ਮਨ੍ਮਥਾਗ੍ਨਿਪਰੀਤਾਤ੍ਮਾ ਸਨ੍ਦਿਗ੍ਧਾਕ੍ਸ਼ਰਯਾ ਗਿਰਾ। ਸਾਧੁ ਤ੍ਵਮਸਿਤਾਪਾਙ੍ਗਿ ਕਾਮਾਰ੍ਤਂ ਮਤ੍ਤਕਾਸ਼ਿਨਿ
ਪਿਆਰ ਦੀ ਅੱਗ ਨਾਲ ਦਿਲ ਫੜਿਆ ਹੋਇਆ, ਹੌਲੇ ਹੌਲੇ ਬੋਲ ਕੇ, ਉਹ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ: 'ਕਾਲੀ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ, ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਕਰ, ਮੈਂ ਇੱਛਾ ਵਿੱਚ ਪਾਗਲ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ।'
ਭਜਸ੍ਵ ਭਜਮਾਨਂ ਮਾਂ ਪ੍ਰਾਣਾ ਹਿ ਪ੍ਰਜਹਨ੍ਤਿ ਮਾਮ੍। ਤ੍ਵਦਰ੍ਥਂ ਹਿ ਵਿਸ਼ਾਲਾਕ੍ਸ਼ਿ ਮਾਮਯਂ ਨਿਸ਼ਿਤੈਃ ਸ਼ਰੈਃ
'ਮੈਨੂੰ, ਜੋ ਤੇਰੇ ਲਈ ਤਰਸਦਾ ਹੈ, ਆਪਣਾ ਲੈ ਲੈ, ਮੇਰੀ ਜਿੰਦ ਤੈਨੂੰ ਵੇਖਣ ਲਈ ਛੱਡ ਰਹੀ ਹੈ। ਵੱਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ, ਤੇਰੇ ਲਈ ਪਿਆਰ ਮੈਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਚੁਭਦਾ ਹੈ।'
ਕਾਮਃ ਕਮਲਗਰ੍ਭਾਭੇ ਪ੍ਰਤਿਵਿਧ੍ਯਨ੍ਨ ਸ਼ਾਮ੍ਯਤਿ। ਦष੍ਟਮੇਵਮਨਾਕ੍ਰਨ੍ਦੇ ਭਦ੍ਰੇ ਕਾਮਮਹਾਹਿਨਾ
'ਕਮਲ-ਜਨਮੀ, ਇੱਛਾ ਮੈਨੂੰ ਚੁਭਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਠੰਢ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੈਂ ਰੋ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਪਿਆਰ ਦੇ ਵੱਡੇ ਸੱਪ ਵਾਂਗ ਡੱਸਿਆ ਹੋਇਆ, ਸੁਭਾਗੀ।'
ਸਾ ਤ੍ਵਂ ਪੀਨਾਯਤਸ਼੍ਰੋਣੀ ਮਾਮਾਪ੍ਨੁਹਿ ਵਰਾਨਨੇ। ਤ੍ਵਦਧੀਨਾ ਹਿ ਮੇ ਪ੍ਰਾਣਾਃ ਕਿਨ੍ਨਰੋਦ੍ਗੀਤਭਾषਿਣਿ
'ਇਸ ਲਈ, ਚੌੜੀ ਕਮਰ ਅਤੇ ਸੋਹਣੇ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀ, ਮੈਨੂੰ ਆਪਣਾ ਲੈ ਲੈ। ਮੇਰੀ ਜਿੰਦ ਤੈਨੂੰ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੈ, ਤੇਰੀ ਬੋਲੀ ਕਿਨਰਾਂ ਦੇ ਗੀਤਾਂ ਵਾਂਗ ਹੈ।'
ਚਾਰੁਸਰ੍ਵਾਨਵਦ੍ਯਾਙ੍ਗਿ ਪਦ੍ਮੇਨ੍ਦੁਪ੍ਰਤਿਮਾਨਨੇ। ਨ ਹ੍ਯਹਂ ਤ੍ਵਦृਤੇ ਭੀਰੁ ਸ਼ਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਖਲੁ ਜੀਵਿਤੁਮ੍
'ਸੋਹਣੀ ਅਤੇ ਨਿਰਮਲ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲੀ, ਤੇਰਾ ਚਿਹਰਾ ਕਮਲ ਅਤੇ ਚੰਦ ਵਾਂਗ ਹੈ; ਡਰਪੋਕੀ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਬਿਨਾ ਜੀ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ।'
ਕਾਮਃ ਕਮਲਪਤ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਿ ਪ੍ਰਤਿਵਿਧ੍ਯਤਿ ਮਾਮਯਮ੍। ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਕੁਰੁ ਵਿਸ਼ਾਲਾਕ੍ਸ਼ਿ ਮਯ੍ਯਨੁਕ੍ਰੋਸ਼ਮਙ੍ਗਨੇ
'ਕਮਲ-ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ, ਇੱਛਾ ਮੈਨੂੰ ਚੁਭਦੀ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ, ਵੱਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ, ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਕਰ, ਸੁੰਦਰ।'
