दयन्तौ, बाहुप्रहरणैः परस्परं युद्धं कृतवन्तौ। पाणिप्रहारैः ताडयन्तौ, क्रुद्धसिंहाविव विकृष्य, अन्योन्यं परस्परं अपाकर्षन्तौ, युद्धे स्थितौ। बाहुभिः अङ्गानि अङ्गेषु पीडयन्तौ, कटिप्रदेशे उदरे च बाहुपाशैः परस्परं बध्नन्तौ। युद्धकुशलौ, सुभटौ, पार्श्वयोः श्रोणिषु च प्रहरन्तौ, हस्तान् ग्रीवात् उदरं वक्षः प्रदेशं प्रति क्षिपन्तौ। सर्वाणि सीम्नि उल्लंघ्य, पीठपातं कृत्वा, बाहुपाशैः पूर्णघटपाशेन च, उभौ मूर्च्छिताविव अभवताम्। एवं, भारत, जरासन्धभीमसेनयोः घोरं युद्धं प्रवृत्तम्।