तदा ते, त्वरिततरङ्गसमुद्रस्य गम्भीरस्य विस्तीर्णस्य च, यः व्योम्नः सदृशं दीप्तिमदाकारं, पातालाग्निशिखाभिः प्रकाशिताङ्गं, भीमस्वनं च, शीघ्रं समुपजग्मुः। ततः कद्रू विनतया सह तं समुद्रं त्वरया तरित्वा, अश्वस्य समीपं यथाशुच्युतं समुपप्लुतवती। तत्र तौ चन्द्रकान्तिरश्मिभिः प्रभासमानं, महावेगं, द्वाभ्यां कृष्णकेशान्तरेण कालाभ्यां शिरोभ्यां युक्तं, तं श्रेष्ठमश्वं ददृशतुः। तस्य पुच्छमूले बहून् कृष्णकेशान् दृष्ट्वा, कद्रू विनतां विषण्णां कृत्वा, तां दास्ये निबबन्ध। एवं सापणेन पराजिता विनता दुःखार्त्ता दासीभावं प्रविवेश। एवं तस्यां काले गतायां, महातेजाः गरुडः तस्याः अण्डादुद्भूतः, मातरं विना तदण्डं भित्त्वा जातः। स बलवत्तरः, महावीर्यः, सर्वदिक्प्रकाशकः, कामरूपधारी, कामगामी, स्वतन्त्रचेष्टाश्च, पक्षिराजः जातः। स ज्वलिताग्निपुञ्जसङ्काशः, अतिभीष्णरूपः, विद्युत्प्रभाक्ष्णः, युगान्ताग्निसमतेजाः, दीप्तमान् अभवत्। सहसा वृद्धः, महाकायः पक्षिराजः, आकाशमुत्पत्य, भीमस्वनः, क्रूरः, अन्तःशयनाग्निसमः, विहायसा व्योम्नि विचचार। तम् आलोक्य, सर्वे देवा अग्निं शरणं जग्मुः, प्रणिपत्य च तं विश्वरूपिणं समुपविव्युः। ते ऊचुः—"अग्ने, मा वर्धस्व, नूनं त्वं न नः दग्धुमिच्छसि; यतः स महापुञ्जः सम्यगुत्थितः त्वत्तः प्रवर्तते।" अग्निरुवाच—"न तथा युष्माकं भावः, असुरद्विषः; अयं गरुडः मम समतेजाः, महाबलः।" "स परमतेजाः जातः, विनतायाः प्रियः, एतं तेजोमयं दृष्ट्वा, यूयं सर्वे मोहमापन्नाः।" "सः नागान्तकः, महाबलः, कश्यपात्मजः, देवहितकामः, दैत्यराक्षसविनाशनः च।" "अत्र न भीतः भवितुमर्हथ; मया सह एनं पश्यत।" "त्वं मुनिः, महाभागः, देवः, पक्षिराजः।" "त्वं प्रभुः, प्रकाशकः, सूर्यः, परमधाता, प्रजापतिः; त्वं इन्द्रः, अश्वपतिः, शर्वः, जगत्पतिः।" "त्वं कमलजमुखः, पुरोहितः; त्वमग्निः, अनिलश्च; त्वं धाता, विधाता, विष्णुः, देवश्रेष्ठः।" "त्वं महत्, अजयः, नित्यः, अमृतः; त्वं महाकीर्तिः, तेजस्वी, काम्यः, परं नः शरणम्।" "यद्भविष्यं, यच्च प्राप्तम्।" "त्वं परः; सर्वं चराचरं तव रश्मिभिः दीप्तमिव, सूर्यस्य किरणैः; पुनः पुनः प्रकाशं संहरन्, त्वं स्थिरजङ्गमानामन्तकर्ता।" "यथा क्रुद्धः सूर्यः प्रजाः दहति, तथा त्वं अग्नितेजसा दहसि; युगान्ताग्निसमः, भीषणः, त्वं सम्हारकृत्।" "त्वां शरणं प्रपन्नाः स्मः, पक्षिराज, महाबल, अग्निसमतेजस्, विद्युत्प्रभ, तमोहर, मेघगत, महाबल, व्योमचारी गरुड।" "त्वं वरदः, दूरसमीपयोः प्रभुः, अजयवीर्यः; तव तेजसा इदं सर्वं तप्यते, लोकनाथ, सुवर्णदीप्तिसमः; सर्वान् देवान् पालय, महात्मन्।" "भयाकुलाः ये विमानगाः, ते त्वया भ्रमिताः, विपथगामिनः; त्वं मुनिपुत्रः, करुणासागरः, पक्षिश्रेष्ठः, कश्यपात्मजः।" "मा नो रोषं कुरु; लोके परं दयां दर्शय; त्वं प्रभुः, शमं गच्छ, अस्मान् पालय; तव भीमस्वननादेन दिशः, व्योम, स्वर्ग, पृथिवी च कम्पन्ते।" "भगवन्, अस्माकं शुभं कुरु, सुखदः भव।" इति देवैः मुनिगणैश्च स्तुतः, सुपर्णः स्वतेजः संहृतवान्। ततः स पक्षिराजः, यत्रेच्छं गतिमान्, महाबलपराक्रमः, महापारं समुद्रस्य तीरं मातरं प्रति जगाम। तत्र विनता, सापणेन पराजिता, दुःखार्ता, दासीभावमुपगता। तदा कदाचित् विनता, पुत्रस्य सन्निधौ प्रणम्य, कद्र्वा तां तदा आह—"मृदुचेतः, मां नागनिकेतनं, रम्यं मनोहरं च, समुद्रान्ते स्थितं, नय।" ततः सुपर्णमाता, नागमातरं वहन्ती, गरुडः अपि मातुः प्रियं कृत्वा, नागांश्च सह वहन्। वैनतेयः पक्षिराजः सूर्यस्य समीपं जगाम; तत्र सूर्यरश्मिभिः दग्धाः नागाः मूर्च्छिताः। तान् एवमवस्थितान् दृष्ट्वा, कद्रू इन्द्रं स्तोतुमुपचक्रमे—"नमस्ते सर्वदेवेश, नमस्ते महाबलारातिघ्न।" "नमस्ते नमुचिच्छेदिन्, नमस्ते शचीपतिं सहस्राक्ष; नागानां सूर्यदग्धानां, जलप्लवः भव।" "त्वमेव नः परं त्राता, देवश्रेष्ठ, प्रभो, महाबल, स्रष्टा, पुरन्दर।" "त्वं मेघः, त्वं वायुः, त्वमग्निः, दिवि विद्युता; त्वं मेघविनाशकः, त्वं महामेघः।" "त्वं अप्रतिमः, भीषणः, गर्जनस्वनः, वृष्टिकर्ता; त्वं लोकस्रष्टा, अजयविनाशकः।" "त्वं सर्वभूतानां तेजः, त्वं सूर्यः, ज्वलनः; त्वं महत्, अद्भुतं, नृपः, देवश्रेष्ठः।