ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਵਿਤਤੇ ਯਜ੍ਞੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਭ੍ਯੋ ਹ੍ਯਮਨ੍ਯਤ। ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ਂ ਤਸ੍ਯ ਹਵ੍ਯਾਨਿ ਪ੍ਰਤਿਗृਹ੍ਣਨ੍ਤਿ ਦੇਵਤਾਃ
ਉਹ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਯਜਨਾ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਤੇ ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ; ਦੇਵਤੇ ਆਪ ਉਸ ਦੀਆਂ ਭੇਟਾਂ ਸਿੱਧਾ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਦੇ ਸਨ।
ਕਵ੍ਯਾਨਿ ਪਿਤਰਃ ਕਾਲੇ ਸਰ੍ਵਕਾਮਾਨ੍ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਾਃ। ਸ ਚੇਨ੍ਮਮਾਰ ਸृਞ੍ਜਯ ਚਤੁਰ੍ਭਦ੍ਰਤਰਸ੍ਤ੍ਵਯਾ
ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਸਮੇਂ-ਸਿਰ ਭੇਟਾਂ ਮਿਲਦੀਆਂ, ਤੇ ਵਧੀਆ ਦੁਜਾਤੀਆਂ ਨੇ ਸਭ ਇੱਛਤੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ। ਜੇ ਉਹ ਮਰ ਗਿਆ, ਸ੍ਰੰਜਯਾ, ਤਾਂ ਉਹ ਤੈਥੋਂ ਚਾਰ ਗੁਣਾ ਵਧ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ ਸੀ।
ਪੁਤ੍ਰਾਤ੍ਪੁਣ੍ਡਤਰਸ੍ਤੁਭ੍ਯਂ ਮਾ ਪੁਤ੍ਰਮਨੁਤਪ੍ਯਥਾਃ। ਅਯਜ੍ਵਾਨਮਦਕ੍ਸ਼ਿਣ੍ਯਮਭਿ ਸ਼੍ਵੈਤ੍ਯੇਤ੍ਯੁਦਾਹਰਤ੍
ਉਹ ਤੇਰੇ ਪੁੱਤ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਪਵਿੱਤਰ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤ ਲਈ ਦੁੱਖ ਨਾ ਕਰ। ਜੋ ਨਾਂ ਯਜਨਾ ਕਰੇ ਤੇ ਨਾਂ ਦਾਨ ਦੇਵੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਲੋਕ 'ਫਿੱਕਾ' ਆਖਦੇ ਹਨ, ਮਤਲਬ ਅਯੋਗ।
ਅਲਭਨ੍ਤੀ ਪਰਿਤ੍ਰਾਣਂ ਵੈਨ੍ਯਮੇਵਾਭ੍ਯਪਦ੍ਯਤ। ਕृਤਾਞ੍ਜਲਿਪੁਟਾ ਰਾਜਨ੍ਪੂਜ੍ਯਂ ਲੋਕੈਸ੍ਤ੍ਰਿਭਿਸ੍ਤਦਾ
ਜਦ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਤੇ ਵੀ ਰੱਖਿਆ ਨਾ ਮਿਲੀ, ਉਹ ਵੈਨਿਆ ਕੋਲ ਆ ਗਈ; ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਰਾਜਾ, ਉਹ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਆਦਰ ਪਾਈ।
ਉਵਾਚ ਚੈਨਂ ਨਾਧਰ੍ਮ੍ਯਂ ਸ੍ਤ੍ਰੀਵਧਂ ਕਰ੍ਤੁਮਰ੍ਹਸਿ। ਕਥਂ ਧਾਰਯਿਤਾ ਚਾਸਿ ਪ੍ਰਜਾ ਰਾਜਨ੍ਮਯਾ ਵਿਨਾ
ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਤੂੰ ਔਰਤ ਦਾ ਕਤਲ ਕਰਕੇ ਅਧਰਮ ਨਾ ਕਰ। ਮੇਰੇ ਬਿਨਾਂ, ਰਾਜਾ, ਤੂੰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਚਲਾ ਸਕੇਂਗਾ?'
