ਅਨ੍ਯਾਨਸ਼ਕ੍ਤਾਨ੍ਨृਪਤੀਨ੍ਸਮੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਸ੍ਵਯਂਵਰੇ ਕਾਰ੍ਮੁਕੇਣੋਤ੍ਤਮੇਨ। ਧਨਞ੍ਜਯਸ੍ਤਦ੍ਧਨੁਰੇਕਵੀਰਃ ਸਜ੍ਯਂ ਕਰੋਤੀਤ੍ਯਭਿਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਕृष੍ਣਃ
ਜਦੋਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਹੋਰ ਰਾਜੇ, ਜੋ ਅਸਮਰਥ ਸਨ, ਸਵਯੰਵਰ ਵਿਚ ਵਧੀਆ ਧਨੁਸ਼ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਜਾਣ ਲਿਆ ਕਿ ਧਨੰਜਯ, ਇਕੱਲਾ ਸ਼ੂਰਵੀਰ, ਉਹ ਧਨੁਸ਼ ਚੜ੍ਹਾ ਲਵੇਗਾ।
ਇਤਿ ਸ੍ਵਯਂ ਵਾਸੁਦੇਵੋ ਵਿਚਿਨ੍ਤ੍ਯ ਪਾਰ੍ਥਾਨ੍ਵਿਵਿਤ੍ਸਨ੍ਵਿਵਿਧੈਰੁਪਾਯੈਃ। ਨ ਤਦ੍ਧਨੁਃ ਸਜ੍ਯਮਿਯੇਪ ਕਰ੍ਤੁਂ ਬਭੂਵੁਰਸ੍ਯੇष੍ਟਤਮਾ ਹਿ ਪਾਰ੍ਥਾਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਾਸੁਦੇਵ ਨੇ ਆਪ ਵਿਚਾਰ ਕਰਕੇ, ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਪਛਾਣਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖੀ, ਤੇ ਉਹ ਧਨੁਸ਼ ਚੜ੍ਹਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਪਾਂਡਵ ਉਸ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਿਆਰੇ ਸਨ।
ਭ੍ਰਾਤੁਰ੍ਵਚਸ੍ਤਤ੍ਪ੍ਰਸਮੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਸਰ੍ਵੇ ਜ੍ਯੇष੍ਠਸ੍ਯ ਪਾਣ੍ਡੋਸ੍ਤਨਯਾਸ੍ਤਦਾਨੀਮ੍। ਤਮੇਵਾਰ੍ਥਂ ਧ੍ਯਾਯਮਾਨਾ ਮਨੋਭਿਃ ਸਰ੍ਵੇ ਚ ਤੇ ਤਸ੍ਥੁਰਦੀਨਸਤ੍ਵਾਃ
ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਦੀ ਗੱਲ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿਚ ਰੱਖ ਕੇ, ਪਾਂਡੂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪੁੱਤਰ ਉਸ ਸਮੇਂ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਉਸੀ ਉਦੇਸ਼ ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰਕੇ, ਡਟ ਕੇ ਖੜੇ ਰਹੇ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਨ ਨਿਰਾਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ।
ਵृष੍ਣਿਪ੍ਰਵੀਰਸ੍ਤੁ ਕੁਰੁਪ੍ਰਵੀਰਾ- ਨਾਸ਼ਂਸਮਾਨਃ ਸਹਰੌਹਿਣੇਯਃ। ਜਗਾਮ ਤਾਂ ਭਾਰ੍ਗਵਕਰ੍ਮਸ਼ਾਲਾਂ ਯਤ੍ਰਾਸਤੇ ਤੇ ਪੁਰੁषਪ੍ਰਵੀਰਾਃ
ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਰੋਹਣੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਕੁਰੁ ਸ਼ੂਰਵੀਰਾਂ ਦੀ ਆਸ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਭਾਰਗਵ ਦੀ ਕਾਰਖਾਨੇ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਵਧੀਆ ਮਨੁੱਖ ਬੈਠੇ ਸਨ।
ਤਤ੍ਰੋਪਵਿष੍ਟਂ ਪृਥੁਦੀਰ੍ਘਬਾਹੁਂ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਕृष੍ਣਃ ਸਹਰੌਹਿਣੇਯਃ। ਅਜਾਤਸ਼ਤ੍ਰੁਂ ਪਰਿਵਾਰ੍ਯ ਤਾਂਸ਼੍ਚਾ- ਪ੍ਯੁਪੋਪਵਿष੍ਟਾਞ੍ਜ੍ਵਲਨਪ੍ਰਕਾਸ਼ਾਨ੍
