तस्मिन् क्षणे महाबलः भगवान् विष्णुः नारायणसहितः दानवश्रेष्ठेभ्यः सुधां गृहीत्वा तां बलात् अपाहरत्। ततो देवगणाः विष्णोः हस्तात् प्राप्तां सुधां महान्यर्थे कलकलारवयुक्ते पिबन्ति स्म। नरोऽपि हरिवीर्येण देवतानां सुधापानं कारयामास, धनुषा च शरधारिणः दूरतः अपास्य तेषां पानकाले दानवैः सह युद्धमकरोत्। तदा देवाः कामितां सुधां पिबन्तः सन्, राहुर्नाम दानवः देववेषधरः सन् तामपि पातुम् आरब्धवान्। यदा तस्य दानवस्य कण्ठमध्यं सुधा प्राप्तवती, तदा सोमसूर्यौ देवहितकाम्यया तं रहुः प्रकाशयामासतुः। ततः पुण्यात्मा विष्णुः सुदर्शनचक्रेण तस्य राहोः भूषणैः शोभितं शिरः सुधापानसमये छित्त्वा पृथिव्यां पातयामास। तच्छिरो महदासीत्, पर्वतशृङ्गसदृशं, चक्रच्छिन्नं पृथिवीमाकम्पयत्। तद्विहीनः कण्ठः चक्रेण छिन्नः आकाशे उत्पत्य घोरं निनादं कृत्वा भूमौ पतितः कम्पमानः। त्रयोदशसहस्राण्येकदिशं दानवभूमिः गिरिवनद्वीपयुत्ता पृथिवी कम्पिता। तदा राहोर्मुखेन शत्रुत्वं संस्थापितम्, तेन च स नित्यं सोमसूर्यौ ग्रसति स्म। ततः श्रीहरिः स्वनिरुपमां स्त्रीरूपां त्यक्त्वा, अनेकैः भीषणास्त्रैः दानवान् संत्रासयामास। अथ सागरतीरे महद्दारुणं युद्धं देवासुराणां प्रववृते। तत्र सहस्रशः विस्तीर्णानि तीक्ष्णानि शूलानि, शिताग्राणि तोमराणि, विविधानि च शस्त्राणि पतन्ति स्म। तदा चक्रपीडिताः दानवाः, रक्तप्रवाहं कुर्वन्तः, खड्गशूलगदाप्रहरणैः विदारिताः, भूमौ पतन्ति स्म। तप्तहेममाल्यभूषितानि शिरांसि, क्रूरैः परश्वधैः युद्धे छिन्नानि, निरन्तरं पतन्ति स्म। महासुराः रक्तलेपिताङ्गाः निपातिताः, रौद्ररक्तरञ्जितपर्वतशिखरवद् भूमौ शयानाः। तत्र बहुषु स्थलेषु सहस्रशः शब्दाः उत्पेतुः, शस्त्रैः परस्परं ताडयन्तः, सूर्यः रक्तवर्णः अभवत्। तीक्ष्णलोहदण्डैः, संनिपातेषु मुष्टिभिः च, युद्धे परस्परं प्रहारयन्तः, शब्दः दिवं व्याप्य बभूव। "छिन्धि! भिन्धि! धाव! हन्य! आक्रम!"—इति घोराः शब्दाः सर्वतो दिशि दिशि श्रूयन्ते स्म। तस्मिन् महाकोलाहलयुक्ते भीषणे युद्धे, दिव्यौ नरनारायणौ संग्रामे प्रविशतुः। तत्र नरो देवधनुः दृष्ट्वा, भगवाँश्च विष्णुः, असुरारिः, सुदर्शनचक्रं चिन्तयामास। तस्यैव चिन्तितमात्रे दिवः सुदर्शनचक्रं सवर्णमण्डलमिव सहसा प्रादुरभूत्, शत्रुतापनं, सूर्यसमप्रभं, युद्धे