ਭਕ੍ਤਂ ਮਾਮਸਿਤਾਪਾਙ੍ਗਿ ਨ ਪਰਿਤ੍ਯਕ੍ਤੁਮਰ੍ਹਸਿ। ਤ੍ਵਂ ਹਿ ਮਾਂ ਪ੍ਰੀਤਿਯੋਗੇਨ ਤ੍ਰਾਤੁਮਰ੍ਹਸਿ ਭਾਮਿਨਿ
ਹੇ ਕਾਲੀ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ, ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਭਗਤ ਹਾਂ, ਮੈਨੂੰ ਛੱਡਣੀ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦੀ। ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਮਿੱਠੀ ਮੋਹ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਬਚਾ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਹੇ ਸੋਹਣੀ।
ਤ੍ਵਦ੍ਦਰ੍ਸ਼ਨਕृਤਸ੍ਨੇਹਂ ਮਨਸ਼੍ਚਲਤਿ ਮੇ ਭृਸ਼ਮ੍। ਨ ਤ੍ਵਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਪੁਨਸ਼੍ਚਾਨ੍ਯਾਂ ਦ੍ਰष੍ਟੁਂ ਕਲ੍ਯਾਣਿ ਰੋਚਤੇ
ਤੇਰੀ ਝਲਕ ਦੇਖ ਕੇ ਮੇਰਾ ਮਨ ਤੇਰੇ ਲਈ ਬੜਾ ਤਰਸਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਚੰਗੀ ਨਸੀਬ ਵਾਲੀ, ਤੈਨੂੰ ਵੇਖਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਔਰਤ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਦਾ ਮਨ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।
ਪ੍ਰਸੀਦ ਵਸ਼ਗੋऽਹਂ ਤੇ ਭਕ੍ਤਂ ਮਾਂ ਭਜ ਭਾਮਿਨਿ। ਦृष੍ਟ੍ਵੈਵ ਤ੍ਵਾਂ ਵਰਾਰੋਹੇ ਮਨ੍ਮਥੋ ਭृਸ਼ਮਙ੍ਗਨੇ
ਹੇ ਸੋਹਣੀ, ਮਿਹਰ ਕਰ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਹਾਂ। ਮੈਨੂੰ ਆਪਣਾ ਭਗਤ ਮੰਨ ਲੈ। ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਹੇ ਸੋਹਣੀ ਕਦਮਾਂ ਵਾਲੀ, ਤਾਂ ਪਿਆਰ ਦੀ ਅੱਗ ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਬੜੀ ਤੇਜ਼ ਲੱਗ ਗਈ।
ਅਨ੍ਤਰ੍ਗਤਂ ਵਿਸ਼ਾਲਾਕ੍ਸ਼ਿ ਵਿਧ੍ਯਤਿ ਸ੍ਮ ਪਤਤ੍ਤ੍ਰਿਭਿਃ। ਮਨ੍ਮਥਾਗ੍ਨਿਸਮੁਦ੍ਭੂਤਂ ਦਾਹਂ ਕਮਲਲੋਚਨੇ
ਹੇ ਵੱਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ, ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਪਿਆਰ ਦੀ ਅੱਗ ਲੱਗ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਹੇ ਕਮਲ-ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ, ਜਿਵੇਂ ਪਿਆਰ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਚੀਰਿਆ ਹੋਵੇ।
ਪ੍ਰੀਤਿਸਂਯੋਗਯੁਕ੍ਤਾਭਿਰਦ੍ਭਿਃ ਪ੍ਰਹ੍ਲਾਦਯਸ੍ਵ ਮੇ। ਪੁष੍ਪਾਯੁਧਂ ਦੁਰਾਧਰ੍षਂ ਪ੍ਰਚਣ੍ਡਸ਼ਰਕਾਰ੍ਮੁਕਮ੍
ਮੈਨੂੰ ਪਿਆਰ ਦੀ ਮਿਲਾਪ ਵਾਲੀ ਮਿੱਠੀ ਹਵਾਵਾਂ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਕਰ। ਕਿਉਂਕਿ ਪਿਆਰ ਦਾ ਦੇਵਤਾ, ਜਿਸ ਦੇ ਕੋਲ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਤੀਰ ਤੇ ਭਾਰੀ ਧਨੁਸ਼ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਨਾ ਔਖਾ ਹੈ।
