स तु मंदबुद्धिः कंसः वासुदेवस्य कर्माणि न अवैक्षत्, तथापि तेन सह धर्मेण तं राज्यं यथावत् पालयामास। ततः प्रसन्नः स दैत्याधिपः देवकीं देवकस्य कन्यां वासुदेवाय पत्नीत्वेन दत्तवान्। यदा सा रथेन नीयमाना आसीत्, तदा कंसः राजा वृश्णिरथमारोह्य तया सह गच्छन् आसीत्। तस्मिन्नेव क्षणे दिव्यदूतस्याकाशवाणी अभवत्, या वासुदेवः तथा च कंसः तयोः श्रुतवती। सा वाणी कंसं इदं अब्रवीत् — "हे कंस, यद्यद्यं त्वं रथं चलयसि देवकीं वहन्, तस्या अष्टमः पुत्रः तव मृत्युः भविष्यति।" ततः राजा रथात् अवतीर्य, निर्मलम् असिम् आदाय, मोहेन तस्या शिरः छेदितुम इच्छन् अभवत्। तदा वासुदेवः प्रज्ञावान् प्रशान्तचित्तः कंसेन क्रुद्धेन तं संतप्तं राजा सान्त्वनवाक्यैः स्मितपूर्वकं शमयितुं प्रयासं अकरोत्। "हे राजन्, सर्वेषु आचारशास्त्रेषु स्त्रीणां हिंसा निषिद्धा; त्वं का कारणं विना अस्यां निर्दोषायां निर्बलायां स्त्रियाम् हिंसां करिष्यसि?" इति स अब्रवीत्। "राजन्, यः तव भीतः अस्ति, स तव प्रयत्नेन निवर्तितुं शक्यः; सा रक्षिता भवेत्, संधिः च रक्षितुं शक्यः।" "भूमिपते, यदा तस्या अष्टमः पुत्रः जायते, तदा तं हन्तुम् त्वं शक्यः; एवं तव भीः निवार्यते।" एवं वासुदेवेन उक्तः शूरसेनाधिपः तस्य वाक्यानुसारं आचरितवान्। ततः तेजोमयाः पुत्राः तस्या जायमाना, मथुराधिपः तान् प्रत्यक्षं जन्मनि हत्वा विनष्टवान्। तदा उत्तमः बलदेवः तस्या गर्भे समुपजातः, यमस्य मायया तस्य गर्भः रोहिण्याः उदरे प्रतिसंस्थापितः। देवक्या अप्रतिमः गर्भः आहृतः, रोहिण्याः गर्भे स्थापितः; तेन पूर्णतया आहृतः स संकर्षणः अभवत्। परमबलात् स बलदेवः इति प्रसिद्धः; पुनः देवक्या अष्टमः, मधुसूदनः, गर्भे समुपजातः। राजा तं गर्भं विशेषेण रक्षितुं प्रयासं अकरोत्; तदा वासुदेवपुत्रस्य रक्षणाय कंसः क्रूरं दूतं नियुक्तवान्। यदा वासुदेवः जातः, तदा तस्य पिता तं गृहीत्वा गोकुलेनवतः गोपकन्यायाः नवजातां कन्यां तेन विनिमाय। दिव्यदूतस्य घोषं सहनं न शक्नुवन्, राजा महात्मानं वासुदेवम् गोकुले समर्पितवान्। वासुदेवः गोपजनमध्ये पद्मः जलमध्ये इव, कंसेन अज्ञातः, दारु मध्ये अग्निरिव गुप्तः, वर्धितः। मथुराधिपः गोपजनमध्ये गुप्तचरान् प्रेषितवान्; किन्तु बलसम्पन्नः तेजस्वी वासुदेवः निरन्तरं वर्धमानः आसीत्। तं कमलनयनं अच्युतं प्राप्तुं कामयमानाः, कष्टं अनुभवन्तः, कतिचित् भीत्या, अन्ये कामेन, तं समन्तात् समुपासन्। यदा स बलसम्पन्नः अभवत्, तथा उग्रसेनस्य अनुमतिः प्राप्तवान्, वासुदेवपुत्रः भ्रातृभिः सह पुनः— भोजराजं संग्रामे जित्वा, महाबलिनं कंसं हत्वा, उग्रसेनं राज्ये प्रतिष्ठापितवान्। ततः माधवेन संग्रामे जरासंधः हतः इति श्रुत्वा, कंसपुत्रं शूरसेनाधिपतित्वे नियुक्तवान्। महाबलिनं जरासंधं उद्यम्य, वासुदेवपुत्रं तत्र राज्ये प्रतिष्ठाप्य, जनमेजय, स्वपुत्रं अपि स्थापितवान्। महाबलिनं जरासंधः उग्रसेनं वृश्णीन् च तत्र पीडितवान्। एषा द्वेषः, कुरुपुत्र, जरासंधस्य माधवस्य च; राज्यलाभाय, कंसः जितान् बन्धनं स्थापितवान्। तैः राज्ञः, अधिपैः परिवृतः, समृद्धः स महादेवं कृतिवासं त्रिनेत्रं पूजितवान्। एवं सर्वं यथावत् उक्तं, भारतश्रेष्ठ; अधुनाऽपि शृणु, यथा स राजा भीमसेनस्य हस्ते हतः। ततः जरासंधः युद्धाय स्थितः, वाक्प्रवीणः अधोक्षजः यादवपुत्रः तं राजानं इदं अब्रवीत्— "त्रयाणां मध्ये, राजन्, कस्य युद्धे ते मनः? एकः अस्माकं युद्धाय सज्जः भवतु।" एवं उक्तः, तेजस्वी जरासंधः, मगधाधिपः, भीमसेनं युद्धाय चयनं अकरोत्। तस्य बलं श्रुत्वा, दिव्यं गदां दृष्ट्वा, मगधराजः तुष्टः, अर्जुनं वासुदेवम् च त्यक्त्वा। वासुदेवम् गोपः, अर्जुनम् बालः इति मन्यन्, रोचनपुष्पमालाः शुभवस्तूनि च गृहीत्वा। गदाः सुखदुःखहेतवः च गृहीत्वा, पुरोहितः युद्धोत्सुकं जरासंधं समुपगच्छत्। यदा ब्राह्मणः शुभकर्माणि कृत्वा, जरासंधः क्षत्रधर्मं स्मृत्वा युद्धाय सज्जः अभवत्। स केतुम् अपास्य, केशं सम्यक् कृत्वा, समुद्रः सीमां लङ्घयन् इव स्थिरः अभवत्। स बुद्धिमान्, वीर्यसम्पन्नः, भीमसेनं इदं अब्रवीत्— "भीम, त्वं विजयीषु श्रेष्ठः, तव सह युद्धं करिष्यामि।" एवं उक्त्वा, शत्रुविजयः जरासंधः, महाबलम् उत्सृज्य, भीमसेनं प्रति इन्द्रं प्रति असुरः इव अभ्यगच्छत्। ततः कृष्णेन सह मन्त्रयित्वा, शुभकर्माणि कृत्वा, महाबलिनं भीमसेनं जरासंधं युद्धाय समुपगच्छत्।