ਤਾਪਤ੍ਯ ਇਤਿ ਯਦ੍ਵਾਕ੍ਯਮੁਕ੍ਤਵਾਨਸਿ ਮਾਮਿਹ। ਤਦਹਂ ਜ੍ਞਾਤੁਮਿਚ੍ਛਾਮਿ ਤਾਪਤ੍ਯਾਰ੍ਥਂ ਵਿਨਿਸ਼੍ਚਿਤਮ੍
ਤਾਪਤਿਆ ਬਾਰੇ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਲਈ ਇੱਥੇ ਕਿਹਾ, ਮੈਂ ਉਸ ਦਾ ਅਰਥ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।
ਤਪਤੀ ਨਾਮ ਕਾ ਚੈषਾ ਤਾਪਤ੍ਯਾ ਯਤ੍ਕृਤੇ ਵਯਮ੍। ਕੌਨ੍ਤੇਯਾ ਹਿ ਵਯਂ ਸਾਧੋ ਤਤ੍ਤ੍ਵਮਿਚ੍ਛਾਮਿ ਵੇਦਿਤੁਮ੍
ਇਹ ਤਾਪਤੀ ਕੌਣ ਹੈ, ਤੇ ਕਿਸ ਲਈ ਅਸੀਂ ਤਾਪਤਿਆ ਕਹਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ? ਕੁੰਤੀਪੁੱਤਰ, ਅਸੀਂ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਸੱਚਾਈ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤਃ ਸ ਗਨ੍ਧਰ੍ਵਃ ਕੁਨ੍ਤੀਪੁਤ੍ਰਂ ਧਨਞ੍ਜਯਮ੍। ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਂ ਤ੍ਰਿषੁ ਲੋਕੇषੁ ਸ਼੍ਰਾਵਯਾਮਾਸ ਵੈ ਕਥਾਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੰਧਰਵ ਨੇ ਕੁੰਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਧਨੰਜਯ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣਾਉਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ।
ਹਨ੍ਤ ਤੇ ਕਥਯਿष੍ਯਾਮਿ ਕਥਾਮੇਤਾਂ ਮਨੋਰਮਾਮ੍। ਯਥਾਵਦਖਿਲਾਂ ਪਾਰ੍ਥ ਸਰ੍ਵਬੁਦ੍ਧਿਮਤਾਂ ਵਰ
ਹਾਂ, ਮੈਂ ਇਹ ਸੁਹਾਵਣੀ ਕਹਾਣੀ ਤੈਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਪਾਰਥਾ, ਜਿਵੇਂ ਇਹ ਵਾਪਰੀ ਸੀ, ਬੁਧੀਮਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ।
ਉਕ੍ਤਵਾਨਸ੍ਮਿ ਯੇਨ ਤ੍ਵਾਂ ਤਾਪਤ੍ਯ ਇਤਿ ਯਦ੍ਵਚਃ। ਤਤ੍ਤੇऽਹਂ ਕਥਯਿष੍ਯਾਮਿ ਸ਼ृਣੁष੍ਵੈਕਮਨਾ ਭਵ
ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ 'ਤਾਪਤੀ ਦਾ ਜਨਮਿਆ' ਕਿਹਾ, ਉਹ ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸਮਝਾਵਾਂਗਾ; ਤੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ।
ਯ ਏष ਦਿਵਿ ਧਿष੍ਣ੍ਯੇਨ ਨਾਕਂ ਵ੍ਯਾਪ੍ਨੋਤਿ ਤੇਜਸਾ। ਏਤਸ੍ਯ ਤਪਤੀ ਨਾਮ ਬਭੂਵ ਸਦृਸ਼ੀ ਸੁਤਾ
ਜੋ ਆਪਣੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਅਸਮਾਨ ਅਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਭਰ ਦੇਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਇਕੋ ਜਿਹੀ ਧੀ ਸੀ ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਤਾਪਤੀ ਸੀ।
ਵਿਵਸ੍ਵਤੋ ਵੈ ਦੇਵਸ੍ਯ ਸਾਵਿਤ੍ਰ੍ਯਵਰਜਾ ਵਿਭੋ। ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਾ ਤ੍ਰਿषੁ ਲੋਕੇषੁ ਤਪਤੀ ਤਪਸਾ ਯੁਤਾ
