राजानः अपि तत्र उपविशति, भगदत्तप्रमुखाः; किम्पुरुषाधिपतिः द्रुमः धनाध्यक्षं सम्यक् उपासते। राक्षसाधिपतिः महेन्द्रः, गन्धमादनः, यक्षैः गन्धर्वैः च सर्वैः च निषाचरैः सह तत्र सन्निहिताः। धर्मशीलः विभीषणः स्वबलिनं भ्रातरं सेवते; हिमवत्, पारियात्रः, विन्ध्यः, कैलासः, मन्दरः च अपि तत्र उपस्थिताः। मलयः, दर्दुरः, महेन्द्रः, गन्धमादनः, इन्द्रकीलः, सुनाभः, तथैव द्वौ दिव्यौ पर्वतौ अपि तत्र दृश्येते। एते च अन्ये च बहवः, मेरुप्रधानाः, महात्मनं धनाध्यक्षं सम्यक् उपासते। नन्दीश्वरः, भगवतः महाकालः, शङ्कुकर्णमुख्याः सर्वे देवगणाः अपि तत्र सन्निहिताः। काष्ठः, कुटी, मुखः, दन्ती, विजयः, तपोधिकः, श्वेतः महावृषभः गर्जमानः तत्र दृश्यते। अन्ये राक्षसाः पिशाचाः च अपि धनाध्यक्षं सेवन्ते, गणैः परिवृतं महेश्वरं उपगच्छन्ति। सदा पौलस्त्यः शिरसा शंकरं नमति, देवेशं, त्रैलोक्यस्रष्टारं, उमापतिं नानारूपिणं। ततः महादेवात् अनुमतिं लब्ध्वा धनाध्यक्षः तिष्ठति; कदाचित् भगवतः भवस्य सखा अपि भवति। शङ्खः पद्मः च, श्रेष्ठे निधी, सम्पूर्णं सम्पद् संगृह्य, धनाध्यक्षं सेवते। एवं दिव्यं सभां, व्योम्नि विचलन्तीं, अहं दृष्टवान्; हे राजन्, पितामहस्य सभा ते वर्णयिष्यामि, शृणु। पितरं प्रति सञ्जयः एवमाह— हे भारत, पितामहस्य सभा यथार्थतया वर्णयितुं न शक्या, तस्य वर्णनं मम श्रुत्वा शृणु। किल देवयुगे कश्चन, भगवाञ् आदित्यः, क्लेशरहितः, दिवः मानवलोकदर्शनकाङ्क्षया समागतः। स मानववपुषा विचरन् स्वयम्भुवः सभां दृष्टवान्; तां यथावत् दृष्ट्वा मम आख्यातवान्, हे पाण्डव। सा अनन्ता, दिव्या, मनसो जाताः सभा, भारतश्रेष्ठ, तस्याः शोभा अनिर्वचनीया, सर्वभूतमनःप्रियास्साः। तस्याः सभायाः गुणान् श्रुत्वा, पाण्डवानां श्रेष्ठ, द्रष्टुम् इच्छन्, अहं आदित्यं प्रति इदं वचनम् अवदम्— “भगवन्, तपसा वा कर्मणा वा, यथायोग्यं, पितामहस्य शुभां सभां द्रष्टुम् इच्छामि, हे पशुपते। औषधैः वा, अन्यैः उपायैः वा, श्रेयांसं, पापनाशनं, कथय, भगवन्, कथं तां सभां द्रक्ष्यामि।” मम वचः श्रुत्वा, सहस्रकिरणः सूर्यः, भारतश्रेष्ठ, एवमुक्तवान्— “सहस्रसंवत्सरं व्रतम् आचर।” ब्रह्मव्रतम् आचर, अन्तःशुचिः, भक्तिसमन्वितः; ततः अहं हिमालयस्य शिखरे महद्व्रतम् आरब्धवान्। तदा तेजस्वी सविता मां गृहीत्वा, पापरहितं, क्लेशरहितं ब्रह्मसभां प्रापयामास। सा सभा, हे राजन्, तथा अनिर्वचनीया, यतः क्षणेन अन्यं रूपम् अधिगच्छति, तदपि अनिर्वचनीयमेव। न तस्याः प्रमाणं न रूपं ज्ञायते, हे भारत; न च पूर्वं तादृशं रूपं मया दृष्टम्। सा नित्यम् आनन्ददा, न शीतलता न चोष्णता तत्र; न तत्र क्षुधा, न तृष्णा, न श्रमः। सा नानारूपमयी, रत्नसङ्घातशोभा, न स्तम्भैः धार्यते, सा नित्यास्ति, न क्षीयते। दिव्यैः नानारूपैः, अनन्ततेजसा दीप्त्या युक्ता, सा चन्द्रसूर्याग्निभ्यः स्वतेजसा अधिकं प्रकाशते; दिवः शिखरे दीप्तिमती, सूर्यं इव तिरस्करोति। तत्र भगवाञ् ब्रह्मा दिव्यां मायां दर्शयन् तिष्ठति; स एव अनवरतं, हे राजन्, सर्वलोकपितामहः अस्ति। तम् अभिगच्छन्ति प्रजापतयः स्वामिनम् इव— दक्षः, प्रचेतसः, पुलहः, मरीचिः, महातेजाः कश्यपः; भृगुः, अत्रिः, वसिष्ठः, गौतमः, तथा अङ्गिराः; पुलस्त्यः, क्रतुः, प्रह्लादः, तथा कर्दमः। अथर्वा, अङ्गिराः, वालखिल्याः, सारिचिपाः; मनः, आकाशः, विज्ञानं, वायुः, तेजः, आपः, पृथिवी च। शब्दः, स्पर्शः, रूपम्, रसः, गन्धः, हे भारत; प्रकृतिः, विकारः, यच्च अन्यत् जगतः कारणम्। अगस्त्यः महातेजाः, मार्कण्डेयः महाबलः; जमदग्निः, भारद्वाजः, संवर्तः, च्यवनः च। दुर्वासाः महाभागः, ऋष्यशृङ्गः धर्मात्मा; सनत्कुमारः योगविद्, महातपाः। असितः, देवलः, जैगिषव्यः सत्यदर्शी; ऋषभः, जितशत्रुः, महाबलः, तथा मणिः। आयुर्वेदः, अष्टाङ्गसम्पन्नः, तत्रैव देहवान्, हे भारत; चन्द्रः तारागणैः सह, तेजस्वी सूर्यः च। वायवः, यज्ञाः, संकल्पः, प्राणः अपि तत्र; सर्वे देहवन्तः, महात्मानः, महाव्रतपरायणाः। एते च अन्ये च बहवः ब्रह्मणः पुरतः आगताः— सम्पदः, धर्मः, कामः, हर्षः, द्वेषः, तपः, दमः च। तत्रैव, तस्मिन् स्थले, गन्धर्वाप्सरसां गणाः, सप्तविंशतिः चान्ये, सर्वे लोकपालाः च एकत्र आगच्छन्ति। एवं सञ्जयः धर्मराजाय दिव्यसभायाः अद्भुतं वैभवं, तत्र स्थितानां च महात्मनाम्, आदरेण, विशदं, क्रमशः आख्यात्।