तत्र तु ताः सर्पाः, "यदि एषा तुष्टा भवति, हे सुन्दरी, अस्मान् शापात् मोक्षयिष्यति; तस्मात् वयं निःसंशयं अश्वपुच्छस्य रोमाणि कृष्णानि करिष्यामः," इति निश्चित्य स्थिताः। तस्मिन्नन्तरे तयोः पत्न्योः द्वयोः मध्ये कद्रूविनतेयोः महान् पर्यायः अभवत्—ताः द्वे सहोदर्यौ महान् शपथं कृत्वा, परमं हर्षं प्राप्ते, महतोऽर्णवस्य पारं प्रति जग्मतुः। कद्रू विनता च, दक्षस्य कन्ये, आकाशमार्गेण गच्छन्त्यः, तं स्थिरं सागरं जलनिधिं निरीक्ष्य तिष्ठतुः। स सागरः वातेन समुद्धतः, महानादयुक्तः, तिमिङ्गिलमकरसंयुक्तः, विविधैः प्राणिभिः पूर्णः, भीषणः, दुरतिक्रमः, गम्भीरः, अत्यन्तं भयङ्करः च। स सर्वरत्नानां निधानम्, वरुणालयः, नागनिलयः, रमणीयः, नद्याधिपः च। अधोलोकाग्नेः स्थानम्, असुरगृहं, भीषणानां वासः, अक्षयजलनिधिः सः। स प्रभास्वरः, दिव्यः, अमृतस्य कारणम्, परमः, अनन्तः, अचिन्त्यः, स्वर्गसलिलसमानः च। तत्र बहुषु स्थलेषु, अनन्ताः महानद्यः तम् अतीव पूरयन्ति, तासां तरङ्गाः प्रमुदिताः इव नृत्यन्ति। एवं स सागरः शीघ्रगमिभिः ऊर्मिभिः, गम्भीरः, विस्तीर्णः, आकाशवत् दीप्तः, अधोलोकाग्निशिखाभिः प्रकाशितः, गर्जमानः, तयोः समीपं शीघ्रं प्राप्तः। ततः कद्रू विनता च सह तं सागरं अतिक्रम्य, त्वरितम् अश्वस्य समीपं जग्मतुः। तत्र तं श्रेष्ठम् अश्वं, अतिवेगं, शशिकिरणसदृशप्रभम्, तस्य च रोमावली कालायसदृशी, दृष्ट्वा, कद्रू बहूनि कृष्णानि पुच्छमूले रोमाणि अपश्यत्। सा तानि दर्शयित्वा विनतां दुःखिता कृत्वा, तां दास्यां बद्ध्वा, स्वयम् विजिता अभवत्। एवं विनता तेन शपथेन पराजिता, शोकेन पीडिता, दासीभावम् आपन्ना। एवमेव, काले सम्प्राप्ते, गरुडः, तेजस्वी, तस्याः अण्डात् स्वयम् निर्गत्य, मातरं विना जातः। स महान् शक्तियुक्तः, सर्वदिशः प्रकाशयन्, कामरूपी, यत्रकुत्रचित् गन्तुम्, यथेष्टं कर्तुं समर्थः, स पक्षिराजः जातः। स दीप्तिमान् अग्निसमूहसदृशः, भीषणः, विद्युत्प्रभाक्षः, युगान्ताग्निसमप्रभः। सहसा एव वर्धमानः, स महाकायः पक्षी, आकाशे समुत्पत्य, भीषणरवः, दारुणः, अग्निवत् दीप्तः अभवत्। तं दृष्ट्वा, सर्वे देवा अग्निं शरणम् अगच्छन्, साक्षात् तं विश्वरूपिणम् नमस्कृत्य, ऊचुः—"अग्ने, मा अतिवर्धस्व; नूनं न अस्मान् दग्धुम् इच्छसि? यतः स महत्तेजः त्वत्तः निर्गच्छति।" अग्निरुवाच—"न तथा युष्माभिः चिन्त्यते, असुरारयः; अयं गरुडः मम तुल्यतेजाः। स परमतेजसाः जातः, विनतायाः नन्दनः; एतत् तेजो दृष्ट्वा, यूयं सर्वे मोहिताः। एष सर्पारातिः, कश्यपस्य महाबलः पुत्रः, सुरहिते, दैत्यराक्षसविनाशाय प्रवृत्तः। अत्र न भीः अस्ति; एनं मया सह पश्यत।" तदा देवाः तम् एवम् स्तुत्वा, "त्वं ऋषिः, भाग्यवान्, देवः, पक्षिराजः; त्वं प्रभुः, भास्करः, सूर्यः, सृष्टिकर्ता, प्रजापतिः, इन्द्रः, अश्वपति, शर्वः, जगत्पतिः; ब्रह्मणः मुखम्, पुरोहितः, अग्निः, वायुः, धारयिता, व्यवस्थापकः, विष्णुः, देवानाम् उत्तमः; त्वं महत्, अजितः, नित्यः, अमृतः; त्वं कीर्तिः, तेजः, काम्यः, परमगोप्ता; यद्भविष्यं यत् आगतम्; त्वं परः, सर्वम् एतत् चराचरम्, तव रश्मिभिः दीप्तम्, सूर्यस्य इव कान्तिभिः; त्वं प्रकाशस्य प्रकाशं पुनः पुनः संहृत्य, स्थिरजङ्गमानां संहारकर्ता।" "यथा कोपितः सूर्यः प्रजाः दहेत्, तथैव त्वं अग्नितेजसा दहसि; युगान्ताग्निसमुत्थितः, सर्वं संहरसि। वयं त्वां पक्षिराजं शरणम् आगताः; त्वं महाबलः, अग्निसमतेजाः, विद्युत्प्रभः, तमोनाशकः, मेघमध्यचरः, महाबलः, आकाशगः गरुडः। त्वं वरदः, दूरान्तिकनाथः, अजितपराक्रमः; तव तेजसा सर्वम् इदं तप्यते, जगन्नाथ, सुवर्णसन्निभप्रभः; सर्वान् देवान् पालय, महात्मन्।" "भयाकुलाः ये विमानगताः आकाशचारीणः, त्वया भ्रमिताः, पन्थानम् अपसृत्य यान्ति; त्वं मुनिपुत्रः, दयालुः, पक्षिश्रेष्ठः, कश्यपात्मजः। मा क्रुध्याः अस्मासु; जगतः परया दयया पालय; त्वं प्रभुः, शमम् आप्नुहि, अस्मान् रक्ष; तव घोरनिनादेन दिशः, व्योम, स्वर्गः, पृथिवी च कम्पन्ते।" "भद्रं नः कुरु, सुखदः भव," इति। एवं देवैः ऋषिभिश्च स्तुतः सुपर्णः स्वतेजः न्यवर्तयत्। ततः स पक्षिराजः, यत्रकुत्रचित् गन्तुम् समर्थः, महाबलपराक्रमः, सागरपारं प्रति मातरं समीपम् अगच्छत्। तत्र विनता, शपथेन पराजिता, शोकेन पीडिता, दासीभावम् आपन्ना आसीत्।