ਉਹ ਤਾਪਤੀ, ਜੋ ਤਪ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੀ, ਸਾਵਿਤਰੀ ਦੀ ਛੋਟੀ ਭੈਣ ਅਤੇ ਵਿਵਸਵਤ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਧੀ ਸੀ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੀ।
ਨ ਦੇਵੀ ਨਾਸੁਰੀ ਚੈਵ ਨ ਯਕ੍ਸ਼ੀ ਨ ਚ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੀ। ਨਾਪ੍ਸਰਾ ਨ ਚ ਗਨ੍ਧਰ੍ਵੀ ਤਥਾ ਰੂਪੇਣ ਕਾਚਨ
ਕੋਈ ਦੇਵੀ, ਕੋਈ ਅਸੁਰਣੀ, ਕੋਈ ਯਕਸ਼ਣੀ, ਕੋਈ ਰਾਖਸ਼ਣੀ, ਕੋਈ ਅਪਸਰਾ ਜਾਂ ਗੰਧਰਵਣੀ ਵੀ ਉਸ ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਨਾਲ ਮੇਲ ਨਹੀਂ ਖਾਂਦੀ ਸੀ।
ਸੁਵਿਭਕ੍ਤਾਨਵਦ੍ਯਾਙ੍ਗੀ ਸ੍ਵਸਿਤਾਯਤਲੋਚਨਾ। ਸ੍ਵਾਚਾਰਾ ਚੈਵ ਸਾਧ੍ਵੀ ਚ ਸੁਵੇषਾ ਚੈਵ ਭਾਮਿਨੀ
ਉਸ ਦੇ ਅੰਗ ਬਿਲਕੁਲ ਸੁਧਰੇ ਤੇ ਨਿਰਵਿਗਨ ਸੀ, ਅੱਖਾਂ ਲੰਬੀਆਂ ਤੇ ਗੂੜ੍ਹੀਆਂ, ਚਲਣ-ਚਲਣ ਸ਼ੁਭ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ, ਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੋਹਣੇ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ।
ਤ ਤਸ੍ਯਾਃ ਸਦृਸ਼ਂ ਕਂਚਿਤ੍ਤ੍ਰਿषੁ ਲੋਕੇषੁ ਭਾਰਤ। ਭਰ੍ਤਾਰਂ ਸਵਿਤਾ ਮੇਨੇ ਰੂਪਸ਼ੀਲਗੁਣਸ਼੍ਰੁਤੈਃ
ਭਾਰਤ, ਸਵਿਤਾ ਨੇ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੀ ਉਸ ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ, ਚਲਣ, ਗੁਣ ਜਾਂ ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਜੋੜ ਦਾ ਪਤੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤਯੌਵਨਾਂ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਦੇਯਾਂ ਦੁਹਿਤਰਂ ਤੁ ਤਾਮ੍। `ਦ੍ਵ੍ਯष੍ਟਵਰ੍षਾਂ ਤੁ ਤਾਂ ਸ਼੍ਯਾਮਾਂ ਸਵਿਤਾ ਰੂਪਸ਼ਾਲਿਨੀਮ੍।' ਨੋਪਲੇਭੇ ਤਤਃ ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਂ ਸਂਪ੍ਰਦਾਨਂ ਵਿਚਿਨ੍ਤਯਨ੍
ਜਦ ਉਸ ਦੀ ਧੀ ਜਵਾਨ ਹੋ ਗਈ, ਸੋਹਣੀ ਤੇ ਸਾਵਲੀ, ਲਗਭਗ ਸੋਲਾਂ ਸਾਲ ਦੀ, ਤਾਂ ਸਵਿਤਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਸ ਨੂੰ ਦੇਣਾ ਹੈ, ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ ਚੈਨ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ।
ਅਥਰ੍ਕ੍ਸ਼ਪੁਤ੍ਰਃ ਕ੍ਰਾਨ੍ਤੇਯ ਕੁਰੂਣਾਮृषਭੋ ਬਲੀ। ਸੂਰ੍ਯਮਾਰਾਧਯਾਮਾਸ ਨृਪਃ ਸਂਵਰਣਸ੍ਤਦਾ
