कृष्णः, केशवः, तदा परमात्यन्तभीषणं चक्रं समुत्क्षिप्य तेषां दुष्टजातीनां राक्षसानां निशाचराणां च विनाशाय संप्रेषयत्। तेन चक्रेण शतशः दैत्याः क्षणेनैव विदारिताः अग्नौ पतिताः। तत्र कृष्णचक्रविभिन्नाः दैत्याः स्नेहशोणितसिक्ताः सन्ध्याकालमेघसन्निभाः दृष्टाः। सहस्रशः प्रेताः, विहङ्गाः, सर्पाः, मृगाश्च तत्र वृष्णिनन्दनस्य कालवत् सञ्चरन्तस्य पतिताः। पुनः पुनः कृष्णः शत्रुनाशनः स्वचक्रं प्रास्य, बहून् जन्तून् छित्त्वा, तदचक्रं तस्य हस्तं प्रत्युपाजगाम। एवं स भूतप्रेतपिशाचसर्पान् हन्तुं प्रवृत्तः सन्, सर्वभूतात्मनः स रूपं तदा परमभीषणं जातम्। समागतानां दानवानां मध्ये कश्चन अपि न कृष्णार्जुनयोः संग्रामे जेतुं शक्तः। देवा अपि तं वह्निं बलात् न शमयितुं शक्ताः, न च तं निग्रहात् त्रातुं, ततो निवृत्ताः। शतक्रतुस्तु देवानां निवृत्तिं दृष्ट्वा हृष्टः सञ्जज्ञे, केशवमर्जुनौ च स्तौतुं प्रववृते। तेषां देवानां निवृत्तेः पश्चात्, गम्भीरः स्वरः शरीररहितः शतक्रतुम् उवाच—"तव मित्रं तक्षकं, सर्पश्रेष्ठं, न खाण्डवदहनसमये उपस्थितम्; सः कुरुक्षेत्रं गतः। वासव, कृष्णार्जुनौ संग्रामे केनापि प्रकारेण न जेतुं शक्यौ; मम वचोऽनेन ज्ञातव्यं। एतौ नरनारायणावमुष्याव्, दिविषद्भिः कीर्तितौ प्राचीनौ देवौ; त्वं स्वयमपि तयोः बलं विक्रमेण च जानासि। न जेतुं शक्यौ, न संग्रामे पराजेतुं, सर्वेषां भूतानां मध्ये अपि; एतौ प्राचीनौ परमर्षी, सर्वदेवदानवैः पूजनीयौ। यक्षराक्षसगन्धर्वनरकिन्नरनागैः सहितः, त्वं अपि देवैः सह गन्तव्यः, इन्द्र। भाग्यवशात् खाण्डववनेयं विनाशः निश्चितः।" इति श्रुत्वा, अमराधिपतिः तानि वचनानि सत्यम् अवगम्य, कोपममर्षं च परित्यज्य, स्वर्गं प्रति प्रस्थितः। तं महात्मानं गच्छन्तं दृष्ट्वा, दिविस्थाः सर्वे देवा सेनया सहिताः पुरन्दरं अनुजग्मुः। तदा देवेन्द्रे देवैः सह निर्गच्छति, केशवार्जुनौ सिंहनिनादं कृत्वा, तस्य गमनं दृष्ट्वा हृष्टौ बभूवतुः। ततः निर्भयौ तौ वीरौ तं वनं दग्धुं प्रवृत्तौ; वातः मेघानिव विक्षिपन्, अर्जुनः देवांश्च विनाशयामास। सः बाणवृष्ट्या खाण्डववासिनः समन्तात् विदार्य, तस्मात् कोऽपि जन्तुः न निष्क्रान्तुम् अशकत्। सव्यसाची तेषां बाणैः छित्त्वा, महाबलानपि संग्रामे न स्थातुं शक्ताः। न कश्चित् तस्य नित्यं शस्त्राणि पश्येत्, किं पुनः सः युध्येत; एकेन शरेण शतं, शतेन च एकम् अर्दयत्। प्राणैः विहीनाः ते अग्नौ पतिताः, कलहेन हतानिव; न च कुटिलेषु, दुर्गेषु वा रक्षां प्राप्नुवन्। पितृदेवायतनेषु क्लेशः उत्पन्नः, विविधाः जन्तुसंघाः पीडिताः महतीं कलुषध्वनिं चक्रुः। गजाः, मृगाः, व्याघ्राश्च रुरुदुः; तेन शब्देन गङ्गासागरनिवासिनः मीनाः सन्त्रस्ताः। विद्याधरगणाश्च, तत्र वनवासिनश्च, अर्जुनं न पश्येयुः, न च कृष्णं जनार्दनम्। न कश्चित् तौ पश्येत्, किं पुनः तौ युद्धे जेतुम्; केचित् तु एकत्र संगम्य तत्र निर्गच्छन्ति स्म। राक्षसदानवनागान् हरिः चक्रेण विनाशयामास; तेषां शिरांसि शरीराणि चक्रवेगेन छिन्नानि, प्राणा अपि नष्टाः। अन्ये महाकायाः ज्वलन्त्यां भूमौ पतिताः, भूमिः च मांसशोणितस्नेहेन आप्लुता। सः अग्निः आकाशे सञ्चरन्, धूमरहितः अदृश्यत; तस्य नेत्रे ज्वलन्ति, जिह्वा अग्निवद् दीप्तिः, मुखं च विस्तीर्णं वह्निना। ज्वलदुत्कचो हरिणेत्रः, जीवन्तजन्तूनां स्नेहं पिबन्, कृष्णार्जुनयोः कृते सोमरसतुल्यं तं प्राप्य अग्निः तृप्तः सन् संतोषम् अवाप। ततः, मयः असुरः तक्षकसदनात् आगत्य, हृष्टः तृप्तः परमं सुखं प्राप। मधुसूदनः तं मयमेकं भीतः पलायमानं दृष्ट्वा, वह्निः दग्धुकामः वायुवाहनं याचितवान्। अग्निः, जटाजूटधररूपं कृत्वा, मेघगर्जितनादः, मयम् दानवश्रेष्ठम् अवगच्छत्। तं हन्तुं कामयमानः वासुदेवः चक्रं समुत्क्षिप्य स्थितः; चक्रं समुत्क्षिप्य, अग्निं दग्धुम् उद्युक्तं दृष्ट्वा, मयः भयात् अर्जुनं शरणं व्याजहार—"अर्जुन रक्षस्व माम्!" इति, भीतः त्राणाय चक्रन्द। तस्य भीतस्वरं श्रुत्वा धनञ्जयः—"मा भैः"—इति प्रत्युवाच। पार्थः मयम् जीवितं ददन्निव उवाच—"त्वं न भीतः भव"—इति दयां दर्शयन्। तदा पार्थेन मये अभयम् दत्ते, नमुचेस्य भ्रातरे, न दशार्हः तं हन्तुम् इच्छन्, न अग्निः तं दग्धुम्। कृष्णपार्थाभ्यां रक्षितः, इन्द्राज्ञया च, स पण्डितो अग्निः तत् वनं पञ्चदश दिनानि दग्धवान्।