ਸ ਨਾਗਰਾਜਃ ਪ੍ਰਵਰਾਙ੍ਕੁਸ਼ਾਹਤਃ ਪੁਰਾ ਸਪਕ੍ਸ਼ੋऽਦ੍ਰਿਵਰੋ ਯਥਾ ਨृਪ। ਭਯਂ ਤਦਾ ਰਿਪੁषੁ ਸਮਾਦਧਦ੍ਭृਸ਼ਂ ਵਣਿਗ੍ਜਨਾਨਾਂ ਕ੍ਸ਼ੁਭਿਤੋ ਯਥਾऽਰ੍ਣਵਃ
ਉਹ ਹਾਥੀਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਅੰਕੁਸ਼ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਪੰਖ ਵਾਲੇ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ, ਰਾਜਾ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਵਿੱਚ ਡਰ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਹੋਇਆ ਸਮੁੰਦਰ ਵਪਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਡਰਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਤਤੋ ਧ੍ਵਨਿਰ੍ਦ੍ਵਿਰਦਰਥਾਸ਼੍ਵਪਾਰ੍ਥਿਵੈ ਰ੍ਭਯਾਦ੍ਰਵਦ੍ਭਿਰ੍ਜਨਿਤੋऽਤਿਭੈਰਵਃ। ਕ੍ਸ਼ਿਤਿਂ ਵਿਯਦ੍ ਦ੍ਯਾਂ ਵਿਦਿਸ਼ੋ ਦਿਸ਼ਸ੍ਤਥਾ ਸਮਾਵृਣੋਤ੍ਪਾਰ੍ਥਿਵਸਂਯੁਗੇ ਤਤਃ
ਫਿਰ ਹਾਥੀਆਂ, ਰਥਾਂ, ਘੋੜਿਆਂ ਅਤੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵੱਲੋਂ, ਡਰ ਕਰਕੇ ਭੱਜ ਰਹੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਬਹੁਤ ਡਰਾਉਣੀ ਹੋ ਗਈ। ਉਹ ਸ਼ੋਰ ਧਰਤੀ, ਅਕਾਸ਼, ਸਵਰਗ, ਚੌਕਾਂ ਅਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਲੜਾਈ ਦੌਰਾਨ ਫੈਲ ਗਿਆ।
ਸ ਤੇਨ ਨਾਗਪ੍ਰਵਰੇਣ ਪਾਰ੍ਥਿਵੋ ਭृਸ਼ਂ ਜਗਾਹੇ ਦ੍ਵਿषਤਾਮਨੀਕਿਨੀਮ੍। ਪੁਰਾ ਸੁਗੁਪ੍ਤਾਂ ਵਿਬੁਧੈਰਿਵਾਹਵੇ ਵਿਰੋਚਨੋ ਦੇਵਵਰੂਤਿਨੀਮਿਵ
ਉਹ ਰਾਜਾ, ਉਸ ਵਧੀਆ ਹਾਥੀ ਨਾਲ, ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਘੁਸ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਵਿਰੋਚਨ ਨੇ ਕਦੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੱਖੀ ਫੌਜ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਭृਸ਼ਂ ਵਵੌ ਜ੍ਵਲਨਸਖੋ ਵਿਯਦ੍ਰਜਃ ਸਮਾਵृਣੋਨ੍ਮੁਹੁਰਪਿ ਚੈਵ ਸੈਨਿਕਾਨ੍। ਤਮੇਕਨਾਗਂ ਗਣਸ਼ੋ ਯਥਾ ਗਜਾਨ੍ ਸਮਨ੍ਤਤੋ ਦ੍ਰੁਤਮਥ ਮੇਨਿਰੇ ਜਨਾਃ
ਜਲਦੀ ਚਲਦੀ ਹਵਾ, ਜੋ ਅੱਗ ਦੀ ਮਿੱਤਰ ਹੈ, ਅਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਧੂੜ ਉਡਾ ਕੇ ਫੌਜੀਆਂ ਨੂੰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਢੱਕ ਲੈਂਦੀ ਸੀ। ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਉਹ ਇਕਲਾ ਹਾਥੀ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਦੌੜਦਾ, ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਵਰਗਾ ਹੈ।
ਕ੍ਸ਼ੋਭਯਨ੍ਤਂ ਤਦਾ ਸੇਨਾਂ ਦ੍ਵਿਰਦਂ ਨਲਿਨੀਮਿਵ। ਧਨਞ੍ਜਯਂ ਭੂਤਗਣਾਃ ਸਾਧੁਸਾਧ੍ਵਿਤ੍ਯਪੂਜਯਨ੍
ਜਦ ਧਨੰਜਯ ਨੇ ਫੌਜ ਨੂੰ, ਹਾਥੀ ਵਾਂਗ, ਕਮਲ ਦੇ ਪੋਖਰ ਨੂੰ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਤਦ ਭੂਤਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨੇ 'ਵਧੀਆ! ਵਧੀਆ!' ਕਹਿ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤਤ੍ਕਰ੍ਮ ਪਾਰ੍ਥਸ੍ਯ ਵਾਸਵਸ੍ਯੇਵ ਮਾਧਵਃ। ਵਿਸ੍ਮਯਂ ਪਰਮਂ ਗਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਾਞ੍ਜਲਿਸ੍ਤਮੁਵਾਚ ਹ
ਪਾਰਥ ਦੇ ਉਸ ਕੰਮ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ, ਮਾਧਵ ਨੂੰ ਇੰਦਰ ਦੇ ਕੰਮ ਵਾਂਗ ਵੱਡਾ ਅਚੰਭਾ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ ਉਹ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਬੋਲੇ।
ਕਰ੍ਮੈਤਤ੍ਪਾਰ੍ਥ ਸ਼ਕ੍ਰੇਣ ਯਮੇਨ ਧਨਦੇਨ ਚ। ਦੁष੍ਕਰਂ ਸਮਰੇ ਯਤ੍ਤੇ ਕृਤਮਦ੍ਯੇਤਿ ਮੇ ਮਤਿਃ
ਪਾਰਥ, ਜੋ ਕੰਮ ਤੂੰ ਅੱਜ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ, ਮੇਰੇ ਲਈ ਇੰਦਰ, ਯਮ ਜਾਂ ਕੁਬੇਰ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੇ ਕੰਮਾਂ ਵਾਂਗ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।
ਯੁਗਪਚ੍ਚੈਵ ਸਙ੍ਗ੍ਰਾਮੇ ਸ਼ਤਸ਼ੋऽਥ ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਃ। ਪਤਿਤਾ ਏਵ ਮੇ ਦृष੍ਟਾਃ ਸਂਸ਼ਪ੍ਤਕਮਹਾਰਥਾਃ
ਇਸ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ, ਮੈਂ ਇੱਕ ਹੀ ਸਮੇਂ ਸੈਂਕੜੇ ਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸੰਸ਼ਪਤਕ ਮਹਾਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਡਿੱਗਦੇ ਦੇਖਿਆ ਹੈ।
ਸਂਸ਼ਪ੍ਤਕਾਂਸ੍ਤਤੋ ਹਤ੍ਵਾ ਭੂਯਿष੍ਠਾ ਯੇ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਾਃ। ਭਗਦਤ੍ਤਾਯ ਯਾਹੀਤਿ ਕृष੍ਣਂ ਪਾਰ੍ਥੋऽਭ੍ਯਨੋਦਯਤ੍
ਸੰਸ਼ਪਤਕਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਜੋ ਬਚੇ ਰਹੇ, ਪਾਰਥ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ, 'ਹੁਣ ਭਗਦੱਤ ਵੱਲ ਚੱਲੀਏ!'
ਯਤ੍ਤਦਾਨਾਮਯਜ੍ਜਿष੍ਣੁਰ੍ਭਰਤਾਨਾਮਪਾਪਿਨਾਮ੍। ਧਨੁਃ ਕ੍ਸ਼ੇਮਕਰਂ ਸਙ੍ਖ੍ਯੇ ਦ੍ਵਿषਤਾਮਸ਼੍ਰੁਵਰ੍ਧਨਮ੍
ਉਹ ਧਨੁ, ਜੋ ਜੀਸ਼ਨੂ ਨੇ ਉਸ ਵੇਲੇ ਨਿਸਪਾਪ ਭਾਰਤਾਂ ਲਈ ਵਰਤਿਆ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸੁਖ-ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਿਆਉਂਦਾ ਤੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਵਿੱਚ ਅੰਸੂ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਸੀ—
ਤਦੇਵ ਤਵ ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਯ ਰਾਜਨ੍ਦੁਰ੍ਦ੍ਯੂਤਦੇਵਿਨਃ। ਕृਤੇ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਵਿਨਾਸ਼ਾਯ ਧਨੁਰਾਯਚ੍ਛਦਰ੍ਜੁਨਃ
ਉਹੀ ਧਨੁ, ਰਾਜਾ, ਅਰਜੁਨ ਹੁਣ ਤੇਰੇ ਪੁੱਤ, ਜੋ ਮਾੜੇ ਜੂਏ ਨਾਲ ਠੱਗਿਆ ਗਿਆ, ਦੀ ਨਾਸ ਲਈ ਤਾਣ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਤਥਾ ਵਿਕ੍ਸ਼ੋਭ੍ਯਮਾਣਾ ਸਾ ਪਾਰ੍ਥੇਨ ਤਵ ਵਾਹਿਨੀ। ਵ੍ਯਸ਼ੀਰ੍ਯਤ ਮਹਾਰਾਜ ਨੌਰਿਵਾਸਾਦ੍ਯ ਪਰ੍ਵਤਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹਾਰਾਜਾ, ਤੇਰੀ ਫੌਜ, ਪਾਰਥ ਵੱਲੋਂ ਥਰਥਰਾ ਕੇ, ਪਹਾੜ ਨਾਲ ਟਕਰਾਈ ਨੌਕ ਵਾਂਗ, ਵਿਖਰ ਗਈ।
ਤਤੋ ਦਸ਼ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਨ੍ਯਵਰ੍ਤਨ੍ਤ ਧਨੁष੍ਮਤਾਮ੍। ਮਤਿਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਰਣੇ ਕ੍ਰੂਰਾਂ ਵੀਰਾ ਜਯਪਰਾਜਯੇ
ਫਿਰ, ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਧਨੁਧਾਰੀ ਵਾਪਸ ਮੁੜੇ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਜਾਂ ਹਾਰ ਦੇ ਇਰਾਦੇ ਨਾਲ ਕਠੋਰ ਹੋ ਕੇ।
ਵ੍ਯਪੇਤਹृਦਯਤ੍ਰਾਸਾ ਆਵਵ੍ਰੁਸ੍ਤਂ ਮਹਾਰਥਾਃ। ਆਰ੍ਚ੍ਛਤ੍ਪਾਰ੍ਥੋ ਗੁਰੁਂ ਭਾਰਂ ਸਰ੍ਵਭਾਰਸਹੋ ਯੁਧਿ
ਉਹ ਮਹਾਰਥੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਡਰ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਗਏ, ਉਸ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲਿਆ; ਪਾਰਥ, ਜੋ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਭਾਰ ਸਹਾਰਦਾ ਹੈ, ਨੇ ਵੱਡਾ ਕੰਮ ਆਪਣੇ ਉੱਤੇ ਲਿਆ।
ਯਥਾ ਨਲਵਨਂ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧਃ ਪ੍ਰਭਿਨ੍ਨਃ षष੍ਟਿਹਾਯਨਃ। ਮृਦ੍ਗੀਯਾਤ੍ਤਦ੍ਵਦਾਯਸ੍ਤਃ ਪਾਰ੍ਥੋऽਮृਦ੍ਗਾਚ੍ਚਮੂਂ ਤਵ
ਜਿਵੇਂ ਗੁੱਸੇ ਵਾਲਾ ਸੱਠ ਸਾਲਾ ਹਾਥੀ ਕਮਲਾਂ ਦੇ ਬਾਗ ਨੂੰ ਕੁਚਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪਾਰਥ, ਜੋ ਅਣਛੁਆ ਰਹਿਆ, ਤੇਰੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਕੁਚਲ ਦਿੱਤਾ।
ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਪ੍ਰਮਥਿਤੇ ਸੈਨ੍ਯੇ ਭਗਦਤ੍ਤੋ ਨਰਾਧਿਪਃ। ਤੇਨ ਨਾਗੇਨ ਸਹਸਾ ਧਨਞ੍ਜਯਮੁਪਾਦ੍ਰਵਤ੍
ਜਦ ਫੌਜ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਬਾਹ ਹੋਈ, ਭਗਦੱਤ ਰਾਜਾ ਆਪਣੇ ਹਾਥੀ ਨਾਲ ਧਨੰਜਯ ਵੱਲ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧਿਆ।
ਤਂ ਰਥੇਨ ਨਰਵ੍ਯਾਘ੍ਰਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯਗृਹ੍ਣਾਦ੍ਧਨਞ੍ਜਯਃ। ਸ ਸਨ੍ਨਿਪਾਤਸ੍ਤੁਮੁਲੋ ਬਭੂਵ ਨਰਨਾਗਯੋਃ
ਧਨੰਜਯ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਰ, ਆਪਣੇ ਰਥ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕੀਤਾ; ਅਤੇ ਮਨੁੱਖ ਤੇ ਹਾਥੀ ਵਿਚਕਾਰ ਭਿਆਨਕ ਟਕਰਾਉ ਹੋਇਆ।
ਕਲ੍ਪਿਤਾਭ੍ਯਾਂ ਯਥਾਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਂ ਰਥੇਨ ਚ ਗਜੇਨ ਚ। ਸਙ੍ਗ੍ਰਾਮੇ ਚੇਰਤੁਰ੍ਵੀਰੌ ਭਗਦਤ੍ਤਧਨਞ੍ਜਯੌ
ਦੋਵੇਂ ਵੀਰ, ਭਗਦੱਤ ਤੇ ਧਨੰਜਯ, ਯੁੱਧ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਇੱਕ ਹਾਥੀ ਤੇ ਦੂਜਾ ਰਥ ਨਾਲ, ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਚਲਦੇ ਰਹੇ।
ਤਤੋ ਜੀਮੂਤਸਙ੍ਕਾਸ਼ਾਨ੍ਨਾਗਾਦਿਨ੍ਦ੍ਰ ਇਵ ਪ੍ਰਭੁਃ। ਅਭ੍ਯਵਰ੍षਚ੍ਛਰੌਘੇਣ ਭਗਦਤ੍ਤੋ ਧਨਞ੍ਜਯਮ੍
ਫਿਰ ਭਗਦੱਤ, ਜੋ ਨਾਗਾਂ ਵਿਚ ਇੰਦਰ ਵਾਂਗ ਰੌਣਕ ਵਾਲਾ ਸੀ ਤੇ ਘਣਾਂ ਵਰਗਾ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਧਨੰਜਯ ਉੱਤੇ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਬਰਸਾਤ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।
ਸ ਚਾਪਿ ਸ਼ਰਵਰ੍षਂ ਤਂ ਸ਼ਰਵਰ੍षੇਣ ਵਾਸਿਵਃ। ਅਪ੍ਰਾਪ੍ਤਮੇਵ ਚਿਚ੍ਛੇਦ ਭਗਦਤ੍ਤਸ੍ਯ ਵੀਰ੍ਯਵਾਨ੍
ਪਰ ਧਨੰਜਯ ਨੇ ਵੀ ਆਪਣੀਆਂ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਨਾਲ ਭਗਦੱਤ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਬਰਸਾਤ ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਆਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਕੱਟ ਦਿੱਤੀ।
ਤਤਃ ਪ੍ਰਾਗ੍ਜ੍ਯੋਤਿषੋ ਰਾਜਾ ਸ਼ਰਵਰ੍षੇ ਨਿਵਾਰਿਤੇ। ਸਂਰਕ੍ਤਨਯਨੋ ਰੋषਾਤ੍ਪਾਰ੍ਥਂ ਪੁਨਰਵਾਕਿਰਤ੍
ਜਦ ਭਗਦੱਤ ਦਾ ਤੀਰਾਂ ਦਾ ਮੋਹਰਲਾ ਰੁਕ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਪ੍ਰਾਗਜੋਤਿਸ਼ਪੁਰ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਅੱਖਾਂ ਲਾਲ ਕਰਕੇ ਫੇਰ ਪਾਰਥ ਉੱਤੇ ਤੀਰ ਵਗਾ ਦਿੱਤੇ।
ਸ ਤਥਾ ਸ਼ਰਵਰ੍षੇਣ ਪਾਰ੍ਥਂ ਸਮਭਿਹਤ੍ਯ ਵੈ। ਚੋਦਯਾਮਾਸ ਤਂ ਨਾਗਂ ਵਧਾਯਾਚ੍ਯੁਤਪਾਰ੍ਥਯੋਃ
ਉਸ ਨੇ ਪਾਰਥ ਨੂੰ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਬਰਸਾਤ ਨਾਲ ਘੇਰ ਕੇ ਆਪਣੇ ਹਾਥੀ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਇਆ, ਤਾਂ ਜੋ ਅਚੁਤ ਤੇ ਪਾਰਥ ਨੂੰ ਮਾਰ ਸਕੇ।
ਤਮਾਪਤਨ੍ਤਂ ਦ੍ਵਿਰਦਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧਮਿਵਾਨ੍ਤਕਮ੍। ਚਕ੍ਰੇऽਪਸਵ੍ਯਂ ਤ੍ਵਰਿਤਃ ਸ੍ਯਨ੍ਦਨੇਨ ਜਨਾਰ੍ਦਨਃ
ਜਨਾਰਦਨ ਨੇ ਜਦ ਉਹ ਗੁੱਸੇ ਚੜ੍ਹੇ ਹਾਥੀ ਨੂੰ ਮੌਤ ਵਾਂਗ ਦੌੜਦੇ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਚੜ੍ਹਦੇ ਰਥ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਮੋੜ ਲਿਆ।
ਸਮ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਮਪਿ ਨੇਯੇष ਪਰਾਵृਤ੍ਤਂ ਮਹਾਦ੍ਵਿਪਮ੍। ਸਾਰੋਹਂ ਮृਤ੍ਯੁਸਾਤ੍ਕਰ੍ਤੁਂ ਸ੍ਮਰਨ੍ਧਰ੍ਮਂ ਧਨਞ੍ਜਯਃ
ਉਹ ਵੱਡਾ ਹਾਥੀ ਨੇੜੇ ਆ ਗਿਆ, ਪਰ ਧਨੰਜਯ ਨੇ ਧਰਮ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਨਾ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਮੋੜਿਆ ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਉਸ ਨੂੰ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਵਾਰ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ।
ਸ ਤੁ ਨਾਗੋ ਦ੍ਵਿਪਰਥਾਨ੍ਹਯਾਂਸ਼੍ਚਾਮृਦ੍ਯ ਮਾਰਿष। ਪ੍ਰਾਹਿਣੋਨ੍ਮृਤ੍ਯੁਲੋਕਾਯ ਤਤਃ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧੋ ਧਨਞ੍ਜਯਃ
ਪਰ ਉਹ ਹਾਥੀ ਹੋਰ ਹਾਥੀਆਂ, ਰਥਾਂ ਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਕੁਚਲ ਕੇ ਮੌਤ ਦੇ ਘਰ ਭੇਜ ਰਿਹਾ ਸੀ; ਇਹ ਵੇਖ ਕੇ ਧਨੰਜਯ ਨੂੰ ਗੁੱਸਾ ਆ ਗਿਆ।
ਸ ਪ੍ਲੁਤਃ ਸ੍ਯਨ੍ਦਨਾਤ੍ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਨੀਲਸ਼੍ਚਰ੍ਮਵਰਾਸਿਭृਤ੍। ਦ੍ਰੌਣਾਯਨੇਃ ਸ਼ਿਰਃ ਕਾਯਾਦ੍ਧਰ੍ਤੁਮੈਚ੍ਛਤ੍ਪਤਤ੍ਤ੍ਰਿਵਤ੍
ਫਿਰ ਨੀਲ, ਜੋ ਨੀਲੇ ਢਾਲ ਤੇ ਤਲਵਾਰ ਲੈ ਕੇ ਰਥ ਤੋਂ ਉੱਡ ਪਿਆ, ਉਸ ਨੇ ਦ੍ਰੋਣ ਦੇ ਪੁੱਤ ਨੂੰ ਪੰਛੀ ਦੇ ਪਰ ਵਾਂਗ ਸਿਰ ਵੱਖ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ।
ਤਸ੍ਯੋਦ੍ਯਤਾਸੇਃ ਸੁਨਸਂ ਸ਼ਿਰਃ ਕਾਯਾਤ੍ਸਕੁਣ੍ਡਲਮ੍। ਭਲ੍ਲੇਨਾਪਾਹਰਦ੍ਦ੍ਰੌਣਿਃ ਸ੍ਮਯਮਾਨ ਇਵਾਨਘ
ਪਰ ਦ੍ਰੋਣ ਦੇ ਪੁੱਤ ਨੇ ਹੱਸਦੇ ਹੋਏ, ਨੀਲ ਦੇ ਸੋਹਣੇ ਕੁੰਡਲਾਂ ਵਾਲੇ ਸਿਰ ਨੂੰ ਤਲਵਾਰ ਡਿੱਗਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਤੇਜ਼ ਧਾਰ ਵਾਲੇ ਤੀਰ ਨਾਲ ਵੱਖ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਸਮ੍ਪੂਰ੍ਣਚਨ੍ਦ੍ਰਾਭਮੁਖਃ ਪਦ੍ਮਪਤ੍ਰਨਿਭੇਕ੍ਸ਼ਣਃ। ਪ੍ਰਾਂਸ਼ੁਰੁਤ੍ਪਲਪਤ੍ਰਾਭੋ ਨਿਹਤੋ ਨ੍ਯਪਤਦ੍ਭੁਵਿ
ਉਸ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਪੂਰਨ ਚੰਦ ਵਾਂਗ ਸੀ, ਅੱਖਾਂ ਕਮਲ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਵਰਗੀਆਂ, ਲੰਮਾ ਤੇ ਨੀਲੇ ਕਮਲ ਦੇ ਪੱਤੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾਰ, ਉਹ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਤੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ।
ਤਤਃ ਪ੍ਰਵਿਵ੍ਯਥੇ ਸੇਨਾ ਪਾਣ੍ਡਵੀ ਭृਸ਼ਮਾਕੁਲਾ। ਆਚਾਰ੍ਯਪੁਤ੍ਰੇਣ ਹਤੇ ਨੀਲੇ ਜ੍ਵਲਿਤਤੇਜਸਿ
ਫਿਰ ਨੀਲ, ਜੋ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਸੀ, ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਦੇਖ ਕੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਡਿੱਗ ਪਈ ਤੇ ਬਹੁਤ ਘਬਰਾ ਗਈ।
ਅਚਿਨ੍ਤਯਂਸ਼੍ਚ ਤੇ ਸਰ੍ਵੇ ਪਾਣ੍ਡਵਾਨਾਂ ਮਹਾਰਥਾਃ। ਕਥਂ ਨੋ ਵਾਸਵਿਸ੍ਤ੍ਰਾਯਾਚ੍ਛਤ੍ਰੁਭ੍ਯ ਇਤਿ ਮਾਰਿष
ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਮਹਾਨ ਰਥੀ ਸੋਚਣ ਲੱਗ ਪਏ, 'ਹੁਣ ਸਾਨੂੰ ਵਾਸਵ ਕਿਵੇਂ ਵੈਰੀਆਂ ਤੋਂ ਬਚਾਵੇਗਾ?'