ਫਿਰ, ਕੁਰੁ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਰਿਕਸ਼ਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਰਾਜਾ ਸੰਵਰਨ ਨੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ।
ਅਰ੍ਧ੍ਯਮਾਲ੍ਯੋਪਹਾਰਾਦ੍ਯੈਰ੍ਗਨ੍ਧੈਸ਼੍ਚ ਨਿਯਤਃ ਸ਼ੁਚਿਃ। ਨਿਯਮੈਰੁਪਵਾਸੈਸ਼੍ਚ ਤਪੋਭਿਰ੍ਵਿਵਿਧੈਰਪਿ
ਉਹ ਪਾਣੀ, ਮਾਲਾ, ਭੇਟਾਂ ਅਤੇ ਸੁਗੰਧਤ ਚੀਜ਼ਾਂ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ, ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਤੇ ਨਿਯਮ ਨਾਲ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਪ ਤੇ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਸੁਸ਼੍ਰੂषੁਰਨਹਂਵਾਦੀ ਸ਼ੁਚਿਃ ਪੌਰਵਨਨ੍ਦਨ। ਅਂਸ਼ੁਮਨ੍ਤਂ ਸਮੁਦ੍ਯਨ੍ਤਂ ਪੂਜਯਾਮਾਸ ਭਕ੍ਤਿਮਾਨ੍
ਉਹ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਨਿਮਰ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ, ਪਵਿੱਤਰ, ਪੌਰਵ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਗੌਰਵ, ਭਗਤੀ ਭਾਵ ਨਾਲ ਉਗਦੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਤਤਃ ਕृਤਜ੍ਞਂ ਧਰ੍ਮਜ੍ਞਂ ਰੂਪੇਣਾਸਦृਸ਼ਂ ਭੁਵਿ। ਤਪਤ੍ਯਾਃ ਸਦृਸ਼ਂ ਮੇਨੇ ਸੂਰ੍ਯਃ ਸਂਵਰਣਂ ਪਤਿਮ੍
ਫਿਰ ਸੂਰਜ ਨੇ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਸੰਵਰਨ, ਜੋ ਕਦਰਦਾਨ, ਧਰਮਵਾਨ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸੁੰਦਰਤਾ ਵਿੱਚ ਬੇਮਿਸਾਲ ਹੈ, ਤਾਪਤੀ ਲਈ ਯੋਗ ਪਤੀ ਹੈ।
ਦਾਤੁਮੈਚ੍ਛਤ੍ਤਤਃ ਕਨ੍ਯਾਂ ਤਸ੍ਮੈ ਸਂਵਰਣਾਯ ਤਾਮ੍। ਨृਪੋਤ੍ਤਮਾਯ ਕੌਰਵ੍ਯ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਾਭਿਜਨਾਯ ਚ
ਇਸ ਲਈ, ਕੌਰਵਿਆ, ਸੂਰਜ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਤੇ ਉੱਚ ਕੁਲ ਦੀ ਧੀ ਤਾਪਤੀ ਨੂੰ ਰਾਜਾ ਸੰਵਰਨ ਨੂੰ ਦੇਣ ਦਾ ਮਨ ਬਣਾਇਆ।
ਯਥਾ ਹਿ ਦਿਵਿ ਦੀਪ੍ਤਾਂਸ਼ੁਃ ਪ੍ਰਭਾਸਯਤਿ ਤੇਜਸਾ। ਤਥਾ ਭੁਵਿ ਮਹਿਪਾਲੋ ਦੀਪ੍ਤ੍ਯਾ ਸਂਵਰਣੋऽਭਵਤ੍
ਜਿਵੇਂ ਚਮਕਦਾਰ ਸੂਰਜ ਆਪਣੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਅਸਮਾਨ ਨੂੰ ਉਜਾਗਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਰਾਜਾ ਸੰਵਰਨ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਆਪਣੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਰੌਣਕ ਲਿਆਉਂਦਾ ਸੀ।
ਯਥਾऽਰ੍ਚਯਨ੍ਤਿ ਚਾਦਿਤ੍ਯਮੁਦ੍ਯਨ੍ਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਾਦਿਨਃ। ਤਥਾ ਸਂਵਰਣਂ ਪਾਰ੍ਥ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਵਰਜਾਃ ਪ੍ਰਜਾਃ