ਤ੍ਵਦ੍ਦਰ੍ਸ਼ਨਸਮੁਦ੍ਭੂਤਂ ਵਿਧ੍ਯਨ੍ਤਂ ਦੁਃਸਹੈਃ ਸ਼ਰੈਃ। ਉਪਸ਼ਾਮਯ ਕਲ੍ਯਾਣਿ ਆਤ੍ਮਦਾਨੇਨ ਭਾਮਿਨਿ
ਹੇ ਚੰਗੀ ਨਸੀਬ ਵਾਲੀ, ਤੈਨੂੰ ਵੇਖਣ ਤੋਂ ਉਪਜੀ ਹੋਈ, ਉਹ ਦੁਖਦਾਈ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਪੀੜ੍ਹ, ਹੇ ਸੋਹਣੀ, ਆਪਣਾ ਆਪ ਮੈਨੂੰ ਦੇ ਕੇ ਠੰਡੀ ਕਰ।
ਗਾਨ੍ਧਰ੍ਵੇਣ ਵਿਵਾਹੇਨ ਮਾਮੁਪੈਹਿ ਵਰਾਙ੍ਗਨੇ। ਵਿਵਾਹਾਨਾਂ ਹਿ ਰਮ੍ਭੋਰੁ ਗਾਨ੍ਧਰ੍ਵਃ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਉਚ੍ਯਤੇ
ਹੇ ਸੋਹਣੀ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲੀ, ਮੈਨੂੰ ਗਾਂਧਰਵ ਵਿਆਹ ਰਾਹੀਂ ਕਬੂਲ ਕਰ। ਸਾਰੇ ਵਿਆਹਾਂ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਪਤਲੀ ਤੰਗਾਂ ਵਾਲੀ, ਗਾਂਧਰਵ ਵਿਆਹ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਨਾਹਮੀਸ਼ਾऽऽਤ੍ਮਨੋ ਰਾਜਨ੍ਕਨ੍ਯਾ ਪਿਤृਮਤੀ ਹ੍ਯਹਮ੍। ਮਯਿ ਚੇਦਸ੍ਤਿ ਤੇ ਪ੍ਰੀਤਿਰ੍ਯਾਚਸ੍ਵ ਪਿਤਰਂ ਮਮ
ਹੇ ਰਾਜਾ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਦੀ ਮਾਲਕ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਪਿਤਾ ਵਾਲੀ ਕੁੜੀ ਹਾਂ। ਜੇ ਤੈਨੂੰ ਮੇਰੇ ਲਈ ਪਿਆਰ ਹੈ, ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਕੋਲ ਮੇਰੀ ਮੰਗ ਕਰ।
ਯਥਾ ਹਿ ਤੇ ਮਯਾ ਪ੍ਰਾਣਾਃ ਸਂਭृਤਾਸ਼੍ਚ ਨਰੇਸ਼੍ਵਰ। ਦਰ੍ਸ਼ਨਾਦੇਵ ਭੂਯਸ੍ਤ੍ਵਂ ਤਥਾ ਪ੍ਰਾਣਾਨ੍ਮਮਾਹਰਃ
ਹੇ ਨਰਾਂ ਦੇ ਸਰਤਾਜ, ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਰੱਖਿਆ, ਤਿਵੇਂ ਤੈਨੂੰ ਵੇਖਣ ਨਾਲ ਮੇਰਾ ਜੀਵਨ ਵੀ ਤੂੰ ਲੈ ਗਿਆ।
ਨ ਚਾਹਮੀਸ਼ਾ ਦੇਹਸ੍ਯ ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਨृਪਤਿਸਤ੍ਤਮ। ਸਮੀਪਂ ਨੋਪਗਚ੍ਛਾਮਿ ਨ ਸ੍ਵਤਨ੍ਤ੍ਰਾ ਹਿ ਯੋषਿਤਃ
ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਮਾਲਕ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਨਹੀਂ ਆ ਸਕਦੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਔਰਤਾਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਦੀ ਮਾਲਕ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ।
ਕਾ ਹਿ ਸਰ੍ਵੇषੁ ਲੋਕੇषੁ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਾਭਿਜਨਂ ਨृਪਮ੍। ਕਨ੍ਯਾ ਨਾਭਿਲषੇਨ੍ਨਾਥਂ ਭਾਰ੍ਤਾਰਂ ਭਕ੍ਤਵਤ੍ਸਲਮ੍
ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ, ਕਿਹੜੀ ਕੁੜੀ ਵਿਖਿਆਤ ਵੰਸ਼ ਵਾਲੇ, ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਪਤੀ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗੀ?