ਉਥੇ ਕੇਸ਼ਵਾ, ਰੋਹਣੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨਾਲ, ਚੌੜੇ ਤੇ ਲੰਮੇ ਬਾਹਾਂ ਵਾਲੇ ਅਜਾਤਸ਼ਤ੍ਰੂ ਨੂੰ ਬੈਠਾ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਆਗ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਮਕਦੇ ਹੋਏ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਤਤੋऽਬ੍ਰਵੀਦ੍ਵਾਸੁਦੇਵੋऽਭਿਗਮ੍ਯ ਕੁਨ੍ਤੀਸੁਤਂ ਧਰ੍ਮਭृਤਾਂ ਵਰਿष੍ਠਮ੍। ਕृष੍ਣੋऽਹਮਸ੍ਮੀਤਿ ਨਿਪੀਡ੍ਯ ਪਾਦੌ ਯੁਧਿष੍ਠਿਰਸ੍ਯਾਜਮੀਢਸ੍ਯ ਰਾਜ੍ਞਃ
ਫਿਰ ਵਾਸੁਦੇਵ, ਕੁੰਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਧਰਮ ਦੇ ਰਖਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸੀ, ਦੇ ਕੋਲ ਗਿਆ, ਅਜਾਮੀਢ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਰਾਜਾ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਦੇ ਪੈਰ ਦਬਾ ਕੇ ਕਿਹਾ, 'ਮੈਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਹਾਂ।'
ਤਥੈਵ ਤਸ੍ਯਾਪ੍ਯਨੁ ਰੌਹਿਣੇਯ- ਸ੍ਤੌ ਚਾਪਿ ਹृष੍ਟਾਃ ਕੁਰਵੋऽਭ੍ਯਨਨ੍ਦਨ। ਪਿਤृष੍ਵਸੁਸ਼੍ਚਾਪਿ ਯਦੁਪ੍ਰਵੀਰਾ- ਵਗृਹ੍ਣਤਾਂ ਭਾਰਤਮੁਖ੍ਯ ਪਾਦੌ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੋਹਣੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਵੀ ਕੀਤਾ; ਤੇ ਖੁਸ਼ ਹੋਏ ਕੁਰੁ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ। ਯਦਵਾਂ ਵਿਚੋਂ ਵਧੀਆ, ਜੋ ਪਿਤਰ-ਭਰਾ ਸਨ, ਨੇ ਭਾਰਤਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਦੇ ਪੈਰ ਗਲੇ ਲਾਏ।
ਅਜਾਤਸ਼ਤ੍ਰੁਸ਼੍ਚ ਕੁਰੁਪ੍ਰਵੀਰਃ ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਕृष੍ਣਂ ਕੁਸ਼ਲਂ ਵਿਲੋਕ੍ਯ। ਕਥਂ ਵਯਂ ਵਾਸੁਦੇਵ ਤ੍ਵਯੇਹ ਗੂਢਾ ਵਸਨ੍ਤੋ ਵਿਦਿਤਾਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵੇ
ਅਜਾਤਸ਼ਤ੍ਰੂ, ਕੁਰੁ ਸ਼ੂਰਵੀਰ, ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਹਾਲਤ ਵਿਚ ਵੇਖ ਕੇ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਵਾਸੁਦੇਵ, ਅਸੀਂ ਇੱਥੇ ਲੁਕ ਕੇ ਰਹਿ ਰਹੇ ਹਾਂ, ਫਿਰ ਵੀ ਸਾਰੇ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਪਛਾਣ ਲਿਆ?'
ਤਮਬ੍ਰਵੀਦ੍ਵਾਸੁਦੇਵਃ ਪ੍ਰਹਸ੍ਯ ਗੂਢੋऽਪ੍ਯਗ੍ਨਿਰ੍ਜ੍ਞਾਯਤ ਏਵ ਰਾਜਨ੍। ਤਂ ਵਿਕ੍ਰਮਂ ਪਾਣ੍ਡਵੇਯਾਨਤੀਤ੍ਯ ਕੋऽਨ੍ਯਃ ਕਰ੍ਤਾ ਵਿਦ੍ਯਤੇ ਮਾਨੁषੇषੁ
ਵਾਸੁਦੇਵ ਨੇ ਹੱਸ ਕੇ ਕਿਹਾ, 'ਰਾਜਾ, ਅੱਗ ਲੁਕਣ ਤੇ ਵੀ ਪਛਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪਾਂਡਵਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਇਹ ਕੰਮ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਹੋਰ ਕੌਣ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ?'
ਦਿष੍ਟ੍ਯਾ ਸਰ੍ਵੇ ਪਾਵਕਾਦ੍ਵਿਪ੍ਰਮੁਕ੍ਤਾ ਯੂਯਂ ਘੋਰਾਤ੍ਪਾਣ੍ਡਵਾਃ ਸ਼ਤ੍ਰੁਸਾਹਾਃ। ਦਿष੍ਟ੍ਯਾ ਪਾਪੋ ਧृਤਰਾष੍ਟ੍ਰਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰਃ ਸਹਾਮਾਤ੍ਯੋ ਨ ਸਕਾਮੋऽਭਵਿष੍ਯਤ੍
ਭਾਗ ਨਾਲ, ਤੁਸੀਂ ਪਾਂਡਵ, ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ, ਭਿਆਨਕ ਅੱਗ ਤੋਂ ਬਚ ਗਏ। ਭਾਗ ਨਾਲ, ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦਾ ਮਾੜਾ ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਮੰਤਰੀ ਵੀ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੇ।
ਭਦ੍ਰਂ ਵੋऽਸ੍ਤੁ ਨਿਹਿਤਂ ਯਦ੍ਗੁਹਾਯਾਂ ਵਿਵਰ੍ਧਧ੍ਵਂ ਜ੍ਵਲਨਾ ਇਵੈਧਮਾਨਾਃ। ਮਾ ਵੋ ਵਿਦ੍ਯੁਃ ਪਾਰ੍ਥਿਵਾਃ ਕੇਚਿਦੇਵ ਯਾਸ੍ਯਾਵਹੇ ਸ਼ਿਬਿਰਾਯੈਵ ਤਾਵਤ੍। ਸੋऽਨੁਜ੍ਞਾਤਃ ਪਾਣ੍ਡਵੇਨਾਵ੍ਯਯਸ਼੍ਰੀਃ ਪ੍ਰਾਯਾਚ੍ਛੀਘ੍ਰਂ ਬਲਦੇਵੇਨ ਸਾਰ੍ਧਮ੍
ਤੁਹਾਡੀ ਭਲਾਈ ਹੋਵੇ; ਤੁਸੀਂ ਗੁਫਾ ਵਿਚ ਲੁਕ ਕੇ, ਇੰਨ੍ਹੇ ਵਧੋ ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਨੂੰ ਲੱਕੜ ਮਿਲ ਜਾਵੇ। ਕੋਈ ਰਾਜਾ ਤੁਹਾਡੇ ਬਾਰੇ ਨਾ ਜਾਣੇ; ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਸ਼ਿਵਿਰ ਵੱਲ ਚੱਲੀਏ। ਪਾਂਡਵ, ਜਿਸ ਦੀ ਸ਼ਾਨ ਕਦੇ ਘਟਦੀ ਨਹੀਂ, ਦੀ ਆਗਿਆ ਲੈ ਕੇ, ਉਹ ਬਲਦੇਵ ਨਾਲ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚਲ ਪਿਆ।
ਧृष੍ਟਦ੍ਯੁਮਨਸ੍ਤੁ ਪਾਞ੍ਚਾਲ੍ਯਃ ਪृष੍ਠਤਃ ਕੁਰੁਨਨ੍ਦਨੌ। ਅਨ੍ਵਗਚ੍ਛਤ੍ਤਦਾ ਯਾਨ੍ਤੌ ਭਾਰ੍ਗਵਸ੍ਯ ਨਿਵੇਸ਼ਨੇ
ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦਯੁਮਨ, ਪਾਂਚਾਲ ਰਾਜਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਕੁਰੁ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ-ਪਿੱਛੇ ਭਾਰਗਵ ਦੇ ਘਰ ਵੱਲ ਚਲਿਆ।
ਸੋਜ੍ਞਾਯਮਾਨਃ ਪੁਰੁषਾਨਵਧਾਯ ਸਮਨ੍ਤਤਃ। ਸ੍ਵਯਮਾਰਾਨ੍ਨਿਲੀਨੋऽਭੂਦ੍ਭਾਰ੍ਗਵਸ੍ਯ ਨਿਵੇਸ਼ਨੇ
ਉਹ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਕੇ ਤੇ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਭਾਰਗਵ ਦੇ ਘਰ ਵਿਚ ਲੁਕ ਗਿਆ, ਤੇ ਸਹੀ ਸਮੇਂ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਨ ਲੱਗਾ।
ਸਾਯਂ ਚ ਭੀਮਸ੍ਤੁ ਰਿਪੁਪ੍ਰਮਾਥੀ ਜਿष੍ਣੁਰ੍ਯਮੌ ਚਾਪਿ ਮਹਾਨੁਭਾਵੌ। ਭੈਕ੍ਸ਼ਂ ਚਰਿਤ੍ਵਾ ਤੁ ਯੁਧਿष੍ਠਿਰਾਯ ਨਿਵੇਦਯਾਂਚਕ੍ਰੁਰਦੀਨਸਤ੍ਵਾਃ
ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ, ਭੀਮ, ਜੋ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਤੇ ਵੱਡੇ ਯਮ ਦੁਆਰ ਭਰਾ, ਭੀਖ ਮੰਗ ਕੇ, ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੂੰ ਹਾਲ ਦੱਸਣ ਆਏ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਨ ਨਿਰਾਸ਼ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਤਤਸ੍ਤੁ ਕੁਨ੍ਤੀ ਦ੍ਰੁਪਦਾਤ੍ਮਜਾਂ ਤਾ- ਮੁਵਾਚ ਕਾਲੇ ਵਚਨਂ ਵਦਾਨ੍ਯਾ। ਤਤੋऽਗ੍ਰਮਾਦਾਯ ਕੁਰੁष੍ਵ ਭਦ੍ਰੇ ਬਲਿਂ ਚ ਵਿਪ੍ਰਾਯ ਚ ਦੇਹਿ ਭਿਕ੍ਸ਼ਾਮ੍
ਫਿਰ ਕੁੰਤੀ ਨੇ, ਸਮੇਂ ਤੇ, ਦ੍ਰੁਪਦ ਦੀ ਧੀ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਕਿਹਾ, 'ਪਹਿਲਾ ਹਿੱਸਾ ਲੈ ਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦੇ, ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਭੀਖ ਦੇ।'
ਯੇ ਚਾਨ੍ਨਮਿਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਦਦਸ੍ਵ ਤੇਭ੍ਯਃ ਪਰਿਸ਼੍ਰਿਤਾ ਯੇ ਪਰਿਤੋ ਮਨੁष੍ਯਾਃ। ਤਤਸ਼੍ਚ ਸ਼ੇषਂ ਪ੍ਰਵਿਭਜ੍ਯ ਸ਼ੀਘ੍ਰ- ਮਰ੍ਧਂ ਚਤੁਰ੍ਣਾਂ ਮਮ ਚਾਤ੍ਮਨਸ਼੍ਚ
ਜੋ ਲੋਕ ਖਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਦੇ ਦੇ, ਜੋ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਫਿਰ ਬਚਾ ਹੋਇਆ ਖਾਣਾ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵੰਡ ਦੇ, ਅੱਧਾ ਚਾਰਾਂ ਲਈ ਤੇ ਅੱਧਾ ਮੇਰੇ ਲਈ।
ਅਰ੍ਧਂ ਤੁ ਭੀਮਾਯ ਚ ਦੇਹਿ ਭਦ੍ਰੇ ਯ ਏष ਨਾਗਰ੍षਭਤੁਲ੍ਯਰੂਪਃ। ਗੌਰੋ ਯੁਵਾ ਸਂਹਨਨੋਪਪਨ੍ਨ ਏषੋ ਹਿ ਵੀਰੋ ਬਹੁਭੁਕ੍ ਸਦੈਵ
ਭੀਮ ਨੂੰ ਅੱਧਾ ਹਿੱਸਾ ਦੇ ਦੇ, ਪਿਆਰੀਏ, ਉਹ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਬਲਦ ਵਰਗਾ ਹੈ; ਗੋਰਾ, ਨੌਜਵਾਨ ਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ, ਇਹ ਵਿਰੋਧੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵੱਡਾ ਖਾਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਸਾ ਹृष੍ਟਰੂਪੈਵ ਤੁ ਰਾਜਪੁਤ੍ਰੀ ਤਸ੍ਯਾ ਵਚਃ ਸਾਧ੍ਵਵਿਸ਼ਙ੍ਕਮਾਨਾ। ਯਥਾਵਦੁਕ੍ਤਂ ਪ੍ਰਚਕਾਰ ਸਾਧ੍ਵੀ ਤੇ ਚਾਪਿ ਸਰ੍ਵੇ ਬੁਭੁਜੁਸ੍ਤਦਨ੍ਨਮ੍
ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਸ਼ੱਕ ਦੇ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਮੰਨ ਲਈ। ਉਹ ਸਭ ਨੇ ਉਹ ਖਾਣਾ ਖਾਧਾ।
ਕੁਸ਼ੈਸ੍ਤੁ ਭੂਮੌ ਸ਼ਯਨਂ ਚਕਾਰ ਮਾਦ੍ਰੀਪੁਤ੍ਰਃ ਸਹਦੇਵਸ੍ਤਪਸ੍ਵੀ। ਅਥਾਤ੍ਮਕੀਯਾਨ੍ਯਜਿਨਾਨਿ ਸਰ੍ਵੇ ਸਂਸ੍ਤੀਰ੍ਯ ਵੀਰਾਃ ਸੁषੁਪੁਰ੍ਧਰਣ੍ਯਾਮ੍
ਮਾਦਰੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਸਾਹਦੇਵ, ਜੋ ਤਪਸੀ ਸੀ, ਨੇ ਭੂਮੀ ਉੱਤੇ ਕੁਸ਼ਾ ਦੀ ਚੌਕੀ ਬਣਾਈ। ਫਿਰ ਸਾਰੇ ਵਿਰੋਧੀ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਮ੍ਰਿਗ-ਚਰਮ ਵਿਛਾ ਕੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸੋ ਗਏ।
ਅਗਸ੍ਤ੍ਯਕਾਨ੍ਤਾਮਭਿਤੋ ਦਿਸ਼ਂ ਤੁ ਸ਼ਿਰਾਂਸਿ ਤੇषਾਂ ਕੁਰੁਸਤ੍ਤਮਾਨਾਮ੍। ਕੁਨ੍ਤੀ ਪੁਰਸ੍ਤਾਤ੍ਤੁ ਬਭੂਵ ਤੇषਾਂ ਪਾਦਾਨ੍ਤਰੇ ਚਾਥ ਬਭੂਵ ਕृष੍ਣਾ
ਅਗਸਤਿਆ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਸਿਰ ਕਰਕੇ, ਕੁਰੂਆਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ ਸੋਏ। ਕੁੰਤੀ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਸੀ, ਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ (ਦ੍ਰੌਪਦੀ) ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਕੋਲ ਸੀ।
ਅਸ਼ੇਤ ਭੂਮੌ ਸਹ ਪਾਣ੍ਡੁਪੁਤ੍ਰੈਃ ਪਾਦੋਪਧਾਨੀਵ ਕृਤਾ ਕੁਸ਼ੇषੁ। ਨ ਤਤ੍ਰ ਦੁਃਖਂ ਮਨਸਾਪਿ ਤਸ੍ਯਾ ਨ ਚਾਵਮੇਨੇ ਕੁਰੁਪੁਙ੍ਗਵਾਂਸ੍ਤਾਨ੍
ਉਹ ਭੂਮਿ ਉੱਤੇ ਪਾਂਡੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਸੋਈ, ਕੁਸ਼ਾ ਉੱਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਤਕੀਆ ਬਣਾਇਆ। ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਕੋਈ ਦੁੱਖ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਤੇ ਉਹ ਕੁਰੂਆਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ ਨੂੰ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦੀ ਸੀ।
ਤੇ ਤਤ੍ਰ ਸ਼ੂਰਾਃ ਕਥਯਾਂਬਭੂਵੁਃ ਕਥਾ ਵਿਚਿਤ੍ਰਾਃ ਪृਤਨਾਧਿਕਾਰਾਃ। ਅਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਦਿਵ੍ਯਾਨਿ ਰਥਾਂਸ਼੍ਚ ਨਾਗਾਨ੍ ਖਡ੍ਗਾਨ੍ਗਦਾਸ਼੍ਚਾਪਿ ਪਰਸ਼੍ਵਧਾਂਸ਼੍ਚ
ਉਹ ਵਿਰੋਧੀ ਉੱਥੇ ਵਧੀਆ-ਵਧੀਆ ਗੱਲਾਂ ਕਰਨ ਲੱਗੇ—ਲੜਾਈਆਂ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ, ਆਸਮਾਨੀ ਹਥਿਆਰ, ਰਥ, ਹਾਥੀ, ਤਲਵਾਰਾਂ, ਗਦਾ ਤੇ ਕੁਹਾੜੀਆਂ ਦੀਆਂ।
ਤੇषਾਂ ਕਥਾਸ੍ਤਾਃ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤ੍ਯਮਾਨਾਃ ਪਾਞ੍ਚਾਲਰਾਜਸ੍ਯ ਸੁਤਸ੍ਤਦਾਨੀਮ੍। ਸੁਸ਼੍ਰਾਵ ਕृष੍ਣਾਂ ਚ ਤਦਾ ਨਿषਣ੍ਣਾਂ ਤੇ ਚਾਪਿ ਸਰ੍ਵੇ ਦਦृਸ਼ੁਰ੍ਮਨੁष੍ਯਾਃ
ਜਦ ਉਹ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸੁਣਾਈਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਪਾਂਚਾਲਾ ਰਾਜਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਉਹ ਸੁਣੀਆਂ, ਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ (ਦ੍ਰੌਪਦੀ) ਨੂੰ ਉੱਥੇ ਬੈਠਾ ਦੇਖਿਆ। ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਵੀ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ।
ਧृष੍ਟਦ੍ਯੁਮ੍ਨੋ ਰਾਜਪੁਤ੍ਰਸ੍ਤੁ ਸਰ੍ਵਂ ਵृਤ੍ਤਂ ਤੇषਾਂ ਕਥਿਤਂ ਚੈਵ ਰਾਤ੍ਰੌ। ਸਰ੍ਵਂ ਰਾਜ੍ਞੇ ਦ੍ਰੁਪਦਾਯਾਖਿਲੇਨ ਨਿਵੇਦਯਿष੍ਯਂਸ੍ਤ੍ਵਰਿਤੋ ਜਗਾਮ
ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦੁਮਨ, ਰਾਜਕੁਮਾਰ, ਉਹ ਰਾਤ ਜੋ ਕੁਝ ਹੋਇਆ, ਸਭ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਦ੍ਰੁਪਦ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਰਾਤ ਦੀ ਘਟਨਾ ਦੱਸਣ ਲਈ ਤੁਰਿਆ।
ਪਾਞ੍ਚਾਲਰਾਜਸ੍ਤੁ ਵਿषਣ੍ਣਰੂਪ- ਸ੍ਤਾਨ੍ਪਾਣ੍ਡਵਾਨਪ੍ਰਤਿਵਿਨ੍ਦਮਾਨਃ। ਧृष੍ਟਦ੍ਯੁਮ੍ਨਂ ਪਰ੍ਯਪृਚ੍ਛਨ੍ਮਹਾਤ੍ਮਾ ਕ੍ਵ ਸਾ ਗਤਾ ਕੇਨ ਨੀਤਾ ਚ ਕृष੍ਣਾ
ਪਾਂਚਾਲਾ ਰਾਜਾ, ਚਿੰਤਤ ਤੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੂੰ ਨਾ ਪਛਾਣ ਸਕਦੇ ਹੋਏ, ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦੁਮਨ ਨੂੰ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗਾ: 'ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਕਿੱਥੇ ਗਈ, ਤੇ ਕੌਣ ਉਸ ਨੂੰ ਲੈ ਗਿਆ?'
ਕਚ੍ਚਿਨ੍ਨ ਸ਼ੂਦ੍ਰੇਣ ਨ ਹੀਨਜੇਨ ਵੈਸ਼੍ਯੇਨ ਵਾ ਕਰਦੇਨੋਪਪਨ੍ਨਾ। ਕਚ੍ਚਿਤ੍ਪਦਂ ਮੂਰ੍ਧ੍ਨਿ ਨ ਪਙ੍ਕਦਿਗ੍ਧਂ ਕਚ੍ਚਿਨ੍ਨ ਮਾਲਾ ਪਤਿਤਾ ਸ਼੍ਮਸ਼ਾਨੇ
'ਕਦੇ ਉਹ ਕਿਸੇ ਸ਼ੂਦਰ, ਘੱਟ ਜਾਤੀ ਦੇ ਜਾਂ ਵੈਸ਼, ਜੋ ਟੈਕਸ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਨਾਲ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਗਈ? ਕਦੇ ਉਸ ਦਾ ਪੈਰ ਕੀਂਚੜ ਵਿਚ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਪਿਆ, ਜਾਂ ਉਸ ਦੀ ਮਾਲਾ ਸਮਸ਼ਾਨ ਵਿਚ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਡਿੱਗੀ?'
ਕਚ੍ਚਿਤ੍ਸ ਵਰ੍ਣਪ੍ਰਵਰੋ ਮਨੁष੍ਯ ਉਦ੍ਰਿਕ੍ਤਵਰ੍ਣੋऽਪ੍ਯੁਤ ਏਵ ਕਚ੍ਚਿਤ੍। ਕਚ੍ਚਿਨ੍ਨ ਵਾਮੋ ਮਮ ਮੂਰ੍ਧ੍ਨਿ ਪਾਦਃ ਕृष੍ਣਾਭਿਮਰ੍ਸ਼ੇਨ ਕृਤੋऽਦ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰ
'ਕਦੇ ਉਹ ਉੱਚ ਜਾਤੀ ਦਾ ਮਨੁੱਖ ਤਾਂ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਵੱਖਰੀ ਹੋਵੇ? ਕਦੇ ਮੇਰੀ ਧੀ ਦਾ ਪੈਰ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਗਲੇ ਲੱਗਣ ਕਰਕੇ, ਅੱਜ ਮੇਰੇ ਸਿਰ ਤੇ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਆਇਆ, ਪੁੱਤ?'
ਕਚ੍ਚਿਨ੍ਨ ਤਪ੍ਸ੍ਯੇ ਪਰਮਪ੍ਰਤੀਤਃ ਸਂਯੁਜ੍ਯ ਪਾਰ੍ਥੇਨ ਨਰਰ੍षਭੇਣ। ਵਦਸ੍ਵ ਤਤ੍ਤ੍ਵੇਨ ਮਹਾਨੁਭਾਵ ਕੋऽਸੌ ਵਿਜੇਤਾ ਦੁਹਿਤੁਰ੍ਮਮਾਦ੍ਯ
'ਕਦੇ ਮੈਨੂੰ, ਪਾਰਥਾ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਸਰਵੋਤਮ, ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਧੀ ਦਾ ਵਿਆਹ ਕਰਾਉਣ ਲਈ, ਭਾਰੀ ਤਪ ਕਰਨਾ ਪਵੇ? ਸੱਚ ਦੱਸ, ਵੱਡੇ ਜੀ, ਅੱਜ ਮੇਰੀ ਧੀ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਕੌਣ ਹੈ?'
ਵਿਚਿਤ੍ਰਵੀਰ੍ਯਸ੍ਯ ਸੁਤਸ੍ਯ ਕਚ੍ਚਿ- ਤ੍ਕੁਰੁਪ੍ਰਵੀਰਸ੍ਯ ਧ੍ਰਿਯਨ੍ਤਿ ਪੁਤ੍ਰਾਃ। ਕਚ੍ਚਿਤ੍ਤੁ ਪਾਰ੍ਥੇਨ ਯਵੀਯਸਾऽਧ੍ਯ ਧਨੁਰ੍ਗृਹੀਤਂ ਨਿਹਤਂ ਚ ਲਕ੍ਸ਼੍ਯਮ੍
'ਵਿਚਿਤ੍ਰਵੀਰਿਆ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਮਹਾਂਕੁਰੂ, ਅਜੇ ਵੀ ਜੀਵਤ ਹਨ? ਅੱਜ ਨੌਜਵਾਨ ਪਾਰਥ ਨੇ ਧਨੁਸ਼ ਫੜ ਕੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਮਾਰਿਆ ਸੀ?'
ਤਤਸ੍ਤਥੋਕ੍ਤਃ ਪਰਿਹृष੍ਟਰੂਪਃ ਪਿਤ੍ਰੇ ਸ਼ਸ਼ਂਸਾਥ ਸ ਰਾਜਪੁਤ੍ਰਃ। ਧृष੍ਟਦ੍ਯੁਮ੍ਨਃ ਸੋਮਕਾਨਾਂ ਪ੍ਰਬਰ੍ਹੋ ਵृਤ੍ਤਂ ਯਥਾ ਯੇਨ ਹृਤਾ ਚ ਕृष੍ਣਾ
ਫਿਰ, ਐਸਾ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਤੇ, ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦੁਮਨ, ਸੋਮਕਾਂ ਦਾ ਮੁਖੀ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਲੈ ਜਾਈ ਗਈ।