ਜਿਵੇਂ ਬ੍ਰਹਮਵਾਦੀ ਉਗਦੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਲੋਕ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਸੰਵਰਨ ਦੀ ਇਜ਼ਤ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਪਾਰਥਾ।
ਸ ਸੋਮਮਤਿ ਕਾਨ੍ਤਤ੍ਵਾਦਾਦਿਤ੍ਯਮਤਿ ਤੇਜਸਾ। ਬਭੂਵ ਨृਪਤਿਃ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ਸੁਹृਦਾਂ ਦੁਰ੍ਹृਦਾਮਪਿ
ਉਹ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਸੋਮ ਵਾਂਗ ਸੋਹਣੇ, ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾਰ, ਤੇ ਦੋਸਤਾਂ ਅਤੇ ਵੈਰੀਆਂ ਦੋਵਾਂ ਲਈ ਪਿਆਰਾ ਸੀ।
ਏਵਂਗੁਣਸ੍ਯ ਨृਪਤੇਸ੍ਤਥਾਵृਤ੍ਤਸ੍ਯ ਕੌਰਵ। ਤਸ੍ਮੈ ਦਾਤੁਂ ਮਨਸ਼੍ਚਕ੍ਰੇ ਤਪਤੀਂ ਤਪਨਃ ਸ੍ਵਯਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕੌਰਵਾ, ਰਾਜਾ ਦੇ ਗੁਣ ਅਤੇ ਚਲਣ ਦੇਖ ਕੇ, ਸੂਰਜ ਨੇ ਆਪ ਤਾਪਤੀ ਨੂੰ ਉਸ ਨੂੰ ਦੇਣ ਦਾ ਮਨ ਬਣਾਇਆ।
ਸ ਕਦਾਚਿਦਥੋ ਰਾਜਾ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨਮਿਤਵਿਕ੍ਰਮਃ। ਚਚਾਰ ਮृਗਯਾਂ ਪਾਰ੍ਥ ਪਰ੍ਵਤੋਪਵਨੇ ਕਿਲ
ਇਕ ਵਾਰੀ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਤੇ ਅਜਿੱਤ ਰਾਜਾ, ਹੇ ਪਾਰਥ, ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਪੈਰਾਂ 'ਤੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਰਨ ਗਿਆ।
ਚਰਤੋ ਮृਗਯਾਂ ਤਸ੍ਯ ਕ੍ਸ਼ੁਤ੍ਪਿਪਾਸਾਸਮਨ੍ਵਿਤਃ। ਮਮਾਰ ਰਾਜ੍ਞਃ ਕੌਨ੍ਤੇਯ ਗਿਰਾਵਪ੍ਰਤਿਮੋ ਹਯਃ
ਜਦ ਉਹ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਭੁੱਖ ਤੇ ਪਿਆਸ ਨਾਲ ਤੰਗ ਹੋਇਆ, ਹੇ ਕੁੰਤੀਪੁਤ੍ਰ, ਰਾਜੇ ਦਾ ਬੇਮਿਸਾਲ ਘੋੜਾ ਪਹਾੜ 'ਤੇ ਮਰ ਗਿਆ।
ਸ ਮृਤਾਸ਼੍ਵਸ਼੍ਚਰਨ੍ਪਾਰ੍ਥ ਪਦ੍ਭ੍ਯਾਮੇਵ ਗਿਰੌ ਨृਪਃ। ਦਦਰ੍ਸ਼ਾਸਦृਸ਼ੀਂ ਲੋਕੇ ਕਨ੍ਯਾਮਾਯਤਲੋਚਨਾਮ੍
ਘੋੜਾ ਮਰ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਰਾਜਾ ਪੈਰਾਂ 'ਤੇ ਪਹਾੜ 'ਤੇ ਤੁਰਦਾ ਹੋਇਆ, ਹੇ ਪਾਰਥ, ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਨਾਲੋਂ ਵੱਖਰੀ, ਵੱਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
ਸ ਏਵ ਏਕਾਮਾਸਾਦ੍ਯ ਕਨ੍ਯਾਂ ਪਰਬਲਾਰ੍ਦਨਃ। ਤਸ੍ਥੌ ਨृਪਤਿਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲਃ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਨਵਿਚਲੇਕ੍ਸ਼ਣਃ