भीषणदर्शनम्। तत् चक्रं, हविरिव दीप्तिमन्तं, भीषणं, महाबाहुना अच्युतः महावेगेन प्रहितं, शत्रुनगरविनाशाय दीप्तिमान् व्योम्नि स्रवति स्म। तद् चक्रं, प्रलयाग्निसमप्रभं, पुनः पुनः वेगेन पतित्वा, सहस्रशः दितिसुतान् विदारयत्, उत्तमपुरुषेण समरे प्रक्षिप्तम्। कदाचित् वह्निवत् सर्वं दहन्तं, असुरगणान् घोरतया निपातयत्, आकाशे भूमौ च पुनः पुनः क्षिपन्, क्षेत्रे रुधिरं पिबन् वेतालवत् बभूव। एवं तेषु असुरेषु भग्नोत्साहेषु, ते देवगणान् पुनः पुनः पर्वतैः आक्रम्य, स्वतेजसा महाबलैः, मेघवद् विकीर्णाः, सहस्रशः आकाशे अभ्यधावन्। तदा दिवः विविधरूपाः भीषणाः पर्वताः, तरुभिः सहिताः, मेघसमूहसदृशाः, पतित्वा, तेषां शिखराणि विदार्य, परस्परं महाशब्देन सम्पतन्ति स्म। तत्र भूमिः, वनैः सहिताः, सर्वतः कम्पिता, पतद्भिः पर्वतैः आहताः, युद्धे तीव्रे, पर्वताः पुनः पुनः शब्दं कुर्वन्ति स्म। तदा सुवर्णमणिविभूषितः पुरुषः, महाबलः, व्योम्नि शरवृष्ट्या व्याप्य, पर्वतशिखराणि विदार्य, असुरगणान् संत्रासयामास। ततो महासुराः, देवैः पीडिताः, भूमौ सागरं च प्रविश्य, सुदर्शनं दीप्तमिव वह्निं व्योम्नि विक्रान्तं दृष्ट्वा, भयाकुलाः अभवन्। देवेषु विजयं प्राप्नुषु, मन्दरः आदरेण स्वस्थाने स्थाप्यते स्म; व्योम्नि स्वरेण घोषयन्तः, मेघाः यथागतं व्यपेतुः। ततः देवगणाः परमस्मिन्सन्तोषे पूर्णाः, सुधां सावधानम् अधिगृह्य, ताममृतनिधिं शक्राय, बलघ्नाय, अमरैः सह रक्षणाय न्यवेदयन्। इति ते सर्वं कथितं यथा कृत्वा सुधामथनं, यश्च तत्र उत्तमः दिव्यः अश्वः उत्पन्नः। ततः कद्रुः तं दृष्ट्वा विनतां प्राह—"उच्चैःश्रवसः वर्णं शीघ्रं ब्रूहि, सुमुखि!" इति। सा च—"एष अश्वराजः श्वेत एव, किं त्वं मन्यसे? वर्णं तस्य वद, ततः किमपि पण्यं कृत्वा वदामः" इति। तदा विनता—"अयं अश्वः कृष्णमूर्धजः इति मे मतिः, सुमुखि! क्रीडाम् अहं त्वया सह कर्तुम् इच्छामि; यो ह्यपराजितः सः परस्य दासी भविष्यति" इति। एवं परस्परं दास्ये निर्णयं कृत्वा, "श्वः पश्यामः" इति स्वगृहं जग्मतुः। ततो विजयं इच्छन्ती कद्रुः स्वसहस्रं पुत्रान् नागान् कृष्णकेशान् भूत्वा अश्वे प्रविशितुम् आज्ञापयत्। या आज्ञां न शृण्वन्ति, ताः सर्पाः शप्ताः—"जनमेजयस्य पाण्डववंशजस्य महात्मनः सर्पयज्ञे वह्निना यूयं सर्वे दग्धा भविष्यथ" इति।