ਏਕਸ੍ਯਾਰ੍ਥਾਯ ਯੋ ਹਨ੍ਯਾਦਾਤ੍ਮਨੋ ਵਾ ਪਰਸ੍ਯ ਵਾ। ਏਕਂ ਪ੍ਰਾਣਾਨ੍ਬਹੂਨ੍ਵਾਪਿ ਪ੍ਰਾਣਿਨਾਂ ਨਾਸ੍ਤਿ ਪਾਤਕਂ
ਜੇ ਕੋਈ ਇਕ ਮਕਸਦ ਲਈ, ਆਪਣੇ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਲਈ, ਇਕ ਜਾਂ ਕਈ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇਵੇ, ਤਾਂ ਕੋਈ ਪਾਪ ਨਹੀਂ।
ਯਸ੍ਮਿਂਸ੍ਤੁ ਨਿਹਤੇ ਭਦ੍ਰੇ ਬਹਵਃ ਸੁਖਮੇਧਤੇ। ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਹਤੇ ਤ੍ਵਧਂ ਨਾਸ੍ਤਿ ਪਾਤਕਂ ਨੋਪਭੁਜ੍ਯਤੇ
ਜਦ ਕਿਸੇ ਇਕ ਦੀ ਮੌਤ ਨਾਲ ਕਈਆਂ ਨੂੰ ਸੁਖ ਮਿਲੇ, ਤਾਂ, ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀਏ, ਉਸ ਮਾਰ ਵਿੱਚ ਨਾ ਪਾਪ ਹੁੰਦਾ, ਨਾ ਕੋਈ ਦੋਸ਼ ਲੱਗਦਾ।
ਸੋऽਹਂ ਪਾਲਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਤ੍ਵਾਂ ਬਧਿष੍ਯਾਮਿ ਵਸੁਂਧਰੇ। ਯਦਿ ਚੇਦ੍ਵਚਨਾਦਦ੍ਯ ਨ ਕਰਿष੍ਯਸਿ ਮੇ ਪ੍ਰਿਯਮ੍
ਇਸ ਲਈ, ਰੱਖਿਆ ਲਈ, ਜੇ ਤੂੰ ਅੱਜ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਨਾ ਮੰਨੀ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ, ਧਰਤੀਏ, ਮਾਰ ਦੇਵਾਂਗਾ।
ਤ੍ਵਾਂ ਨਿਹਤ੍ਯ ਤੁ ਬਾਣੇਨ ਮਚ੍ਛਾਸਨਪਰਾਙ੍ਮੁਖੀਮ੍। ਆਤ੍ਮਾਨਂ ਪ੍ਰਥਯਿਤ੍ਵਾऽਹਂ ਪ੍ਰਜਾ ਧਾਰਯਿਤਾ ਸ੍ਵਯਂ
ਤੈਨੂੰ ਤੀਰ ਨਾਲ ਮਾਰ ਕੇ, ਤੇਰੀ ਮੇਰੇ ਹੁਕਮ ਤੋਂ ਮੂੰਹ ਮੋੜ ਕੇ, ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ, ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪ ਹੀ ਚਲਾਵਾਂਗਾ।
ਸੁਖਂ ਵਚਨਮਾਸ੍ਥਾਯ ਮਮ ਧਰ੍ਮਭृਤਾਂ ਵਰੇ। ਸ़ਞ੍ਜੀਵਯ ਪ੍ਰਜਾ ਨਿਤ੍ਯਂ ਸ਼ਕ੍ਤਾ ਹ੍ਯਸਿ ਵਸੁਨ੍ਧਰੇ
ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਮੰਨ ਕੇ, ਧਰਮ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜੀਵਨ ਦੇ, ਤੂੰ ਇਹ ਕਰਨ ਜੋਗ, ਧਰਤੀਏ।
ਦੁਹਿਤृਤ੍ਵਂ ਚ ਮੇ ਗਚ੍ਛ ਏਵਮੇਤਨ੍ਮਹਾਸ਼ਰਮ੍। ਨਿਯਚ੍ਛੇਯਂ ਤ੍ਵਦਰ੍ਥਾਯ ਉਦ੍ਯਤਂ ਘੋਰਦਰ੍ਸ਼ਨਮ੍
ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਧੀ ਬਣ ਜਾ, ਏ ਵੱਡੇ ਬਾਣੇ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਇਹ ਡਰਾਉਣਾ ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਹਥਿਆਰ ਰੋਕ ਲਵਾਂਗਾ।
ਸਰ੍ਵਮੇਤਨ੍ਮਹਾਰਾਜ ਵਿਧਾਸ੍ਯਾਸਿ ਪਰਨ੍ਤਪ। ਵਤ੍ਸਂ ਤ੍ਵਂ ਪਸ਼੍ਯ ਰਾਜਨ੍ਵੈ ਕ੍ਸ਼ਰੇਯਂ ਯੇਨ ਵਤ੍ਸਲਾ
ਹੇ ਵੱਡੇ ਰਾਜੇ, ਤੂੰ ਇਹ ਸਾਰਾ ਕੰਮ ਕਰ ਲਏਂਗਾ; ਵੇਖ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਉਹ ਬੱਛੜਾ ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਗਾਂ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਮਾਂ ਤੁ ਕੁਰੁ ਸਰ੍ਵਜ੍ਞ ਮਾਂ ਤੁ ਧਰ੍ਮਭृਤਾਂ ਵਰ। ਯਥਾ ਵਿष੍ਯਨ੍ਦਮਾਨਂ ਵੈ ਕ੍ਸ਼ੀਰਂ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਭਾਵਯੇ
ਹੇ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ, ਹੇ ਧਰਮ ਦੇ ਸਿਰਤਾਜ, ਮੈਨੂੰ ਸਭ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਕਰ ਦੇ; ਜਿਵੇਂ ਦੁੱਧ ਹਰ ਜਗ੍ਹਾ ਵਗਦਾ ਹੈ, ਐਸਾ ਹੀ ਮੈਂ ਵੀ ਹਰ ਥਾਂ ਫੈਲ ਜਾਵਾਂ।
ਤਤ ਉਤ੍ਸਾਰਯਾਮਾਸ ਸ਼ਿਲਾਜਾਲਾਨਿ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ। ਪृਥੁਰ੍ਵੈਨ੍ਯਸ੍ਤਦਾ ਰਾਜਾ ਤੇਨ ਸ਼ੈਲਾ ਵਿਵਰ੍ਧਿਤਾਃ
ਫਿਰ ਰਾਜਾ ਪ੍ਰਿਥੂ ਨੇ ਸਾਰੇ ਪੱਥਰਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਹਟਾ ਦਿੱਤੀਆਂ; ਉਸ ਕਰਕੇ ਪਹਾੜ ਵਧ ਗਏ।
ਨ ਹਿ ਪੂਰ੍ਵਨਿਸਰ੍ਗੇ ਵੈ ਵਿषਮੇ ਵਸੁਧਾਤਲੇ। ਪ੍ਰਵਿਭਾਗਃ ਪੁਰਾਣਾਂ ਵਾ ਗ੍ਰਾਮਾਣਾਂ ਵਾ ਮਹੀਪਤੇ
ਪਹਿਲਾਂ ਜਦੋਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਉਚ-ਨੀਚ ਸੀ, ਨਾਂ ਤਾਂ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਜ਼ਮੀਨਾਂ ਦੀ ਵੰਡ ਸੀ, ਨਾਂ ਹੀ ਪਿੰਡਾਂ ਦੀ।
ਨ ਸਸ੍ਯਾਨਿ ਨ ਗੋਰਕ੍ਸ਼੍ਯਂ ਨ ਕृषਿਰ੍ਨ ਵਣਿਕ੍ਪਥਃ। ਵੈਨ੍ਯਾਤ੍ਪ੍ਰਭृਤਿ ਰਾਜੇਨ੍ਦਰ ਸਰ੍ਵਸ੍ਯੈਤਸ੍ਯ ਸਮ੍ਭਵਃ
ਉਦੋਂ ਨਾਂ ਤਾਂ ਫਸਲਾਂ ਸਨ, ਨਾਂ ਗਾਂ-ਭੈਸਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ, ਨਾਂ ਹੀ ਖੇਤੀ ਜਾਂ ਵਪਾਰ ਦੇ ਰਾਹ; ਰਾਜਾ ਵੈਨ ਦੇ ਪੁੱਤ ਪ੍ਰਿਥੂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਹੋਇਆ।
ਯਤ੍ਰਯਤ੍ਰ ਚ ਸਾਮ੍ਯਂ ਤੁ ਭੂਮਾਵਾਸੀਤ੍ਕਿਲਾਨਘ। ਤਤ੍ਰਤਤ੍ਰ ਪ੍ਰਜਾਸ੍ਤਾਤ ਨਿਵਾਸਮਭਿਰੋਚਯਨ੍। ਕृਚ੍ਛ੍ਰੇਣ ਚ ਮਹਾਰਾਜ ਇਤ੍ਯੇਵਮਨੁਸ਼ੁਸ਼੍ਰੁਮ
ਜਿਥੇ-ਜਿਥੇ ਧਰਤੀ ਸਮਾਂ ਸੀ, ਉਥੇ-ਉਥੇ ਲੋਕ ਰਹਿਣ ਲੱਗ ਪਏ, ਪਰ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਵੱਡੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨਾਲ ਹੋਇਆ, ਅਸੀਂ ਐਸਾ ਸੁਣਿਆ ਹੈ।
ਤਥੇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਪੁਨਰ੍ਵੈਨ੍ਯੋ ਗृਹੀਤ੍ਵਾऽऽਜਗਵਂ ਧਨੁਃ। ਸ਼ਰਾਂਸ਼੍ਚਾਪ੍ਰਤਿਮਾਨ੍ਘੋਰਾਂਸ਼੍ਚਿਨ੍ਤਯਿਤ੍ਵਾऽਬ੍ਰਵੀਨ੍ਮਹੀਮ੍
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਵੈਨ ਦਾ ਪੁੱਤ ਪ੍ਰਿਥੂ ਮੁੜ ਆਪਣਾ ਗੂੰਜਦਾ ਧਨੁਸ਼ ਚੁੱਕਿਆ, ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਬੇਮਿਸਾਲ ਤੀਰਾਂ ਬਾਰੇ ਸੋਚ ਕੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਏਹ੍ਯੇਹਿ ਵਸੁਧੇ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਂ ਕ੍ਸ਼ਰੈਭ੍ਯਃ ਕਾਙ੍ਕ੍ਸ਼ਿਤਂ ਪਯਃ। ਮਚ੍ਛਸਨਾਤਿਗਾਂ ਵੈ ਤ੍ਵਾਂ ਪ੍ਰਮਥਿष੍ਯਾਮ੍ਯਹਂ ਸ਼ਰੈਃ
ਆ ਜਾ, ਆ ਜਾ ਧਰਤੀਏ, ਜਲਦ ਆਪਣੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਤੋਂ ਚਾਹੀਦਾ ਦੁੱਧ ਦੇ; ਜੇ ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਆਗਿਆ ਨਾ ਮੰਨੀ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਚੀਰ ਦੇਵਾਂਗਾ।
ਤਥੋਕ੍ਤਾ ਸਾऽਤ੍ਮਨਃ ਸ਼੍ਰੇਯਸ਼੍ਚਿਨ੍ਤਯਿਤ੍ਵਾऽਬ੍ਰਵੀਤ੍ਪृਥੁਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਭਲਾਈ ਸੋਚ ਕੇ ਪ੍ਰਿਥੂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਤਤੋ ਦਾਸ੍ਯਾਮ੍ਯਹਂ ਭਦ੍ਰ ਸਰ੍ਵਂ ਯਸ੍ਯ ਯਥੇਪ੍ਸਿਤਮ੍। ਦੁਹਿਤृਤ੍ਵੇ ਚ ਮਾਂ ਵੀਰ ਸਙ੍ਕਲ੍ਪਯਿਤੁਮਰ੍ਹਸਿ
ਫਿਰ ਮੈਂ ਹਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਉਹੀ ਦਿਆਂਗੀ ਜੋ ਉਹ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਤੇ, ਹੇ ਵੀਰ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੀ ਧੀ ਸਮਝ।
ਤਥੇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਪृਥੁਃ ਸਰ੍ਵਂ ਵਿਧਾਨਮਕਰੋਦ੍ਵਸ਼ੀ। ਤਤੋ ਭੂਤਨਿਕਾਯਾਸ੍ਤਾਂ ਵਸੁਧਾਂ ਦੁਦੁਹੁਸ੍ਤਦਾ
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਪ੍ਰਿਥੂ ਨੇ ਸਾਰੀਆਂ ਤਿਆਰੀਆਂ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ; ਫਿਰ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਪਾਇਆ।
ਤਾਂ ਵਨਸ੍ਪਤਯਃ ਪੂਰ੍ਵਂ ਸਮੁਤ੍ਤਸ੍ਥੁਰ੍ਦੁਧੁਕ੍ਸ਼ਵਃ। ਸਾऽਤਿष੍ਠਦ੍ਵਤ੍ਸਲਾ ਵਤ੍ਸਂ ਦੋਗ੍ਧृਪਾਤ੍ਰਾਣਿ ਚੇਚ੍ਛਤੀ
ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਰੁੱਖ ਉੱਠੇ, ਉਹ ਦੁੱਧ ਪਾਉਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋਏ; ਧਰਤੀ ਨੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਬੱਛੜਾ ਤੇ ਦੁੱਧ ਪਾਉਣ ਵਾਲਾ ਭਾਂਡਾ ਮੰਗਿਆ।
ਵਤ੍ਸੋऽਭੂਤ੍ਪੁष੍ਪਿਤਃ ਸਾਲਃ ਪ੍ਲਕ੍ਸ਼ੋ ਦੋਗ੍ਧਾऽਭਵਤ੍ਤਦਾ। ਛਿਨ੍ਨਪ੍ਰਰੋਹਣਂ ਦੁਗ੍ਧਂ ਪਾਤ੍ਰਮੌਦੁਮ੍ਬਰਂ ਸ਼ੁਭਮ੍
ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲਾ ਸਾਲ ਰੁੱਖ ਬੱਛੜਾ ਬਣਿਆ, ਪਲੱਖ ਰੁੱਖ ਦੁੱਧ ਪਾਉਣ ਵਾਲਾ ਬਣਿਆ; ਕੱਟੇ ਹੋਏ ਟਾਹਣੀਆਂ ਦਾ ਰਸ ਦੁੱਧ ਸੀ, ਤੇ ਭਾਂਡਾ ਸੋਹਣਾ ਉੱਡਾ ਰੁੱਖ ਸੀ।
ਉਦਯਃ ਪਰ੍ਵਤੋ ਵਤ੍ਸੋ ਮੇਰੁਰ੍ਦੋਗ੍ਧਾ ਮਹਾਗਿਰਿਃ। ਰਤ੍ਨਾਨ੍ਯੋषਧਯੋ ਦੁਗ੍ਧਂ ਪਾਤ੍ਰਮਸ੍ਤਮਯਂ ਤਥਾ
ਉਦਯ ਪਹਾੜ ਬੱਛੜਾ ਬਣਿਆ, ਮੇਰੂ ਵੱਡਾ ਪਹਾੜ ਦੁੱਧ ਪਾਉਣ ਵਾਲਾ ਸੀ; ਰਤਨ ਤੇ ਜੜੀਆਂ-ਬੂਟੀਆਂ ਦੁੱਧ ਬਣੀਆਂ, ਤੇ ਭਾਂਡਾ ਅਸਤਮਯਾ ਸੀ।
ਦੇਵਾਨਾਂ ਵਤ੍ਸ ਇਨ੍ਦ੍ਰੋऽਭੂਤ੍ਪਾਤ੍ਰਂ ਦਾਰੁਮਯਂ ਤਥਾ'। ਦੋਗ੍ਧਾ ਚ ਸਵਿਤਾ ਦੇਵੋ ਦੁਗ੍ਧਮੂਰ੍ਜਸ੍ਕਰਂ ਪ੍ਰਿਯਮ੍
ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਇੰਦਰ ਬੱਛੜਾ ਬਣਿਆ, ਭਾਂਡਾ ਲੱਕੜ ਦਾ ਸੀ; ਦੁੱਧ ਪਾਉਣ ਵਾਲਾ ਦੇਵਤਾ ਸਵੀਤਾ ਸੀ, ਤੇ ਦੁੱਧ ਤਾਕਤਵਰ ਤੇ ਪਿਆਰਾ ਸੀ।
ਅਸੁਰਾ ਦੁਦੁਹੁਰ੍ਮਾਯਾਮਯਃਪਾਤ੍ਰੇ ਤੁ ਤਾਂ ਤਦਾ। ਦੋਗ੍ਧਾ ਦ੍ਵਿਮੂਰ੍ਧਾ ਤਤ੍ਰਾਸੀਦ੍ਵਤ੍ਸਸ਼੍ਚਾਸੀਦ੍ਵਿਰੋਚਨਃ
ਅਸੁਰਾਂ ਨੇ ਮਾਇਆ ਦੇ ਭਾਂਡੇ ਵਿੱਚ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਪਾਇਆ; ਦੁੱਧ ਪਾਉਣ ਵਾਲਾ ਦੋ ਸਿਰਾਂ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਤੇ ਵਿਰੋਚਨ ਬੱਛੜਾ ਸੀ।
ਕृषਿਂ ਚ ਸਸ੍ਯਂ ਚ ਨਰਾ ਦੁਦੁਹੁਃ ਪृਥਿਵੀਤਲੇ। ਸ੍ਵਾਯਂਭੁਵੋ ਮਨੁਰ੍ਵਤ੍ਸਸ੍ਤੇषਾਂ ਦੋਗ੍ਧਾऽਭਵਤ੍ਪृਥੁਃ
ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੇ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਖੇਤੀ ਤੇ ਫਸਲਾਂ ਦਾ ਦੁੱਧ ਪਾਇਆ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਸਵਾਯੰਭੂ ਮਨੂ ਬੱਛੜਾ ਸੀ, ਤੇ ਪ੍ਰਿਥੂ ਦੁੱਧ ਪਾਉਣ ਵਾਲਾ ਸੀ।
ਅਲਾਬੁਪਾਤ੍ਰੇ ਚ ਤਥਾ ਵਿषਂ ਦੁਗ੍ਧਾ ਵਸੁਨ੍ਧਰਾ। ਧृਤਰਾष੍ਟ੍ਰੋऽਭਵਦ੍ਦੋਗ੍ਧਾ ਤੇषਾਂ ਵਤ੍ਸਸ੍ਤੁ ਤਕ੍ਸ਼ਕਃ
ਲੌਕੀ ਦੇ ਬਰਤਨ ਵਿਚ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਜ਼ਹਿਰ ਦੁੱਧ ਵਾਂਗ ਕੱਢਿਆ ਗਿਆ; ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੁੱਧ ਕੱਢਣ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਤੇ ਤਕਸ਼ਕ ਵੱਛਾ ਸੀ।
ਸਪ੍ਤਰ੍षਿਭਿਰ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਦੁਗ੍ਧਾ ਤਥਾ ਚਾਕ੍ਲਿष੍ਟਕਰ੍ਮਭਿਃ। ਦੋਗ੍ਧਾ ਬृਹਸ੍ਪਤਿਃ ਪਾਤ੍ਰਂ ਛਨ੍ਦੋ ਵਤ੍ਸਸ਼੍ਚ ਸੋਮਰਾਟ੍
ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਰਮ ਪਵਿੱਤਰ ਸਨ, ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਵਾਂਗ ਕੱਢਿਆ; ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਦੁੱਧ ਕੱਢਣ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਛੰਦ ਪਾਤ੍ਰ ਸੀ, ਤੇ ਸੋਮ ਦਾ ਰਾਜਾ ਵੱਛਾ ਸੀ।