ਉਹ ਵਧੀਕ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਇਕੱਲੀ ਮਿਲ ਕੇ, ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਰ, ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਹਰਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਉਸ ਨੂੰ ਨਿਹਾਰਦਾ ਹੋਇਆ, ਅੱਖਾਂ ਹਿਲਾਏ ਬਿਨਾ ਖੜਾ ਰਹਿੰਦਾ।
ਸ ਹਿ ਤਾਂ ਤਰ੍ਕਯਾਮਾਸ ਰੂਪਤੋ ਨृਪਤਿਃ ਸ਼੍ਰਿਯਮ੍। ਪੁਨਃ ਸਂਤਰ੍ਕਯਾਮਾਸ ਰਵੇਰ੍ਭ੍ਰष੍ਟਾਮਿਵ ਪ੍ਰਭਾਮ੍
ਰਾਜਾ ਉਸ ਦੀ ਸੋਹਣੀਅਤ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ਕਿਸਮਤੀ ਸਮਝਿਆ; ਫਿਰ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਇਹ ਸੂਰਜ ਤੋਂ ਝੜੀ ਹੋਈ ਚਮਕ ਵਰਗੀ ਹੈ।
ਵਪੁषਾ ਵਰ੍ਚਸਾ ਚੈਵ ਸ਼ਿਖਾਮਿਵ ਵਿਭਾਵਸੋਃ। ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਤ੍ਵੇਨ ਕਾਨ੍ਤ੍ਯਾ ਚ ਚਨ੍ਦ੍ਰਰੇਖਾਮਿਵਾਮਲਾਮ੍
ਸਰੀਰ ਤੇ ਚਮਕ ਵਿੱਚ ਉਹ ਅੱਗ ਦੀ ਲੌਂ ਵਰਗੀ ਸੀ; ਸੁਭਾਵ ਤੇ ਰੌਣਕ ਵਿੱਚ, ਚੰਨਣ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਕਿਰਨ ਵਰਗੀ।
ਗਿਰਿਪृष੍ਠੇ ਤੁ ਸਾ ਯਸ੍ਮਿਨ੍ਸ੍ਥਿਤਾ ਸ੍ਵਸਿਤਲੋਚਨਾ। ਵਿਭ੍ਰਾਜਮਾਨਾ ਸ਼ੁਸ਼ੁਭੇ ਪ੍ਰਤਿਮੇਵ ਹਿਰਣ੍ਮਯੀ
ਪਹਾੜ ਦੀ ਢਲਾਨ 'ਤੇ, ਉਹ ਵੱਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਕੁੜੀ ਖੜੀ ਸੀ, ਤੇ ਸੋਨੇ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ।
ਤਸ੍ਯਾ ਰੂਪੇਣ ਸ ਗਿਰਿਰ੍ਵੇषੇਣ ਚ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ। ਸਸਵृਕ੍ਸ਼ਕ੍ਸ਼ੁਪਲਤੋ ਹਿਰਣ੍ਮਯ ਇਵਾਭਵਤ੍
ਉਸ ਦੀ ਸੋਹਣੀਅਤ ਤੇ ਖਾਸ ਪਹਿਰਾਵੇ ਕਰਕੇ, ਪਹਾੜ, ਦਰੱਖਤਾਂ, ਬੂਟੀਆਂ ਤੇ ਲਤਾਵਾਂ ਸਮੇਤ, ਸੋਨੇ ਦਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਜਾਪ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਅਵਮੇਨੇ ਚ ਤਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸਰ੍ਵਲੋਕੇषੁ ਯੋषਿਤਃ। ਅਵਾਪ੍ਤਂ ਚਾਤ੍ਮਨੋ ਮੇਨੇ ਸ ਰਾਜਾ ਚਕ੍ਸ਼ੁषਃ ਫਲਂ
ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਦੁਨੀਆਂ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਸਾਰੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰ ਦਿੱਤਾ; ਤੇ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਦਾ ਅਸਲ ਫਲ ਮਿਲ ਗਿਆ।
ਜਨ੍ਮਪ੍ਰਭृਤਿ ਯਤ੍ਕਿਚਿਂਦ੍ਦृष੍ਟਵਾਨ੍ਸ ਮਹੀਪਤਿਃ। ਰੂਪਂ ਨ ਸਦृਸ਼ਂ ਤਸ੍ਯਾਸ੍ਤਰ੍ਕਯਾਮਾਸ ਕਿਂਚਨ
ਜਨਮ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਜੋ ਵੀ ਰੂਪ ਵੇਖਿਆ, ਉਹ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਨਹੀਂ ਸਮਝਿਆ।