ਸ਼੍ਵੇਤਕੇਤੁਰਿਤਿ ਖ੍ਯਾਤਃ ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਤਸ੍ਯਾਭਵਨ੍ਮੁਨਿਃ। ਮਰ੍ਯਾਦੇਯਂ ਕृਤਾ ਤੇਨ ਧਰ੍ਮ੍ਯਾ ਵੈ ਸ਼੍ਵੇਤਕੇਤੁਨਾ
ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਰਿਸ਼ੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸ਼੍ਵੇਤਕੇਤੁ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਧਰਮਕ ਰੀਤ ਸ਼੍ਵੇਤਕੇਤੁ ਨੇ ਹੀ ਬਣਾਈ।
ਕੋਪਾਤ੍ਕਮਲਪਤ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਿ ਯਦਰ੍ਥਂ ਤਨ੍ਨਿਬੋਧ ਮੇ
ਕਮਲ ਦੀ ਪੱਤੀ ਵਰਗੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀਏ, ਸੁਣ, ਕਿਹੜੀ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ, ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ, ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਕੀਤਾ।
ਸ਼੍ਵੇਤਕੇਤੋਃ ਪਿਤਾ ਦੇਵਿ ਤਪ ਉਗ੍ਰਂ ਸਮਾਸ੍ਥਿਤਃ। ਗ੍ਰੀष੍ਮੇ ਪਞ੍ਚਤਪਾ ਭੂਤ੍ਵਾ ਵਰ੍षਾਸ੍ਵਾਕਾਸ਼ਗੋऽਭਵਤ੍
ਸ਼੍ਵੇਤਕੇਤੁ ਦੇ ਪਿਤਾ, ਦੇਵੀਏ, ਕਠੋਰ ਤਪ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਗਰਮੀ ਵਿਚ ਪੰਜ ਅੱਗਾਂ ਵਾਲਾ ਤਪ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਮੀਂਹ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿਚ ਖੁੱਲੀ ਛੱਤ ਹੇਠ ਰਹੇ।
ਸ਼ਿਸ਼ਇਰੇ ਸਲਿਲਸ੍ਥਾਯੀ ਸਹ ਪਤ੍ਨ੍ਯਾ ਮਹਾਤਪਾਃ। ਉਦ੍ਦਾਲਕਂ ਤਪਸ੍ਯਨ੍ਤਂ ਨਿਯਮੇਨ ਸਮਾਹਿਤਮ੍
ਸਰਦੀ ਵਿਚ ਉਹ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਖੜਾ ਰਹੇ। ਉਹ ਮਹਾਤਪਸੀ ਉੱਦਾਲਕ, ਨਿਯਮ ਤੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਤਪ ਕਰਦੇ ਰਹੇ।
ਤਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰਃ ਸ਼੍ਵੇਤਕੇਤੁਃ ਪਰਿਚਰ੍ਯਾਂ ਚਕਾਰ ਹ। ਅਭ੍ਯਾਗਚ੍ਛਦ੍ਦ੍ਵਿਜਃ ਕਸ਼੍ਚਿਦ੍ਵਲੀਪਲਿਤਸਂਤਤਃ
ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸ਼੍ਵੇਤਕੇਤੁ ਉਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਫਿਰ ਇੱਕ ਬੁਜ਼ੁਰਗ, ਚਿੱਟੇ ਵਾਲਾਂ ਵਾਲਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਆਇਆ।
ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵੈਵ ਮੁਨਿਃ ਪ੍ਰੀਤਃ ਪੂਜਯਾਮਾਸ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਤਃ। ਸ੍ਵਾਗਤੇਨ ਚ ਪਾਦ੍ਯੇਨ ਮृਦੁਵਾਕ੍ਯੈਸ਼੍ਚ ਭਾਰਤ
ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਰਿਸ਼ੀ ਖੁਸ਼ ਹੋਇਆ ਤੇ ਸ਼ਾਸਤਰ ਅਨੁਸਾਰ ਉਸ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਸੁਆਗਤ, ਪੈਰ ਧੋਣ ਲਈ ਪਾਣੀ, ਤੇ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲ ਨਾਲ, ਭਾਰਤ।
ਸ਼ਾਕਮੂਲਫਲਾਦ੍ਯੈਸ਼੍ਚ ਵਨ੍ਯੈਰਨ੍ਯੈਰਪੂਜਯਤ੍। ਕ੍ਸ਼ੁਤ੍ਪਿਪਾਸਾਸ਼੍ਰਮੇਂਣਾਰ੍ਤਃ ਪੂਜਿਤਸ਼੍ਚ ਮਹਰ੍षਿਣਾ
ਉਸ ਨੂੰ ਜੰਗਲੀ ਸਾਕ, ਜੜਾਂ, ਫਲ ਤੇ ਹੋਰ ਵਣ-ਫਲਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਸਤਿਕਾਰਿਆ। ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ, ਭੁੱਖ, ਪਿਆਸ ਤੇ ਥਕਾਵਟ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਮਹਿਮਾਨ ਦਾ ਆਦਰ ਕੀਤਾ।
ਵਿਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤੋ ਮੁਨਿਮਾਸਾਦ੍ਯ ਪਰ੍ਯਪृਚ੍ਛਦ੍ਦ੍ਵਿਜਸ੍ਤਦਾ। ਉਦ੍ਦਾਲਕ ਮਹਰ੍षੇ ਤ੍ਵਂ ਸਤ੍ਯਂ ਮੇ ਬ੍ਰੂਹਿ ਮਾऽਨृਤਮ੍
ਆਰਾਮ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਰਿਸ਼ੀ ਕੋਲ ਆਇਆ ਤੇ ਪੁੱਛਿਆ: 'ਉੱਦਾਲਕ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ, ਸੱਚ ਦੱਸੋ, ਝੂਠ ਨਾ ਬੋਲੋ।'
ऋषਿਪੁਤ੍ਰਃ ਕੁਮਾਰੋऽਯਂ ਦਰ੍ਸ਼ਨੀਯੋ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ। ਤਵ ਪੁਤ੍ਰਮਿਮਂ ਮਨ੍ਯੇ ਕृਤਕृਤ੍ਯੋऽਸਿ ਤਦ੍ਵਦ
'ਇਹ ਮੁੰਡਾ, ਰਿਸ਼ੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਖਾਸ ਸੋਹਣਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਇਹ ਤੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ—ਦੱਸ, ਕੀ ਤੂੰ ਆਪਣਾ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ?'
ਮਮ ਪਤ੍ਨੀ ਮਹਾਪ੍ਰਾਜ੍ਞ ਕੁਸ਼ਿਕਸ੍ਯ ਸੁਤਾ ਮਤਾ। ਮਾਮੇਵਾਨੁਗਤਾ ਪਤ੍ਨੀ ਮਮ ਨਿਤ੍ਯਮਨੁਵ੍ਰਤਾ
'ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ, ਮਹਾਨ ਗਿਆਨੀ, ਕੁਸ਼ਿਕ ਦੀ ਧੀ ਹੈ। ਉਹ ਸਦਾ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਹੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਮੇਰੀ ਵਫ਼ਾਦਾਰ ਹੈ।'
ਅਰੁਨ੍ਧਤੀਵ ਪਤ੍ਨੀਨਾਂ ਤਪਸਾ ਕਰ੍ਸ਼ਿਤਸ੍ਤਨੀ। ਅਸ੍ਯਾਂ ਜਾਤਃ ਸ਼੍ਵੇਤਕੇਤੁਰ੍ਮਮ ਪੁਤ੍ਰੋ ਮਹਾਤਪਾਃ
'ਅਰੁੰਧਤੀ ਵਾਂਗ, ਪਤਨੀਆਂ ਵਿਚ, ਉਸ ਦੇ ਤਪ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਛਾਤੀ ਪਤਲੀ ਹੋ ਗਈ। ਉਸ ਤੋਂ ਹੀ ਸ਼੍ਵੇਤਕੇਤੁ ਜੰਮਿਆ, ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ, ਮਹਾਨ ਤਪਸੀ।'
ਵੇਦਵੇਦਾਙ੍ਗਵਿਦ੍ਵਿਪ੍ਰ ਮਚ੍ਛਾਸਨਪਰਾਯਣਃ। ਲੋਕਜ੍ਞਃ ਸਰ੍ਵਲੋਕੇषੁ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਃ ਸਤ੍ਯਵਾਗ੍ਘृਣੀ
'ਉਹ ਵਿਦਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੈ, ਵੇਦ ਤੇ ਵੇਦਾਂਗਾਂ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਮੇਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿਚ ਸਮਝਦਾਰ, ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਸੱਚ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਦਇਆਲੂ ਹੈ।'
ਅਪੁਤ੍ਰੀ ਭਾਰ੍ਯਯਾ ਚਾਰ੍ਥੀ ਵृਦ੍ਧੋऽਹਂ ਮਨ੍ਦਚਾਕ੍ਸ਼ੁषਃ। ਪਿਤ੍ਰ੍ਯਾਦृਣਾਦਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤਃ ਪੂਰ੍ਵਮੇਵਾਕृਤਸ੍ਤ੍ਰਿਯਃ
ਮੈਂ ਬੁੱਢਾ ਹਾਂ, ਮੇਰੀ ਅੱਖਾਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹਨ, ਧਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ, ਪਰ ਪਤਨੀ ਹੈ ਤੇ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ। ਪਿਤਰੀ ਕਰਜ਼ ਤੋਂ ਅਜੇ ਤਕ ਮੁਕਤ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ, ਤੇ ਦੂਜੀ ਵਾਰ ਵਿਆਹ ਵੀ ਪਹਿਲਾਂ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ।
ਪ੍ਰਜਾਰਣਿਸ੍ਤੁ ਪਤ੍ਨੀ ਤੇ ਕੁਲਸ਼ੀਲਸਮਨ੍ਵਿਤਾ। ਸਦृਸ਼ੀ ਮਮ ਗੋਤ੍ਰੇਣ ਵਹਾਮ੍ਯੇਨਾਂ ਕ੍ਸ਼ਮਸ੍ਵ ਮੇ
ਤੇਰੀ ਪਤਨੀ, ਜੋ ਕੁਲ ਦੀ ਸ਼ਰਫ਼ਤ ਤੇ ਚੰਗੇ ਚਲਣ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਵੰਸ਼ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਢੁੱਕਵੀਂ ਹੈ। ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਘਰ ਲੈ ਜਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਮੇਰੀ ਗਲ ਮਾਫ਼ ਕਰ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਮृਗਸ਼ਾਵਾਕ੍ਸ਼ੀਂ ਚੀਰਕृष੍ਣਾਜਿਨਾਮ੍ਬਰਾਮ੍। ਯष੍ਟ੍ਯਾਧਾਰਃ ਸ੍ਰਸ੍ਤਗਾਤ੍ਰੋ ਮਨ੍ਦਚਕ੍ਸ਼ੁਰਬੁਦ੍ਧਿਮਾਨ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਬੁੱਢਾ ਤੇ ਬੁੱਧੀਮਾਨ, ਜੋ ਲੱਕੜੀ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਲੈ ਕੇ, ਥੱਕੇ ਹੋਏ ਅੰਗਾਂ ਨਾਲ, ਕਮਜ਼ੋਰ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਮ੍ਰਿਗ-ਨੈਨੀ ਪਤਨੀ, ਜੋ ਛਾਲਾ ਤੇ ਕਾਲੇ ਮਿਰਗ-ਚਾਮ ਪਹਿਨੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਦੇ ਕੋਲ ਗਿਆ।
ਸ੍ਵਵ੍ਯਾਪਾਰਾਕ੍ਸ਼ਮਾਂ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਮਚਿਤ੍ਤਾਮਾਤ੍ਮਨਿ ਦ੍ਵਿਜਃ।' ਸ਼੍ਵੇਤਕੇਤੋਃ ਕਿਲ ਪੁਰਾ ਸਮਕ੍ਸ਼ਂ ਮਾਤਰਂ ਪਿਤੁਃ
ਉਹ ਦਵਜਨਮ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ 'ਤੇ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸਮਝ ਕੇ, ਜਦ ਕਿ ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਹੋਰ ਥਾਂ ਸੀ, ਇਹ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਸ਼੍ਵੇਤਕੇਤੂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਤੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ।
ਜਗ੍ਰਾਹ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਃ ਪਾਪੌ ਗਚ੍ਛਾਵ ਇਤਿ ਚਾਬ੍ਰਵੀਤ੍। ऋषਿਪੁਤ੍ਰਸ੍ਤਦਾ ਕੋਪਂ ਚਕਾਰਾਮਰ੍षਿਤਸ੍ਤਦਾ
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਪਤਨੀ ਦਾ ਹੱਥ ਫੜਿਆ ਤੇ ਕਿਹਾ, 'ਚਲੋ', ਤੇ ਉਸ ਵੇਲੇ ਰਿਸ਼ੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਗੁੱਸੇ ਤੇ ਨਾਰਾਜ਼ ਹੋ ਗਿਆ।
ਮਾਤਰਂ ਤਾਂ ਤਥਾ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਨੀਯਮਾਨਾਂ ਬਲਾਦਿਵ। `ਤਪਸਾ ਦੀਪ੍ਤਵੀਰ੍ਯੋ ਹਿ ਸ਼੍ਵੇਤਕੇਤੁਰ੍ਨ ਚਕ੍ਸ਼ਮੇ
ਜਦ ਸ਼੍ਵੇਤਕੇਤੂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਬਰ ਨਾਲ ਲੈ ਜਾਇਆ ਜਾਂਦੇ ਦੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ, ਜਿਸ ਦੀ ਤਪਸਿਆ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਤੇਜ ਸੀ, ਇਹ ਸਹਿ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਿਆ।
ਸਂਗृਹ੍ਯ ਮਾਤਰਂ ਹਸ੍ਤੇ ਸ਼੍ਵੇਤਕੇਤੁਰਭਾषਤ। ਦੁਰ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ ਵਿਮੁਞ੍ਚ ਤ੍ਵਂ ਮਾਤਰਂ ਮੇ ਪਤਿਵ੍ਰਤਾਮ੍
ਸ਼੍ਵੇਤਕੇਤੂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦਾ ਹੱਥ ਫੜ ਕੇ ਕਿਹਾ, 'ਬੁਰੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਮੇਰੀ ਮਾਂ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ, ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇ!'
ਸ੍ਵਯਂ ਪਿਤਾ ਮੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਰ੍षਿਃ ਕ੍ਸ਼ਮਾਵਾਨ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਤ੍ਤਮਃ। ਸ਼ਾਪਾਨੁਗ੍ਰਹਯੋਃ ਸ਼ਕ੍ਤਃ ਤੂष੍ਣੀਂਭੂਤੋ ਮਹਾਵ੍ਰਤਃ
ਮੇਰਾ ਪਿਤਾ ਆਪ ਬ੍ਰਹਮਰਿਸ਼ੀ ਹੈ, ਧੀਰਜਵਾਨ ਤੇ ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਸ਼ਾਪ ਤੇ ਅਨੁਗ੍ਰਹ ਦੋਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮਰਥ ਹੈ, ਤੇ ਵੱਡੇ ਵਰਤਾਂ 'ਤੇ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਪਰ ਉਹ ਚੁੱਪ ਹੈ।
ਤਸ੍ਯ ਪਤ੍ਨੀ ਦਮੋਪੇਤਾ ਮਮ ਮਾਤਾ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ। ਪਤਿਵ੍ਰਤਾਂ ਤਪੋਵृਦ੍ਧਾਂ ਸਾਧ੍ਵਾਚਾਰੈਰਲਙ੍ਕृਤਾਮ੍
ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਮੇਰੀ ਮਾਂ, ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੰਜਮ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਪਤੀ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ, ਤਪਸਿਆ ਵਿੱਚ ਮਜ਼ਬੂਤ, ਤੇ ਚੰਗੇ ਚਲਣ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਅਪ੍ਰਮਾਦੇਨ ਤੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ਮਾਤृਭੂਤਾਂ ਵਿਮੁਞ੍ਚ ਵੈ
ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ, ਮੇਰੀ ਮਾਂ, ਜੋ ਤੇਰੇ ਲਈ ਵੀ ਮਾਂ ਵਰਗੀ ਹੈ, ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤੁ ਯਾਚਨ੍ਤਂ ਵਿਮੁਞ੍ਚੇਤਿ ਮੁਹੁਰ੍ਮੁਹੁਃ। ਪ੍ਰਤ੍ਯਵੋਚਦ੍ਦ੍ਵਿਜੋ ਰਾਜਨ੍ਨਪ੍ਰਗਲ੍ਭਮਿਦਂ ਵਚਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਵੇਤਕੇਤੂ ਵਾਰ-ਵਾਰ 'ਛੱਡੋ' ਕਹਿ ਕੇ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ, ਪਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ, ਰਾਜਾ, ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਇਹ ਗੱਲ ਕਹੀ:
ਅਪਤ੍ਯਾਰ੍ਥੀ ਸ਼੍ਵੇਤਕੇਤੋ ਵृਦ੍ਧੋऽਹਂ ਮਨ੍ਦਚਾਕ੍ਸ਼ੁषਃ। ਪਿਤਾ ਤੇ ऋਣਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤਸ੍ਤ੍ਵਯਾ ਪੁਤ੍ਰੇਣ ਕਾਸ਼੍ਯਪ
'ਸ਼੍ਵੇਤਕੇਤੂ, ਮੈਂ ਬੁੱਢਾ ਹਾਂ, ਅੱਖਾਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹਨ, ਤੇ ਵੰਸ਼ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ; ਤੇਰਾ ਪਿਤਾ, ਤੂੰ ਪੁੱਤਰ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਕਰਜ਼ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਕਾਸ਼ਯਪ।'
ऋਣਾਦਹਮਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤੋ ਵृਦ੍ਧੋऽਹਂ ਵਿਗਤਸ੍ਪृਹਃ। ਮਮ ਕੋ ਦਾਸ੍ਯਤਿ ਸੁਤਾਂ ਕਨ੍ਯਾਂ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤਯੌਵਨਾਮ੍
'ਪਰ ਮੈਂ ਅਜੇ ਤਕ ਕਰਜ਼ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ, ਬੁੱਢਾ ਹਾਂ ਤੇ ਕੋਈ ਇੱਛਾ ਨਹੀਂ ਰਹੀ; ਮੈਨੂੰ ਕੌਣ ਵਿਆਹ ਲਈ ਕਨਿਆ, ਜੋ ਜਵਾਨ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਦੇਵੇਗਾ?'
ਪ੍ਰਜਾਰਣਿਮਿਮਾਂ ਪਤ੍ਨੀਂ ਵਿਮੁਞ੍ਚ ਤ੍ਵਂ ਮਹਾਤਪਃ। ਏਕਯਾ ਪ੍ਰਜਯਾ ਪ੍ਰੀਤੋ ਮਾਤਰਂ ਤੇ ਦਦਾਮ੍ਯਹਮ੍
'ਇਹ ਤੇਰੀ ਪਤਨੀ, ਜੋ ਵੰਸ਼ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਢੁੱਕਵੀਂ ਹੈ, ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇ, ਵੱਡੇ ਤਪਸਵੀ; ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਹੋਣ 'ਤੇ ਮੈਂ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਜਾਵਾਂਗਾ, ਫਿਰ ਤੇਰੀ ਮਾਂ ਤੈਨੂੰ ਵਾਪਸ ਦੇ ਦਿਆਂਗਾ।'
ਏਵਮੁਕ੍ਤਃ ਸ਼੍ਵੇਤਕੇਤੁਰ੍ਲਜ੍ਜਯਾ ਕ੍ਰੋਧਮੇਯਿਵਾਨ੍।' ਕ੍ਰੁਦ੍ਧਂ ਤਂ ਤੁ ਪਿਤਾ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸ਼੍ਵੇਤਕੇਤੁਮੁਵਾਚ ਹ
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਸ਼੍ਵੇਤਕੇਤੂ ਨੇ ਲੱਜਾ ਕਰਕੇ ਆਪਣਾ ਗੁੱਸਾ ਰੋਕ ਲਿਆ; ਪਰ ਪਿਤਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਦੇਖ ਕੇ, ਸ਼੍ਵੇਤਕੇਤੂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
ਮਾ ਤਾਤ ਕੋਪਂ ਕਾਰ੍षੀਸ੍ਤ੍ਵਮੇष ਧਰ੍ਮਃ ਸਨਾਤਨਃ। ਅਨਾਵृਤਾ ਹਿ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਵਰ੍ਣਾਨਾਮਙ੍ਗਨਾ ਭੁਵਿ
'ਪੁੱਤਰ, ਗੁੱਸਾ ਨਾ ਕਰ; ਇਹ ਸਦਾ ਦਾ ਧਰਮ ਹੈ। ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਸਾਰੇ ਵਰਣਾਂ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਅਣਰੋਕੀਆਂ ਸੀ।'
ਯਥਾ ਗਾਵਃ ਸ੍ਥਿਤਾਃ ਪੁਤ੍ਰ ਸ੍ਵੇਸ੍ਵੇ ਵਰ੍ਣੇ ਤਥਾ ਪ੍ਰਜਾਃ। `ਤਥੈਵ ਚ ਕੁਟੁਮ੍ਬੇषੁ ਨ ਪ੍ਰਮਾਦ੍ਯਨ੍ਤਿ ਕਰ੍ਹਿਚਿਤ੍
'ਜਿਵੇਂ ਗਾਂਵਾਂ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਵਰਣ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ, ਪੁੱਤਰ, ਔਰਤਾਂ ਵੀ ਆਪਣੇ ਕੁਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ; ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਕਦੇ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀਆਂ।'
ऋਤੁਕਾਲੇ ਤੁ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਭਰ੍ਤਾਰਂ ਨ ਜਹੁਸ੍ਤਦਾ।' ऋषਿਪੁਤ੍ਰੋऽਥ ਤਂ ਧਰ੍ਮਂ ਸ਼੍ਵੇਤਕੇਤੁਰ੍ਨ ਚਕ੍ਸ਼ਮੇ
'ਜਦ ਰੁਤ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਛੱਡਦੀਆਂ ਨਹੀਂ।' ਪਰ ਰਿਸ਼ੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਸ਼੍ਵੇਤਕੇਤੂ, ਇਹ ਧਰਮ ਸਹਿ ਨਹੀਂ ਸਕਿਆ।