ਤਸ੍ਮਾਦੇਵਂ ਗਤੇ ਕਾਲੇ ਯਾਚਸ੍ਵ ਪਿਤਰਂ ਮਮ। ਆਦਿਤ੍ਯਂ ਪ੍ਰਣਿਪਾਤੇਨ ਤਪਸਾ ਨਿਯਮੇਨ ਚ
ਇਸ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ, ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਕੋਲ ਮੰਗ ਕਰ। ਆਦਿਤਿਆ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਤਪ ਤੇ ਨਿਯਮ ਨਾਲ ਪਹੁੰਚ।
ਸ ਚੇਤ੍ਕਾਮਯਤੇ ਦਾਤੁਂ ਤਵ ਮਾਮਰਿਸੂਦਨ। ਭਵਿष੍ਯਾਮ੍ਯਦ੍ਯ ਤੇ ਰਾਜਨ੍ਸਤਤਂ ਵਸ਼ਵਰ੍ਤਿਨੀ
ਜੇ ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਤੈਨੂੰ ਦੇਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਦੁਸ਼ਮਨਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਤਾਂ ਅੱਜ ਤੋਂ ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਆਗਿਆ ਵਿੱਚ ਰਹਾਂਗੀ, ਹੇ ਰਾਜਾ।
ਅਹਂ ਹਿ ਤਪਤੀ ਨਾਮ ਸਾਵਿਤ੍ਰ੍ਯਵਰਜਾ ਸੁਤਾ। ਅਸ੍ਯ ਲੋਕਪ੍ਰਦੀਪਸ੍ਯ ਸਵਿਤੁਃ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਰ੍षਭ
ਕਿਉਂਕਿ ਮੇਰਾ ਨਾਮ ਤਪਤੀ ਹੈ, ਮੈਂ ਸਾਵਿਤਰੀ ਦੀ ਭੈਣ ਤੇ ਇਸ ਲੋਕ ਨੂੰ ਚਮਕਾਉਣ ਵਾਲੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਧੀ ਹਾਂ, ਹੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਯੋਧਿਆ।
ਸ ਗਨ੍ਧਰ੍ਵਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਤਦਾ ਭਰਤਰ੍षਭ। ਅਰ੍ਜੁਨਃ ਪਰਯਾ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਪੂਰ੍ਣਚਨ੍ਦ੍ਰ ਇਵਾਬਭੌ
ਗਾਂਧਰਵ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਹੇ ਭਰਤਾਂ ਦੇ ਸਰਤਾਜ, ਅਰਜੁਨ ਵੱਡੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਚੰਨ ਚੌਦੀਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕਿਆ।
ਉਵਾਚ ਚ ਮਹੇष੍ਵਾਸੋ ਗਨ੍ਧਰ੍ਵਂ ਕੁਰੁਸਤ੍ਤਮਃ। ਜਾਤਕੌਤੂਹਲੋऽਤੀਵ ਵਸਿष੍ਠਸ੍ਯ ਤਪੋਬਲਾਤ੍
ਮਹਾਨ ਧਨੁਧਾਰੀ ਅਰਜੁਨ, ਕੁਰੁ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਸਰਤਾਜ, ਗਾਂਧਰਵ ਨੂੰ ਬੋਲੇ। ਵਸੀਸ਼ਠ ਦੀ ਤਪ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਬਹੁਤ ਉਤਸੁਕ ਹੋ ਗਿਆ।
ਵਸਿष੍ਠ ਇਤਿ ਤਸ੍ਯੈਤਦृषੇਰ੍ਨਾਮ ਤ੍ਵਯੇਰਿਤਮ੍। ਏਤਦਿਚ੍ਛਾਮ੍ਯਹਂ ਸ਼੍ਰੋਤੁਂ ਯਥਾਵਤ੍ਤਦ੍ਵਦਸ੍ਵ ਮੇ
ਤੂੰ ਉਸ ਰਿਸ਼ੀ ਦਾ ਨਾਮ ਵਸੀਸ਼ਠ ਦੱਸਿਆ ਹੈ। ਮੈਂ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ। ਮੈਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੱਸ।
ਯ ਏष ਗਨ੍ਧਰ੍ਵਪਤੇ ਪੂਰ੍ਵੇषਾਂ ਨਃ ਪੁਰੋਹਿਤਃ। ਆਸੀਦੇਤਨ੍ਮਮਾਚਕ੍ਸ਼੍ਵ ਕ ਏष ਭਗਵਾਨृषਿਃ
ਹੇ ਗਾਂਧਰਵਾਂ ਦੇ ਸਰਤਾਜ, ਇਹ ਕੌਣ ਭਗਵਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਹੈ ਜੋ ਸਾਡੇ ਪੂਰਵਜਾਂ ਦਾ ਪੂਜਾਰੀ ਸੀ? ਮੈਨੂੰ ਉਸ ਬਾਰੇ ਦੱਸ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋ ਮਾਨਸਃ ਪੁਤ੍ਰੋ ਵਸਿष੍ਠੋऽਰੁਨ੍ਧਤੀਪਤਿਃ। ਤਪਸਾ ਨਿਰ੍ਜਿਤੌ ਸ਼ਸ਼੍ਵਦਜੇਯਾਵਮਰੈਰਪਿ
ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਮਨ ਤੋਂ ਜਨਮੇ ਪੁੱਤਰ ਵਸੀਸ਼ਠ, ਜੋ ਅਰੁੰਧਤੀ ਦੇ ਪਤੀ ਹਨ, ਨੇ ਆਪਣੀ ਤਪੱਸਿਆ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਜਿੱਤ ਲਿਆ ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਅਜੈ ਹਨ, ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਜਿੱਤ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ।
ਕਾਮਕ੍ਰੋਧਾਵੁਭੌ ਯਸ੍ਯ ਚਰਣੌ ਸਮੁਵਾਹਤੁਃ। ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਣਾਂ ਵਸ਼ਕਰੋ ਵਸ਼ਿष੍ਠ ਇਤਿ ਚੋਚ੍ਯਤੇ
ਜਿਸ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਇੱਛਾ ਤੇ ਗੁੱਸਾ ਦੋਵੇਂ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ 'ਤੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਾਬੂ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਵਸੀਸ਼ਠ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯਥਾ ਕਾਮਸ਼੍ਚ ਕ੍ਰੋਧਸ਼੍ਚ ਨਿਰ੍ਜਿਤਾਵਜਿਤੌ ਨਰੈਃ। ਜਿਤਾਰਯੋ ਜਿਤਾ ਲੋਕਾਃ ਪਨ੍ਥਾਨਸ਼੍ਚ ਜਿਤਾ ਦਿਸ਼ਃ
ਜਿਵੇਂ ਮਨੁੱਖ ਇੱਛਾ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਵੈਰੀ, ਸੰਸਾਰ ਤੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵੀ ਜਿੱਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਯਸ੍ਤੁ ਨੋਚ੍ਛੇਦਨਂ ਚਕ੍ਰੇ ਕੁਸ਼ਿਕਾਨਾਮੁਦਾਰਧੀਃ। ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰਾਪਰਾਧੇਨ ਧਾਰਯਨ੍ਮਨ੍ਯੁਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਉਹ ਉੱਚ ਮਨ ਵਾਲਾ, ਜਿਸ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦੀ ਗਲਤੀ ਨਾਲ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਵੱਡੇ ਗੁੱਸੇ ਨੂੰ ਸਹਿ ਲਿਆ, ਕੁਸ਼ਿਕਾ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ।
ਪੁਤ੍ਰਵ੍ਯਸਨਸਂਤਪ੍ਤਃ ਸ਼ਕ੍ਤਿਮਾਨਪ੍ਯਸ਼ਕ੍ਤਵਤ੍। ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰਵਿਨਾਸ਼ਾਯ ਨ ਚਕ੍ਰੇ ਕਰ੍ਮ ਦਾਰੁਣਮ੍
ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਸਤਾਇਆ ਹੋਇਆ, ਤੇ ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤੀ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਉਸ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਲਈ ਕੋਈ ਕਰੂੜ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ।
ਮृਤਾਂਸ਼੍ਚ ਪੁਨਰਾਹਰ੍ਤੁਂ ਸ਼ਕ੍ਤਃ ਪੁਤ੍ਰਾਨ੍ਯਮਕ੍ਸ਼ਯਾਤ੍। ਕृਤਾਨ੍ਤਂ ਨਾਤਿਚਕ੍ਰਾਮ ਵੇਲਾਮਿਵ ਮਹੋਦਧਿਃ
ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਰੇ ਹੋਏ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਜੀਵਤ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰਥਾ ਰੱਖਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਮੌਤ ਦੀ ਹੱਦ ਨੂੰ ਪਾਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਵੱਡਾ ਸਮੁੰਦਰ ਆਪਣੇ ਕੰਢੇ ਤੋਂ ਪਾਰ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ।