ਪਾਣ੍ਡਵਾਃ ਸृਞ੍ਜਯਾਸ਼੍ਚੈਵ ਸਿਂਹਨਾਦਂ ਪ੍ਰਚਕ੍ਰਿਰੇ । ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਹਤੇ ਮਹਾਸਤ੍ਵੇ ਭਰਤਾਨਾਂ ਪਿਤਾਮਹੇ
ਜਦੋਂ ਭਾਰਤਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾਮਹ, ਉਹ ਵੱਡੀ ਆਤਮਾ, ਡਿੱਗ ਪਏ, ਤਾਂ ਪਾਂਡਵ ਤੇ ਸ੍ਰੰਜਯਾ ਜੰਗੀ ਜਿੱਤ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਰ ਵਾਂਗ ਗੂੰਜੇ।
ਨ ਕਿਂਚਿਤ੍ਪ੍ਰਤ੍ਯਪਦ੍ਯਨ੍ਤ ਪੁਤ੍ਰਾਸ੍ਤੇ ਭਰਤਰ੍षਭ । ਸਂਮੋਹਸ਼੍ਚੈਵ ਤੁਮੁਲਃ ਕਰੂਣਾਮਭਵਤ੍ਤਦਾ
ਪਰ ਤੇਰੇ ਪੁੱਤਰ, ਹੇ ਭਾਰਤ ਵੰਸ਼ੀ, ਕੁਝ ਵੀ ਨਾ ਕਰ ਸਕੇ; ਉਸ ਵੇਲੇ ਵੱਡਾ ਉਲਝਣ ਤੇ ਦੁੱਖ ਛਾ ਗਿਆ।
ਕृਪਦੁਰ੍ਯੋਧਨਮੁਖਾ ਨਿਃਸ਼੍ਵਸ੍ਯ ਰੁਰੁਦੁਸ੍ਤਤਃ । ਵਿषਾਦਾਚ੍ਚ ਚਿਰਂ ਕਾਲਮਤਿष੍ਠਨ੍ਵਿਗਤੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਃ
ਕ੍ਰਿਪ, ਦੁਰਯੋਧਨ ਤੇ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਡੂੰਘਾ ਸਾਹ ਲੈ ਕੇ ਰੋ ਪਏ; ਤੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ, ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਸੁੰਨ ਹੋ ਗਏ।
ਦਧ੍ਯੁਸ਼੍ਚੈਵ ਮਹਾਰਾਜ ਨ ਯੁਦ੍ਧੇ ਦਧਿਰੇ ਮਨਃ । ਊਰੁਗ੍ਰਾਹਗृਹੀਤਾਸ਼੍ਚ ਨਾਭ੍ਯਧਾਵਨ੍ਤ ਪਾਣ੍ਡਵਾਨ੍
ਉਹ ਰੋਣ ਲੱਗ ਪਏ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਤੇ ਜੰਗ ਵੱਲ ਮਨ ਨਾ ਕਰ ਸਕੇ; ਵੱਡੀ ਮੁਸੀਬਤ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਫੜ ਲਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਪਾਂਡਵਾਂ ਵੱਲ ਵਧੇ ਨਾ।
ਅਵਧ੍ਯੇ ਸ਼ਨ੍ਤਨੋਃ ਪੁਤ੍ਰੇ ਹਤੇ ਭੀष੍ਮੇ ਮਹੌਜਸਿ। `ਦੁਃਖਾਰ੍ਤਾਸ੍ਤੇ ਤਤੋ ਰਾਜਨ੍ਕੁਰੂਣਾਂ ਪਤਯੋऽਭਵਨ੍ ।' ਅਭਾਵ ਸਹਸਾ ਰਾਜਨ੍ਕੁਰੁਰਾਜਸ੍ਯ ਤਰ੍ਕਿਤਃ
ਸ਼ਾਂਤਨੂ ਦੇ ਅਜਿੱਤ ਪੁੱਤਰ, ਮਹਾਨ ਭੀਸ਼ਮ ਦੇ ਮਾਰੇ ਜਾਣ 'ਤੇ, ਉਹ ਕੁਰੂਆਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸਰਦਾਰ ਦੁੱਖੀ ਹੋ ਗਏ, ਹੇ ਰਾਜਾ; ਤੇ ਕੁਰੂ ਰਾਜ ਦੇ ਅਚਾਨਕ ਪਤਨ ਦੀ ਆਹਟ ਆ ਗਈ।
ਹਤਪ੍ਰਵੀਰਾਸ੍ਤੁ ਵਯਂ ਨਿਕृਤ੍ਤਾਸ਼੍ਚ ਸ਼ਿਤੈਃ ਸ਼ਰੈਃ । ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਨਾਭਿਜਾਨੀਮੋ ਨਿਰ੍ਜਿਤਾਃ ਸਵ੍ਯਸਾਚਿਨਾ
ਸਾਡੇ ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਯੋਧੇ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਅਸੀਂ ਤੇਜ਼ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਕੱਟੇ ਗਏ, ਅਰਜੁਨ ਕੋਲੋਂ ਹਾਰ ਗਏ, ਹੁਣ ਸਾਨੂੰ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ ਕਿ ਕੀ ਕਰੀਏ।
ਪਾਣਡਵਾਸ਼੍ਚ ਜਯਂ ਲਬ੍ਧ੍ਵਾ ਪਰਤ੍ਰ ਚ ਪਰਾਂ ਗਤਿਮ੍ । ਸਰ੍ਵੇ ਦਧ੍ਯੁਰ੍ਮਹਾਸ਼ਙ੍ਖਞ੍ਸ਼ੂਰਾਃ ਪਰਿਘਵਾਹਵਃ
ਪਰ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੇ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲਈ ਤੇ ਪਰਲੋਕ ਵਿੱਚ ਉੱਚਾ ਦਰਜਾ ਪਾਇਆ; ਉਹ ਸਾਰੇ ਮਹਾਂਬਲੀ ਜੰਗੀਰਾਂ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਉਂਦੇ ਰਹੇ।
ਸੋਮਕਾਸ਼੍ਚ ਸਪਾਞ੍ਚਾਲਾਃ ਪ੍ਰਾਹृष੍ਯਨ੍ਤ ਜਨੇਸ਼੍ਵਰ । ਤਤਸ੍ਤੂਰ੍ਯਸਹਸ੍ਰੇषੁ ਨਦਤ੍ਸੁ ਸ ਮਹਾਬਲਃ
ਸੋਮਕ ਤੇ ਪਾਂਚਾਲ ਵੀ, ਹੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰ ਗਏ; ਫਿਰ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਾਜਿਆਂ ਦੀ ਧੁਨ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਮਹਾਂਬਲੀ ਭੀਮ—
ਆਸ੍ਫੋਟਯਾਮਾਸ ਭृਸ਼ਂ ਭੀਮਸੇਨੋ ਨਨਾਦ ਚ। ਸੇਨਯੋਰੁਭਯੋਸ਼੍ਚਾਪਿ ਗਾਙ੍ਗੇਯੇ ਨਿਹਤੇ ਵਿਭੌ
—ਭੀਮਸੇਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬਾਂਹਾਂ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਪਟਕੀਆਂ ਤੇ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਗੂੰਜਿਆ; ਦੋਹਾਂ ਫੌਜਾਂ ਵਿੱਚ, ਗੰਗਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਡਿੱਗਣ 'ਤੇ—
ਸਂਨ੍ਯਸ੍ਯ ਵਿਰਾਃ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਪ੍ਰਾਧ੍ਯਾਯਨ੍ਤ ਸਮਨ੍ਤਤਃ । ਪ੍ਰਾਕ੍ਰੋਸ਼ਨ੍ਪ੍ਰਾਦ੍ਰਵਂਸ਼੍ਚਾਨ੍ਯੇ ਜਗ੍ਮੁਰ੍ਮੋਹਂ ਤਥਾऽਪਰੇ
ਸਾਰੇ ਵਿਰੋਧੀ ਆਪਣੇ ਹਥਿਆਰ ਰੱਖ ਕੇ ਚਾਰੋਂ ਪਾਸੇ ਸੋਚਣ ਲੱਗ ਪਏ; ਕੁਝ ਚੀਕ ਪਏ, ਕੁਝ ਭੱਜ ਗਏ, ਤੇ ਹੋਰ ਉਲਝਣ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਏ।
ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਂ ਚਾਨ੍ਯੇऽਭ੍ਯਨਿਨ੍ਦਨ੍ਤ ਭੀष੍ਮਂ ਚਾਨ੍ਯੇऽਭ੍ਯਪੂਜਯਨ੍। ऋषਯਃ ਪਿਤਰਸ਼੍ਚੈਵ ਪ੍ਰਸ਼ਸ਼ਸੁਰ੍ਮਹਾਵ੍ਰਤਮ੍
ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਦੋਸ਼ ਦਿੱਤਾ, ਕੁਝ ਹੋਰਾਂ ਨੇ ਭੀਸ਼ਮ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ; ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੇ ਵੀ ਉਸ ਮਹਾਨ ਵਰਤ ਵਾਲੇ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕੀਤੀ।
ਭਰਤਾਨਾਂ ਚ ਯੇ ਪੂਰ੍ਵੇ ਤੇ ਚੈਨਂ ਪ੍ਰਸ਼ਸ਼ਂਸਿਰੇ । ਮਹੋਪਨਿषਦਂ ਚੈਵ ਯੋਗਮਾਸ੍ਥਾਯ ਵਿਰ੍ਯਵਾਨ੍
ਭਾਰਤ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਵੀ ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ; ਉਹ ਮਹਾਂਬਲੀ, ਜੋ ਉੱਚੇ ਜੋਗ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਸੀ, ਵੱਡੀ ਉਪਨਿਸ਼ਦ ਵਾਂਗ।
ਜਪਞ੍ਸ਼ਾਨ੍ਤਨਵੋ ਧੀਮਾਨ੍ਕਾਲਾਕਾਙ੍ਕ੍ਸ਼ੀ ਸ੍ਥਿਤੋऽਭਵਤ੍
ਸ਼ਾਂਤਨੂ ਦਾ ਸਮਝਦਾਰ ਪੁੱਤਰ, ਨਿਯਤ ਸਮੇਂ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਦਾ, ਜਪ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਟਿਕਿਆ ਰਿਹਾ।
ਕਥਮਾਸਂਸ੍ਤਦਾ ਯੋਧਾ ਹੀਨਾ ਭੀष੍ਮੇਣ ਸਞ੍ਜਯ । ਬਲਿਨਾ ਦੇਵਕਲ੍ਪੇਨ ਕੌਮਾਰਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰਿਣਾ
ਹੇ ਸੰਜਯ, ਜਦ ਭੀਸ਼ਮ ਵਰਗਾ ਬਲਵਾਨ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਰਗਾ ਤੇ ਜਵਾਨੀ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਯੋਧਾ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ, ਤਾਂ ਫੌਜਾਂ ਦਾ ਕੀ ਹਾਲ ਸੀ?
ਤਦੈਵ ਨਿਹਤਾਨ੍ਮਨ੍ਯੇ ਕੁਰੂਨਨ੍ਯਾਂਸ਼੍ਚ ਪਾਣ੍ਡਵੈਃ । ਨ ਪ੍ਰਾਹਰਦ੍ਯਦਾ ਭੀष੍ਮੋ ਘृਣਿਤ੍ਵਾਦ੍ਦ੍ਰੁਪਦਾਤ੍ਮਜਮ੍
ਉਸੇ ਵੇਲੇ, ਜਦ ਭੀਸ਼ਮ ਜੀ ਨੇ ਦ੍ਰੁਪਦ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਕਰਕੇ ਹਮਲਾ ਨਾ ਕੀਤਾ, ਮੈਂ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੇ ਕੁਰੂਆਂ ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਤਤੋ ਦੁਃਖਤਰਂ ਮਨ੍ਯੇ ਕਿਮਨ੍ਯਤ੍ਪ੍ਰਭਵਿष੍ਯਤਿ । ਅਦ੍ਯੈਵ ਨਿਹਤਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਪਿਤਰਂ ਮਮ ਦੁਰ੍ਮਤੇਃ
ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਦੁੱਖ ਹੋਰ ਕੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਅੱਜ ਮੇਰੀ ਆਪਣੀ ਮੂਰਖਤਾ ਕਰਕੇ ਪਿਓ ਦੇ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਸੁਣੀ ਹੈ।
ਅਸ਼੍ਮਸਾਰਮਯਂ ਨੂਨਂ ਹृਦਯਂ ਮਮ ਸਞ੍ਜਯ । ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਿਨਿਹਤਂ ਭੀष੍ਮਂ ਸ਼ਤਧਾ ਯਨ੍ਨ ਦੀਰ੍ਯਤੇ
ਸੰਜਯਾ, ਮੇਰਾ ਦਿਲ ਪੱਕੀ ਚਟਾਨ ਵਰਗਾ ਹੀ ਹੋਵੇਗਾ, ਜੋ ਭੀਸ਼ਮ ਦੇ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਸੁਣ ਕੇ ਵੀ ਸੈਂਕੜੇ ਟੁਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਟੁੱਟਦਾ।
ਯਦਨ੍ਯਨ੍ਨਿਹਤੇਨਾਜੌ ਭੀष੍ਮੇਣ ਜਯਮਿਚ੍ਛਤਾ । ਚੇष੍ਟਿਤਂ ਕੁਰੁਸਿਂਹੇਨ ਤਨ੍ਮੇ ਕਥਯ ਸੁਵ੍ਰਤ
ਹੇ ਧੀਰਜਵਾਨ, ਦੱਸੋ ਕਿ ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਕੁਰੂਆਂ ਦੇ ਸ਼ੇਰ ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ, ਜਿੱਤ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ, ਹੋਰ ਕੀ ਕੀਤਾ ਜਦ ਉਹ ਖੁਦ ਵੀ ਘਾਇਲ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ?
ਪੁਨਃਪੁਨਰ੍ਨ ਮृष੍ਯਾਮਿ ਹਤਂ ਦੇਵਵ੍ਰਤਂ ਰਣੇ। ਨ ਹਤੋ ਜਾਮਦਗ੍ਨ੍ਯੇਨ ਦਿਵ੍ਯੈਰਸ੍ਤ੍ਰੈਸ਼੍ਚ ਯਃ ਪੁਰਾ
ਮੈਂ ਵਾਰ ਵਾਰ ਇਹ ਸਹਿ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ ਕਿ ਦੇਵਵ੍ਰਤ ਭੀਸ਼ਮ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਮਾਰੇ ਗਏ—ਉਹ ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਜਾਮਦਗਨੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਰਾਮ ਤੋਂ ਜਾਂ ਦਿਵਿਆ ਅਸਤਰਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹਾਰੇ ਸੀ।
ਸਾਯਾਹ੍ਨੇ ਨ੍ਯਪਤਦ੍ਭੂਮੌ ਧਾਰ੍ਤਰਾष੍ਟ੍ਰਾਨ੍ਵਿषਾਦਯਨ੍
ਸ਼ਾਮ ਦੇ ਵੇਲੇ, ਉਹ ਜ਼ਮੀਨ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ, ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਛੱਡ ਕੇ।
ਪਾਞ੍ਚਾਲਾਨ੍ਹਰ੍षਯਂਸ਼੍ਚੈਵ ਭੀष੍ਮਃ ਕੁਰੁਪਿਤਾਮਹਃ । ਸ ਸ਼ੇਤੇ ਸ਼ਰਤਲ੍ਪਸ੍ਥੋ ਮੇਦਿਨੀਮਸ੍ਪृਸ਼ਂਸ੍ਤਦਾ
ਪਾਂਚਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਮਿਲੀ, ਭੀਸ਼ਮ—ਕੁਰੂਆਂ ਦੇ ਵੱਡੇ—ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੀਰਾਂ ਦੇ ਸੇਜ ਉੱਤੇ ਪਏ ਹੋਏ ਸਨ, ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਨਾ ਛੁਹਿ ਰਹੇ ਸਨ।
ਭੀष੍ਮੋ ਰਥਾਤ੍ਪ੍ਰਪਤਿਤਃ ਸਂਛਿਨ੍ਨੋ ਬਹੁਭਿਃ ਸ਼ਰੈਃ । ਹਾਹੇਤਿ ਤੁਮੁਲਃ ਸ਼ਬ੍ਦੋ ਭੂਤਾਨਾਂ ਸਮਪਦ੍ਯਤ
ਭੀਸ਼ਮ, ਕਈ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਕੱਟੇ ਹੋਏ, ਰਥ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਪਏ; ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ 'ਹਾਏ!' ਦੀ ਉਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਗੂੰਜੀ।
ਸੀਮਾਵृਕ੍ਸ਼ੇ ਨਿਪਤਿਤੇ ਕੁਰੂਣਾਂ ਸਮਿਤਿਂਜਯੇ । ਸੇਨਯੋਰੁਭਯੋ ਰਾਜਨ੍ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਾਨ੍ਭਯਮਾਵਿਸ਼ਤ੍
ਜਦੋਂ ਕੁਰੂਆਂ ਦਾ ਵੱਡਾ ਰੱਖਵਾਲਾ, ਜੰਗ ਦਾ ਜੇਤੂ, ਡਿੱਗ ਪਿਆ, ਦੋਵਾਂ ਫੌਜਾਂ ਦੇ ਯੋਧਿਆਂ ਨੂੰ ਡਰ ਘੇਰ ਗਿਆ, ਹੇ ਰਾਜਾ।
ਭੀष੍ਮਂ ਸ਼ਾਨ੍ਤਨਵਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਵਿਸ਼ੀਰ੍ਣਕਵਚਧ੍ਵਜਮ੍ । ਕੁਰਵਃ ਪਰ੍ਯਵਰ੍ਤਨ੍ਤ ਪਾਣ੍ਡਵਾਸ਼੍ਚ ਵਿਸ਼ਾਂਪਤੇ
ਜਦੋਂ ਸ਼ਾਂਤਨੁ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਭੀਸ਼ਮ ਨੂੰ ਟੁੱਟੇ ਹੋਏ ਬਚਾਵੀ ਜੰਗੇ ਤੇ ਝੰਡੇ ਨਾਲ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਕੁਰੂ ਤੇ ਪਾਂਡਵ ਦੋਵੇਂ ਪਿੱਛੇ ਹਟ ਗਏ, ਹੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ।
ਖਂ ਤਮਃਸਂਵृਤਮਭੂਦਾਸੀਦ੍ਭਾਨੁਰ੍ਗਤਪ੍ਰਭਃ । ਰਰਾਸ ਪृਥਿਵੀ ਚੈਵ ਭੀष੍ਮੇ ਸ਼ਾਨ੍ਤਨਵੇ ਹਤੇ
ਆਸਮਾਨ ਹਨੇਰੇ ਨਾਲ ਢੱਕ ਗਿਆ, ਸੂਰਜ ਦੀ ਚਮਕ ਮਿੱਟ ਗਈ, ਧਰਤੀ ਵੀ ਕੰਬ ਉਠੀ ਜਦ ਭੀਸ਼ਮ, ਸ਼ਾਂਤਨੁ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ।
ਅਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਦਾਂ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠੋ ਗਤਿਰ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਦਾਂ ਸਦਾ। ਇਤ੍ਯਭਾषਨ੍ਤ ਭੂਤਾਨਿ ਸ਼ਯਾਨਂ ਪੁਰੁषਰ੍षਭਮ੍
‘ਇਹ ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਸਦਾ ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨੀਆਂ ਦੀ ਆਸਰਾ ਹੈ’—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਜੀਵ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਪੁਰਖ ਨੂੰ ਪਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖ ਕੇ ਆਖਣ ਲੱਗੇ।
ਅਯਂ ਪਿਤਰਮਾਜ੍ਞਾਯ ਕਾਮਾਰ੍ਤਂ ਸ਼ਨ੍ਤਨੁਂ ਪੁਰਾ । ਊਰ੍ਧ੍ਵਰੇਤਸਮਾਤ੍ਮਾਨਂ ਚਕਾਰ ਪੁਰੁषਰ੍षਭਃ
ਇਹ ਮਨੁੱਖ, ਪਹਿਲਾਂ, ਆਪਣੇ ਪਿਓ ਸ਼ਾਂਤਨੁ ਨੂੰ ਇੱਛਾ ਵਿੱਚ ਫਸਿਆ ਵੇਖ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਉੱਚੇ ਵਰਤ ਵਾਲਾ ਤੇ ਸੰਯਮੀ ਬਣਾ ਲਿਆ ਸੀ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਪੁਰਖ।
ਇਤਿ ਸ੍ਮ ਸ਼ਰਤਲ੍ਪਸ੍ਥਂ ਭਰਤਾਨਾਂ ਪਿਤਾਮਹਮ੍ । ऋषਯਸ੍ਤ੍ਵਭ੍ਯਭਾषਨ੍ਤ ਸਹਿਤਾਃ ਸਿਦ੍ਧਚਾਰਣੈਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਸਿੱਧ ਤੇ ਚਾਰਣਾਂ ਸਮੇਤ, ਭਾਰਤ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਵੱਡੇ ਭੀਸ਼ਮ ਨੂੰ, ਜੋ ਤੀਰਾਂ ਦੇ ਸੇਜ ਉੱਤੇ ਪਏ ਸਨ, ਆਖਣ ਲੱਗੇ।
ਹਤੇ ਸ਼ਾਨ੍ਤਨਵੇ ਭੀष੍ਮੇ ਭਰਤਾਨਾਂ ਪਿਤਾਮਹੇ । ਨ ਕਿਂਚਿਤ੍ਪ੍ਰਤ੍ਯਪਦ੍ਯਨ੍ਤ ਪੁਤ੍ਰਾਸ੍ਤਵ ਹਿ ਮਾਰਿष
ਜਦ ਸ਼ਾਂਤਨੁ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਭੀਸ਼ਮ, ਭਾਰਤ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਵੱਡੇ, ਮਾਰੇ ਗਏ, ਤਾਂ ਤੇਰੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਕੁਝ ਵੀ ਹਾਸਲ ਨਾ ਹੋਇਆ, ਹੇ ਮਾਰੀਸ਼ਾ।
ਵਿषਣ੍ਣਵਦਨਾਸ਼੍ਚਾਸਨ੍ਹਤਸ਼੍ਰੀਕਾਸ਼੍ਚ ਭਾਰਤ । ਅਤਿष੍ਠਨ੍ਵ੍ਰੀਡਿਤਾਸ਼੍ਚੈਵ ਹ੍ਰਿਯਾ ਯੁਕ੍ਤਾ ਹ੍ਯਧੋਮੁਖਾਃ
ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਉੱਤੇ ਉਦਾਸੀ ਛਾ ਗਈ, ਚਮਕ ਖਤਮ ਹੋ ਗਈ, ਭਾਰਤ ਵੰਸ਼ੀ ਸ਼ਰਮ ਨਾਲ ਥੱਲੇ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਖੜੇ ਰਹੇ।