ਸ਼ਕ੍ਤੋऽਹਮਪਿ ਸ਼ਪ੍ਤੁਂ ਤ੍ਵਾਂ ਮਾਨ੍ਯਾਸ੍ਤੁ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਮਮ। ਜਾਨਤੋऽਪਿ ਚ ਤੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ਕਥਯਿष੍ਯੇ ਨਿਬੋਧ ਤਤ੍
ਮੈਂ ਵੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹਾਂ, ਪਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਮੇਰੇ ਲਈ ਆਦਰਯੋਗ ਹਨ। ਪਰ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜੀ, ਮੈਂ ਜਾਣ ਕੇ ਵੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸਾਂਗਾ—ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ।
ਯੋਗੇਨ ਬਹੁਧਾऽऽਤ੍ਮਾਨਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਤਿष੍ਠਾਮਿ ਮੂਰ੍ਤਿषੁ। ਅਗ੍ਨਿਹੋਤ੍ਰੇषੁ ਸਤ੍ਰੇषੁ ਕ੍ਰਿਯਾਸੁ ਚ ਮਖੇषੁ ਚ
ਯੋਗ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਕਈ ਰੂਪਾਂ ਵਿਚ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ; ਮੈਂ ਅੱਗਹੋਤ੍ਰ, ਯਜਨਾਂ, ਤੇ ਹੋਰ ਰਸਮਾਂ ਵਿਚ ਵੱਸਦਾ ਹਾਂ।
ਵੇਦੋਕ੍ਤੇਨ ਵਿਧਾਨੇਨ ਮਯਿ ਯਦ੍ਧੂਯਤੇ ਹਵਿਃ। ਦੇਵਤਾਃ ਪਿਤਰਸ਼੍ਚੈਵ ਤੇਨ ਤृਪ੍ਤਾ ਭਵਨ੍ਤਿ ਵੈ
ਵੇਦਾਂ ਵਿਚ ਦੱਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਜੋ ਕੁਝ ਮੇਰੇ ਵਿਚ ਚੜ੍ਹਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨਾਲ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਪਿਤਰ ਦੋਵੇਂ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਆਪੋ ਦੇਵਗਣਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਆਪਃ ਪਿਤृਗਣਾਸ੍ਤਥਾ। ਦਰ੍ਸ਼ਸ਼੍ਚ ਪੌਰ੍ਣਮਾਸਸ਼੍ਚ ਦੇਵਾਨਾਂ ਪਿਤृਭਿਃ ਸਹ
ਪਾਣੀਆਂ ਹੀ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਹਨ, ਤੇ ਪਾਣੀਆਂ ਹੀ ਪਿਤਰਾਂ ਦੇ ਭੀ ਹਨ। ਦਰਸ਼ ਤੇ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਦੀਆਂ ਰਸਮਾਂ ਵੀ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਇਕੱਠਿਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਦੇਵਤਾਃ ਪਿਤਰਸ੍ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਪਿਤਰਸ਼੍ਚਾਪਿ ਦੇਵਤਾਃ। ਏਕੀਭੂਤਾਸ਼੍ਚ ਦृਸ਼੍ਯਨ੍ਤੇ ਪृਥਕ੍ਤ੍ਵੇਨ ਚ ਪਰ੍ਵਸੁ
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਪਿਤਰ, ਤੇ ਪਿਤਰ ਵੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਾਂਗ, ਕਦੇ ਇਕਠੇ ਤੇ ਕਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਤੇ ਦਿਸਦੇ ਹਨ।
ਦੇਵਤਾਃ ਪਿਤਰਸ਼੍ਚੈਵ ਭੁਞ੍ਜਤੇ ਮਯਿ ਯਦ੍ਭੁਤਮ੍। ਦੇਵਤਾਨਾਂ ਪਿਤॄਣਾਂ ਚ ਮੁਖਮੇਤਦਹਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍
ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਪਿਤਰ ਜੋ ਕੁਝ ਮੇਰੇ ਵਿਚ ਚੜ੍ਹਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਖਾਂਦੇ ਹਨ; ਮੈਨੂੰ ਹੀ ਦੋਵੇਂ ਦਾ ਮੂੰਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਮਾਵਾਸ੍ਯਾਂ ਹਿ ਪਿਤਰਃ ਪੌਰ੍ਣਮਾਸ੍ਯਾਂ ਹਿ ਦੇਵਤਾਃ। ਮਨ੍ਮੁਖੇਨੈਵ ਹੂਯਨ੍ਤੇ ਭੁਞ੍ਜਤੇ ਚ ਹੁਤਂ ਹਵਿਃ
ਅਮਾਵੱਸ ਨੂੰ ਪਿਤਰਾਂ ਤੇ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਨੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਮੂੰਹ ਰਾਹੀਂ ਹਵਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉਹ ਚੜ੍ਹਾਇਆ ਹੋਇਆ ਭੋਗ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਸਰ੍ਵਭਕ੍ਸ਼ਃ ਕਥਂ ਤ੍ਵੇषਾਂ ਭਵਿष੍ਯਾਮਿ ਮੁਖਂ ਤ੍ਵਹਮ੍
ਮੈਂ ਤਾਂ ਸਭ ਕੁਝ ਖਾਣ ਵਾਲਾ ਹਾਂ, ਫਿਰ ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਮੂੰਹ ਕਿਵੇਂ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹਾਂ?
ਦ੍ਵਿਜਾਨਾਮਗ੍ਨਿਹੋਤ੍ਰੇषੁ ਯਜ੍ਞਸਤ੍ਰਕ੍ਰਿਯਾਸੁ ਚ। ਨਿਰੋਂਕਾਰਵषਟ੍ਕਾਰਾਃ ਸ੍ਵਧਾਸ੍ਵਾਹਾਵਿਵਰ੍ਜਿਤਾਃ
ਦੋਵਾਂ ਵਾਰ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਅਗਨਿਹੋਤ੍ਰ ਤੇ ਹੋਮ-ਯਜਨਾਂ ਵਿੱਚ, ਜਦ 'ਓਮ' ਜਾਂ 'ਵਸ਼ਟ' ਦੀ ਉਚਾਰਨਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, 'ਸਵਾਹਾ' ਤੇ 'ਸਵਧਾ' ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ।
ਵਿਨਾऽਗ੍ਨਿਨਾ ਪ੍ਰਜਾਃ ਸਰ੍ਵਾਸ੍ਤਤ ਆਸਨ੍ਸੁਦੁਃਖਿਤਾਃ। ਅਥਰ੍षਯਃ ਸਮੁਦ੍ਵਿਗ੍ਨਾ ਦੇਵਾਨ੍ ਗਤ੍ਵਾਬ੍ਰੁਵਨ੍ਵਚਃ
ਅੱਗ ਦੇ ਬਿਨਾ ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੁੱਖੀ ਹੋ ਗਈ। ਫਿਰ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਚਿੰਤਾ ਕਰਕੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀ।
ਅਗ੍ਨਿਨਾਸ਼ਾਤ੍ਕ੍ਰਿਯਾਭ੍ਰਾਂਸ਼ਾਦ੍ਭ੍ਰਾਨ੍ਤਾ ਲੋਕਾਸ੍ਤ੍ਰਯੋऽਨਘਾਃ। ਵਿਧਧ੍ਵਮਤ੍ਰ ਯਤ੍ਕਾਰ੍ਯਂ ਨ ਸ੍ਯਾਤ੍ਕਾਲਾਤ੍ਯਯੋ ਯਥਾ
ਅੱਗ ਦੇ ਨਾਸ ਤੇ ਰਸਮਾਂ ਦੇ ਰੁਕ ਜਾਣ ਕਾਰਨ ਤਿੰਨੋ ਲੋਕ ਭਟਕ ਗਏ। ਹੁਣ ਜੋ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਰੋ ਤਾਂ ਜੋ ਸਮੇਂ ਦੀ ਰੀਤ ਨਾ ਟੁੱਟੇ।
ਅਥਰ੍षਯਸ਼੍ਚ ਦੇਵਾਸ਼੍ਚ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਮੁਪਗਮ੍ਯ ਤੁ। ਅਗ੍ਨੇਰਾਵੇਦਯਞ੍ਸ਼ਾਪਂ ਕ੍ਰਿਯਾਸਂਹਾਰਮੇਵ ਚ
ਫਿਰ ਰਿਸ਼ੀ ਤੇ ਦੇਵਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਕੋਲ ਗਏ ਤੇ ਅੱਗ ਨੂੰ ਮਿਲੇ ਸ਼ਾਪ ਤੇ ਰਸਮਾਂ ਦੇ ਰੁਕਣ ਦੀ ਗੱਲ ਦੱਸੀ।
ਭृਗੁਣਾ ਵੈ ਮਹਾਭਾਗ ਸ਼ਪ੍ਤੋऽਗ੍ਨਿਃ ਕਾਰਣਾਨ੍ਤਰੇ। ਕਥਂ ਦੇਵਮੁਖੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਯਜ੍ਞਭਾਗਾਗ੍ਰਭੁਕ੍ ਤਥਾ
ਭ੍ਰਿਗੁ ਨੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਕਾਰਨ ਕਰਕੇ ਅੱਗ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਹੁਣ ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਮੂੰਹ ਹੋ ਕੇ ਫਿਰ ਕਿਵੇਂ ਯਜਨਾਂ ਦਾ ਸਿਰਲਾ ਭਾਗ ਲੈ ਸਕੇਗਾ?
ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤੁ ਤਦ੍ਵਚਸ੍ਤੇषਾਮਗ੍ਨਿਮਾਹੂਯ ਵਿਸ਼੍ਵਕृਤ੍
ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਸਭ ਕੁਝ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਨੇ ਅੱਗ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ।
ਉਵਾਚ ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਲਕ੍ਸ਼੍ਣਂ ਭੂਤਭਾਵਨਮਵ੍ਯਯਮ੍। ਲੋਕਾਨਾਮਿਹ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਤ੍ਵਂ ਕਰ੍ਤਾ ਚਾਨ੍ਤ ਏਵ ਚ
ਉਸ ਨੇ ਨਰਮ ਤੇ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲ ਆਖੇ, ਜੋ ਸਦਾ ਕਾਇਮ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਹਨ ਤੇ ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨੂੰ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ: 'ਤੂੰ ਹੀ ਇਥੋਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਰਚਨਹਾਰ ਵੀ ਹੈਂ ਤੇ ਅੰਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਵੀ ਹੈਂ।'
ਤ੍ਵਂ ਧਾਰਯਸਿ ਲੋਕਾਂਸ੍ਤ੍ਰੀਨ੍ਕ੍ਰਿਯਾਣਾਂ ਚ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਕਃ। ਸ ਤਥਾ ਕੁਰੁ ਲੋਕੇਸ਼ ਨੋਚ੍ਛਿਦ੍ਯੇਰਨ੍ਯਥਾ ਕ੍ਰਿਯਾਃ
ਤੂੰ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਮਭਾਲਦਾ ਹੈਂ ਤੇ ਸਾਰੇ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਦਾ ਹੈਂ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਤੂੰ ਇਹੀ ਕਰ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਇਹ ਕਰਮ ਟੁੱਟ ਜਾਣਗੇ।
ਕਸ੍ਮਾਦੇਵਂ ਵਿਮੂਢਸ੍ਤ੍ਵਮੀਸ਼੍ਵਰਃ ਸਨ੍ ਹੁਤਾਸ਼ੇਨ। ਤ੍ਵਂ ਪਵਿਤ੍ਰਂ ਸਦਾ ਲੋਕੇ ਸਰ੍ਵਭੂਤਗਤਿਸ਼੍ਚ ਹ
ਹੇ ਅੱਗ ਦੇਵਤਾ, ਤੂੰ ਆਪ ਪ੍ਰਭੂ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਕਿਉਂ ਭੁੱਲ ਗਇਆ ਹੈਂ? ਤੂੰ ਸਦਾ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈਂ ਤੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਆਸਰਾ ਵੀ ਹੈਂ।
ਨ ਤ੍ਵਂ ਸਰ੍ਵਸ਼ਰੀਰੇਣ ਸਰ੍ਵਭਕ੍ਸ਼ਤ੍ਵਮੇष੍ਯਸਿ। ਅਪਾਨੇ ਹ੍ਯਰ੍ਚਿषੋ ਯਾਸ੍ਤੇ ਸਰ੍ਵਂ ਭਕ੍ਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਤਾਃ ਸ਼ਿਖਿਨ੍
ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਪੂਰੇ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਸਭ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਖਾ ਲਏਂਗਾ; ਤੇਰੇ ਹੇਠਲੇ ਹਵਾ ਵਿਚੋਂ ਨਿਕਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਲਪਟਾਂ ਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਸਾੜ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਹੇ ਅੱਗ ਵਾਲਿਆ।
ਕ੍ਰਵ੍ਯਾਦਾ ਚ ਤਨੁਰ੍ਯਾ ਤੇ ਸਾ ਸਰ੍ਵਂ ਭਕ੍ਸ਼ਯਿष੍ਯਤਿ। ਯਥਾ ਸੂਰ੍ਯਾਂਸ਼ੁਭਿਃ ਸ੍ਪृष੍ਟਂ ਸਰ੍ਵਂ ਸ਼ੁਚਿ ਵਿਭਾਵ੍ਯਤੇ
ਤੇਰੀ ਜੋ ਮਾਸ ਖਾਣ ਵਾਲੀ ਸ਼ਕਲ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਖਾ ਜਾਵੇਗੀ, ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਛੁਹਿਆ ਹੋਇਆ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਤਥਾ ਤ੍ਵਦਰ੍ਚਿਰ੍ਨਿਰ੍ਦਗ੍ਧਂ ਸਰ੍ਵਂ ਸ਼ੁਚਿ ਭਵਿष੍ਯਤਿ। ਤ੍ਵਮਗ੍ਨੇ ਪਰਮਂ ਤੇਜਃ ਸ੍ਵਪ੍ਰਭਾਵਾਦ੍ਵਿਨਿਰ੍ਗਤਮ੍
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਤੇਰੀ ਅੱਗ ਨਾਲ ਸਾੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸਭ ਕੁਝ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਤੂੰ, ਹੇ ਅੱਗ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਚਾਨਣ ਵਾਲਾ ਹੈਂ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਹੀ ਜੋਤ ਤੋਂ ਨਿਕਲਿਆ ਹੈ।
ਸ੍ਵਤੇਜਸੈਵ ਤਂ ਸ਼ਾਪਂ ਕੁਰੁ ਸਤ੍ਯਮृषੇਰ੍ਵਿਭੋ। ਦੇਵਾਨਾਂ ਚਾਤ੍ਮਨੋ ਭਾਗਂ ਗृਹਾਣ ਤ੍ਵਂ ਮੁਖੇ ਹੁਤਮ੍
ਆਪਣੀ ਹੀ ਜੋਤ ਨਾਲ, ਹੇ ਮਹਾਨ, ਉਸ ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਸੱਚੀ ਸ਼ਾਪ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਆਪਣੇ ਹਿੱਸੇ ਦੀ ਹੋਮ ਦੀ ਭੇਟ ਆਪਣੇ ਮੂੰਹ ਵਿਚ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ।
ਏਵਮਸ੍ਤ੍ਵਿਤਿ ਤਂ ਵਹ੍ਨਿਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚ ਪਿਤਾਮਹਮ੍। ਜਗਾਮ ਸ਼ਾਸਨਂ ਕਰ੍ਤੁਂ ਦੇਵਸ੍ਯ ਪਰਮੇष੍ਠਿਨਃ
ਅੱਗ ਨੇ ਪਿਤਾਮ੍ਹਾ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਆਖਿਆ, ਐਸਾ ਹੀ ਹੋਵੇ,' ਤੇ ਉਹ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਚਲ ਪਿਆ।
ਦੇਵਰ੍षਯਸ਼੍ਚ ਮੁਦਿਤਾਸ੍ਤਤੋ ਜਗ੍ਮੁਰ੍ਯਥਾਗਤਮ੍। ऋषਯਸ਼੍ਚ ਯਥਾ ਪੂਰ੍ਵਂ ਕ੍ਰਿਯਾਃ ਸਰ੍ਵਾਃ ਪ੍ਰਚਕ੍ਰਿਰੇ
ਫਿਰ ਦੇਵ ਰਿਸ਼ੀ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਜਿਵੇਂ ਆਏ ਸਨ, ਉਵੇਂ ਹੀ ਚਲੇ ਗਏ। ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਵੀ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗੂਂ ਸਾਰੇ ਕਰਮ ਕਰ ਲਏ।
ਦਿਵਿ ਦੇਵਾ ਮੁਮੁਦਿਰੇ ਭੂਤਸਙ੍ਘਾਸ਼੍ਚ ਲੌਕਿਕਾਃ। ਅਗ੍ਨਿਸ਼੍ਚ ਪਰਮਾਂ ਪ੍ਰੀਤਿਮਵਾਪ ਹਤਕਲ੍ਮषਃ
ਅਸਮਾਨ ਵਿਚ ਦੇਵਤੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਏ, ਜਿਵੇਂ ਸੰਸਾਰੀ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਵੀ। ਅੱਗ, ਪਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਖੁਸ਼ੀ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ।
ਏਵਂ ਸ ਭਗਵਾਞ੍ਛਾਪਂ ਲੇਭੇऽਗ੍ਨਿਰ੍ਭृਗੁਤਃ ਪੁਰਾ। ਏਵਮੇष ਪੁਰਾ ਵृਤ੍ਤ ਹਤਿਹਾਸੋऽਗ੍ਨਿਸ਼ਾਪਜਃ। ਪੁਲੋਮ੍ਨਸ਼੍ਚ ਵਿਨਾਸ਼ੋऽਯਂ ਚ੍ਯਵਨਸ੍ਯ ਚ ਸਂਭਵਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿਚ, ਭਰਗੂ ਦੇ ਪੁੱਤ੍ਰ ਅੱਗ ਨੇ ਸ਼ਾਪ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਹ ਸਭ ਘਟਨਾ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਪਰੀ ਸੀ—ਹਤੀ ਦਾ ਹੱਸਣਾ, ਅੱਗ ਦਾ ਸ਼ਾਪ, ਪੁਲੋਮਨ ਦਾ ਨਾਸ ਤੇ ਚਯਵਨ ਦਾ ਜਨਮ।
ਸ ਚਾਪਿ ਚ੍ਯਵਨੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ਭਾਰ੍ਗਵੋऽਜਨਯਤ੍ਸੁਤਮ੍। ਸੁਕਨ੍ਯਾਯਾਂ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨਂ ਪ੍ਰਮਤਿਂ ਦੀਪ੍ਤਤੇਜਸਮ੍
ਤੇ ਚਯਵਨ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜੋ ਭਰਗੂ ਵੰਸ਼ੀ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਸੁਕਨਿਆ ਤੋਂ ਇੱਕ ਪੁੱਤ੍ਰ ਜਨਮਿਆ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਂ ਪ੍ਰਮਤੀ ਸੀ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਤੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ।
ਪ੍ਰਮਤਿਸ੍ਤੁ ਰੁਰੁਂ ਨਾਮ ਘृਤਾਚ੍ਯਾਂ ਸਮਜੀਜਨਤ੍। ਰੁਰੁਃ ਪ੍ਰਮਦ੍ਵਰਾਯਾਂ ਤੁ ਸ਼ੁਨਕਂ ਸਮਜੀਜਨਮ੍
ਪ੍ਰਮਤੀ ਨੇ ਘ੍ਰਿਤਾਚੀ ਤੋਂ ਰੁਰੂ ਨਾਂ ਦਾ ਪੁੱਤ੍ਰ ਜਨਮਿਆ। ਰੁਰੂ ਨੇ ਪ੍ਰਮਦਵਰਾ ਤੋਂ ਸ਼ੁਨਕਾ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ।
ਸ਼ੁਨਕਸ੍ਤੁ ਮਹਾਸਤ੍ਵਃ ਸਰ੍ਵਭਾਰ੍ਗਵਨਨ੍ਦਨਃ। ਜਾਤਸ੍ਤਪਸਿ ਤੀਵ੍ਰੇ ਚ ਸ੍ਥਿਤਃ ਸ੍ਥਿਰਯਸ਼ਾਸ੍ਤਤਃ
ਸ਼ੁਨਕਾ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਹੀ ਬਲਵਾਨ ਤੇ ਸਾਰੇ ਭਰਗੂਆਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਸੀ, ਜਨਮ ਲਿਆ ਤੇ ਕਠੋਰ ਤਪ ਵਿਚ ਟਿਕ ਗਿਆ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਸ ਦੀ ਮਹਾਨ ਯਸ਼ ਮਿਲੀ।
ਤਸ੍ਯ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ਰੁਰੋਃ ਸਰ੍ਵਂ ਚਰਿਤਂ ਭੂਰਿਤੇਜਸਃ। ਵਿਸ੍ਤਰੇਣ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਤਚ੍ਛृਣੁ ਤ੍ਵਮਸ਼ੇषਤਃ
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਰੁਰੂ ਦੇ ਪੂਰੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਜੋ ਤੇਜ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ; ਤੂੰ ਇਹ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ।
ऋषਿਰਾਸੀਨ੍ਮਹਾਨ੍ਪੂਰ੍ਵਂ ਤਪੋਵਿਦ੍ਯਾਸਮਨ੍ਵਿਤਃ। ਸ੍ਥੂਲਕੇਸ਼ ਇਤਿ ਖ੍ਯਾਤਃ ਸਰ੍ਵਭੂਤਹਿਤੇ ਰਤਃ
ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਸੀ, ਜੋ ਤਪ ਤੇ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਨਾਂ ਸਥੂਲਕੇਸ਼ਾ ਸੀ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਵਿਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ।