ਸਹ ਭੀष੍ਮੇਣ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤਨ੍ਹृਦਯਾਨਿ ਨਃ । ਸ ਪਪਾਤ ਮਹਾਬਾਹੁਰ੍ਵਸੁਧਾਮਨੁਨਾਦਯਨ੍
ਭੀਸ਼ਮ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸਾਨੂੰ ਸਭ ਦੇ ਦਿਲ ਵੀ ਡਿੱਗ ਪਏ; ਉਹ ਬਲਵਾਨ ਬਾਹਾਂ ਵਾਲਾ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗਿਆ ਤੇ ਧਰਤੀ ਕੰਬ ਪਈ।
ਇਨ੍ਦ੍ਰਧ੍ਵਜ ਇਵੋਤ੍ਸृष੍ਟਃ ਕੇਤੁਃ ਸਰ੍ਵਧਨੁष੍ਮਤਾਮ੍ । ਧਰਣੀਂ ਨ ਸ ਪਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ ਸ਼ਰਸਙ੍ਘੈਃ ਸਮਾਵृਤਃ
ਇੰਦਰ ਦੇ ਝੰਡੇ ਵਾਂਗ ਡਿੱਗਿਆ ਹੋਇਆ, ਸਭ ਧਨੁਸ਼ਧਾਰੀ ਵਿਚੋਂ ਅੱਗੇ, ਉਹ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਛੂਹਿਆ ਵੀ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਤੀਰਾਂ ਦੇ ਢੇਰ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਸ਼ਲਤਲ੍ਪੇ ਮਹੇष੍ਵਾਸਂ ਸ਼ਯਾਨਂ ਪੁਰੁषਰ੍षਭਮ੍। ਰਥਾਤ੍ਪ੍ਰਪਤਿਤਂ ਚੈਨਂ ਦਿਵ੍ਯੋ ਭਾਵਃ ਸਮਾਵਿਸ਼ਤ੍
ਤੀਰਾਂ ਦੇ ਸੇਜ ਉੱਤੇ ਪਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਧਨੁਧਾਰੀ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਿਰਮੌਰ, ਰਥ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਕੇ ਇਕ ਅਲੌਕਿਕ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ।
ਅਭ੍ਯਵਰ੍षਚ੍ਚ ਪਰ੍ਜਨ੍ਯਃ ਪ੍ਰਾਕਮ੍ਪਤ ਚ ਮੇਦਿਨੀ । ਪਤਨ੍ਸ ਦਦृਸ਼ੇ ਚਾਪਿ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇਨ ਦਿਵਾਕਰਮ੍
ਬੱਦਲਾਂ ਨੇ ਮੀਂਹ ਵਰਸਾਇਆ, ਧਰਤੀ ਕੰਬੀ, ਤੇ ਜਦ ਉਹ ਡਿੱਗਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਸੂਰਜ ਦੇ ਦੱਖਣ ਪਾਸੇ ਦਿੱਸਿਆ।
ਸਂਜ੍ਞਾਂ ਚੋਪਾਲਭਦ੍ਵੀਰਃ ਕਾਲਂ ਸਂਚਿਨ੍ਤ੍ਯ ਭਾਰਤ । ਅਨ੍ਤਰਿਕ੍ਸ਼ੇ ਚ ਸ਼ੁਸ਼੍ਰਾਵ ਦਿਵ੍ਯਾ ਵਾਚਃ ਸਮਨ੍ਤਤਃ
ਉਹ ਵੀਰ, ਸਮਾਂ ਸੋਚ ਕੇ, ਹੋਸ਼ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ, ਹੇ ਭਾਰਤ, ਤੇ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਹਰ ਪਾਸੇ ਅਲੌਕਿਕ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਸੁਣੀਆਂ।
ਕਥਂ ਮਹਾਤ੍ਮਾ ਗਾਙ੍ਗੇਯਃ ਸਰ੍ਵਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਭृਤਾਂ ਵਰਃ । ਕਾਲਕਰ੍ਤਾ ਨਰਵ੍ਯਾਘ੍ਰਃ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਯਨੇ
'ਇਹ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਗੰਗਾ ਪੁੱਤਰ, ਸਾਰੇ ਹਥਿਆਰ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਅੱਗੇ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚੋਂ ਬਬਰ ਸ਼ੇਰ, ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਸੂਰਜ ਮੁੜਦੇ ਸਮੇਂ ਕਿਵੇਂ ਆਪਣਾ ਅੰਤ ਪਾ ਗਿਆ?'
ਸ੍ਥਿਤੋऽਸ੍ਮੀਤਿ ਚ ਗਾਙ੍ਗੇਯਸ੍ਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਾਕ੍ਯਮਬ੍ਰਵੀਤ੍। ਧਾਰਯਿष੍ਯਾਮ੍ਯਹਂ ਪ੍ਰਾਣਾਨ੍ਪਤਿਤਿऽਪਿ ਮਹੀਤਲੇ
ਫਿਰ ਗੰਗਾ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਮੈਂ ਜੀਉਂਦਾ ਹਾਂ,' ਤੇ ਉਹ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ ਕਿਹਾ, 'ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਰੱਖਾਂਗਾ, ਭਾਵੇਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਗਿਆ ਹਾਂ।'
ਉਤ੍ਤਰਾਯਣਮਨ੍ਵਿਚ੍ਛਨ੍ਸੁਗਤਿਪ੍ਰਤਿਕਾਙ੍ਕ੍ਸ਼ਯਾ। ਤਸ੍ਯ ਤਨ੍ਮਤਮਾਜ੍ਞਾਯ ਗਹ੍ਗਾ ਹਿਮਵਤਃ ਸੁਤਾਃ
ਉੱਤਰੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਸੂਰਜ ਦੇ ਜਾਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਤੇ ਚੰਗੀ ਮੌਤ ਦੀ ਆਸ ਕਰਦਿਆਂ, ਉਸ ਦੀ ਇਹ ਮੁਰਾਦ ਗੰਗਾ, ਜੋ ਹਿਮਾਲਿਆ ਦੀ ਧੀ ਹੈ, ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗ ਗਈ।
ਮਹਰ੍षੀਨ੍ਹਂਸਰੂਪੇਣ ਪ੍ਰੇषਯਾਮਾਸ ਤਤ੍ਰ ਵੈ। ਤਤਸ੍ਤਂ ਪ੍ਰਤਿ ਤੇ ਹਂਸਾਸ੍ਤ੍ਵਰਿਤਾ ਮਾਨਸੌਕਸਃ
ਉਸ ਨੇ ਵੱਡੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਹੰਸਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਥੇ ਭੇਜਿਆ; ਫਿਰ ਉਹ ਹੰਸ, ਜੋ ਮਾਨਸਰੋਵਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਤੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਸ ਵੱਲ ਤੁਰ ਪਏ।
ਆਜਗ੍ਮੁਃ ਸਹਿਤਾ ਦ੍ਰष੍ਟੁਂ ਭੀष੍ਮਂ ਕੁਰੁਪਿਤਾਮਹਮ੍। ਯਤ੍ਰ ਸ਼ੇਤੇ ਨਰਸ਼੍ਰੇष੍ਠਃ ਸ਼ਰਤਲ੍ਪੇ ਪਿਤਾਮਹਃ
ਉਹ ਸਭ ਮਿਲ ਕੇ ਭੀਸ਼ਮ, ਕੁਰੂਆਂ ਦੇ ਪਿਤਾਮਾ, ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਆਏ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਿਰਮੌਰ, ਤੀਰਾਂ ਦੇ ਸੇਜ ਉੱਤੇ ਪਿਆ ਸੀ।
ਤੇ ਤੁ ਭੀष੍ਮਂ ਸਮਾਸਾਦ੍ਯ ऋषਯੋ ਹਂਸਰੂਪਿਣਃ । ਅਪਸ਼੍ਯਞ੍ਛਰਤਲ੍ਪਸ੍ਥਂ ਭੀष੍ਮਂ ਕੁਰੁਕੁਲੋਦ੍ਵਹਮ੍
ਉਹ ਰਿਸ਼ੀ, ਜੋ ਹੰਸਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਨ, ਭੀਸ਼ਮ ਕੋਲ ਆਏ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ, ਜੋ ਕੁਰੂ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਸ਼ਾਨ ਸੀ, ਤੀਰਾਂ ਦੇ ਸੇਜ ਉੱਤੇ ਪਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖਿਆ।
ਤੇ ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਚਾਪਿ ਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣਮ੍। ਗਾਙ੍ਗੇਯਂ ਭਰਤਸ਼੍ਰੇष੍ਠਂ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇਨ ਚ ਭਾਸ੍ਕਰਮ੍
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਗੰਗਾ ਪੁੱਤਰ, ਭਾਰਤਾਂ ਵਿਚੋਂ ਚੋਟੀ ਦੇ, ਦੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕੀਤੀ, ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਰੱਖ ਕੇ।
ਇਤਰੇਤਰਮਾਮਨ੍ਤ੍ਰ੍ਯ ਪ੍ਰਾਹੁਸ੍ਤਤ੍ਰ ਮਨੀषਿਣਃ । ਭੀष੍ਮਃ ਕਥਂ ਮਹਾਤ੍ਮਾ ਸਨ੍ਸਂਸ੍ਥਾਤਾ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਯਨੇ
ਉਥੇ, ਉਹ ਗਿਆਨੀਆਂ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਆਖਣ ਲੱਗੇ, 'ਭੀਸ਼ਮ, ਇਹ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ, ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਸੂਰਜ ਮੁੜਦੇ ਸਮੇਂ ਕਿਵੇਂ ਦੇਹ ਛੱਡੇਗਾ?'
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਸ੍ਥਿਤਾ ਹਂਸਾ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਮਭਿਤੋ ਦਿਸ਼ਮ੍। ਸਂਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼੍ਯ ਵੈ ਮਹਾਬੁਦ੍ਧਿਸ਼੍ਚਿਨ੍ਤਯਿਤ੍ਵਾ ਚ ਭਾਰਤ
ਇਹ ਗੱਲ ਆਖ ਕੇ, ਹੰਸ ਦੱਖਣ ਵਾਲੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਚਲੇ; ਇਹ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਮਹਾਬੁੱਧੀ, ਸੋਚ ਵਿਚ ਪੈ ਗਿਆ, ਹੇ ਭਾਰਤ।
ਤਾਨਬ੍ਰਵੀਚ੍ਛਾਨ੍ਤਨਵੋ ਨਾਹਂ ਗਨ੍ਤਾ ਕਥਂਚਨ । ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਵਰ੍ਤ ਆਦਿਤ੍ਯੇ ਏਤਨ੍ਮੇ ਮਨਸਿ ਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਸ਼ਾਂਤਨੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਜਾਵਾਂਗਾ ਜਦ ਤੱਕ ਸੂਰਜ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ; ਇਹ ਗੱਲ ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਪੱਕੀ ਹੈ।'
ਗਮਿष੍ਯਾਮਿ ਸ੍ਵਕਂ ਸ੍ਥਾਨਮਾਸੀਦ੍ਯਨ੍ਮੇ ਪੁਰਾਤਨਮ੍ । ਉਦਗਾਯਨ ਆਦਿਤ੍ਯੇ ਹਂਸਾਃ ਸਤ੍ਯਂ ਬ੍ਰਵੀਮਿ ਵਃ
'ਜਦ ਸੂਰਜ ਉੱਤਰੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਮੁੜੇਗਾ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪੁਰਾਣੇ ਥਾਂ ਤੇ ਜਾਵਾਂਗਾ; ਹੇ ਹੰਸੋ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੱਚ ਆਖ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।'
ਧਾਰਯਿष੍ਯਾਮ੍ਯਹਂ ਪ੍ਰਾਣਾਨੁਤ੍ਤਰਾਯਣਕਾਙ੍ਕ੍ਸ਼ਯਾ। ਪ੍ਰਾਣਾਨਾਂ ਚ ਸਮੁਤ੍ਸਰ੍ਗ ਐਸ਼੍ਵਰ੍ਯਂ ਨਿਯਤਂ ਮਮ
ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਉੱਤਰੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਦੀ ਆਸ ਵਿੱਚ ਕਾਇਮ ਰੱਖਾਂਗਾ; ਜਿੰਦ ਛੱਡਣ ਦਾ ਹੱਕ ਮੇਰੇ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਪ੍ਰਾਣਾਨ੍ਧਾਰਯਿष੍ਯੇ ਮੁਮੂਰ੍षੁਰੁਦਗਾਯਨੇ। ਯਸ਼੍ਚ ਦਤ੍ਤੋ ਵਰੋ ਮਹ੍ਯਂ ਪਿਤ੍ਰਾ ਤੇਨ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾ
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਮੌਤ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਮੈਂ ਸੂਰਜ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਪਾਸੇ ਮੁੜਣ ਤੱਕ ਸਾਹ ਰੱਖਾਂਗਾ; ਅਤੇ ਜੋ ਵੱਡੇ ਦਿਲ ਵਾਲੇ ਪਿਓ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਵਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ—
ਛਨ੍ਦਤਸ੍ਤੇ ਭਵੇਨ੍ਮृਤ੍ਯੁਰਿਤਿ ਤਤ੍ਸਤ੍ਯਮਸ੍ਤੁ ਮੇ। ਧਾਰਯਿष੍ਯੇ ਤਤਃ ਪ੍ਰਾਣਾਨੁਤ੍ਸਰ੍ਗੇ ਨਿਯਤੇ ਸਤਿ
—'ਤੇਰੀ ਮੌਤ ਤੇਰੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਹੋਵੇ'—ਇਹ ਵਾਅਦਾ ਮੇਰੇ ਲਈ ਸੱਚ ਹੋਵੇ; ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਨਿਯਤ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਰੱਖਾਂਗਾ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤਾਂਸ੍ਤਦਾ ਹਂਸਾਨ੍ਸ ਸ਼ੇਤੇ ਸ਼ਰਤਲ੍ਪਗਃ । ਏਵਂ ਕੁਰੂਣਾਂ ਪਤਿਤੇ ਸ਼ृਙ੍ਗੇ ਭੀष੍ਮੇ ਮਹੌਜਸਿ
ਇਹ ਗੱਲ ਆਖ ਕੇ, ਉਹ ਤੀਰਾਂ ਦੇ ਸੇਜ ਤੇ ਪਿਆ ਹੋਇਆ ਸੁੱਤ ਗਿਆ; ਇੰਝ ਕੁਰੂਆਂ ਦੇ ਮਾਣ, ਮਹਾਨ ਬਲ ਵਾਲੇ ਭੀਸ਼ਮ ਡਿੱਗ ਪਏ।
ਪਾਣ੍ਡਵਾਃ ਸृਞ੍ਜਯਾਸ਼੍ਚੈਵ ਸਿਂਹਨਾਦਂ ਪ੍ਰਚਕ੍ਰਿਰੇ । ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਹਤੇ ਮਹਾਸਤ੍ਵੇ ਭਰਤਾਨਾਂ ਪਿਤਾਮਹੇ
ਜਦੋਂ ਭਾਰਤਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾਮਹ, ਉਹ ਵੱਡੀ ਆਤਮਾ, ਡਿੱਗ ਪਏ, ਤਾਂ ਪਾਂਡਵ ਤੇ ਸ੍ਰੰਜਯਾ ਜੰਗੀ ਜਿੱਤ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਰ ਵਾਂਗ ਗੂੰਜੇ।
ਨ ਕਿਂਚਿਤ੍ਪ੍ਰਤ੍ਯਪਦ੍ਯਨ੍ਤ ਪੁਤ੍ਰਾਸ੍ਤੇ ਭਰਤਰ੍षਭ । ਸਂਮੋਹਸ਼੍ਚੈਵ ਤੁਮੁਲਃ ਕਰੂਣਾਮਭਵਤ੍ਤਦਾ
ਪਰ ਤੇਰੇ ਪੁੱਤਰ, ਹੇ ਭਾਰਤ ਵੰਸ਼ੀ, ਕੁਝ ਵੀ ਨਾ ਕਰ ਸਕੇ; ਉਸ ਵੇਲੇ ਵੱਡਾ ਉਲਝਣ ਤੇ ਦੁੱਖ ਛਾ ਗਿਆ।
ਕृਪਦੁਰ੍ਯੋਧਨਮੁਖਾ ਨਿਃਸ਼੍ਵਸ੍ਯ ਰੁਰੁਦੁਸ੍ਤਤਃ । ਵਿषਾਦਾਚ੍ਚ ਚਿਰਂ ਕਾਲਮਤਿष੍ਠਨ੍ਵਿਗਤੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਃ
ਕ੍ਰਿਪ, ਦੁਰਯੋਧਨ ਤੇ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਡੂੰਘਾ ਸਾਹ ਲੈ ਕੇ ਰੋ ਪਏ; ਤੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ, ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਸੁੰਨ ਹੋ ਗਏ।
ਦਧ੍ਯੁਸ਼੍ਚੈਵ ਮਹਾਰਾਜ ਨ ਯੁਦ੍ਧੇ ਦਧਿਰੇ ਮਨਃ । ਊਰੁਗ੍ਰਾਹਗृਹੀਤਾਸ਼੍ਚ ਨਾਭ੍ਯਧਾਵਨ੍ਤ ਪਾਣ੍ਡਵਾਨ੍
ਉਹ ਰੋਣ ਲੱਗ ਪਏ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਤੇ ਜੰਗ ਵੱਲ ਮਨ ਨਾ ਕਰ ਸਕੇ; ਵੱਡੀ ਮੁਸੀਬਤ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਫੜ ਲਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਪਾਂਡਵਾਂ ਵੱਲ ਵਧੇ ਨਾ।
ਅਵਧ੍ਯੇ ਸ਼ਨ੍ਤਨੋਃ ਪੁਤ੍ਰੇ ਹਤੇ ਭੀष੍ਮੇ ਮਹੌਜਸਿ। `ਦੁਃਖਾਰ੍ਤਾਸ੍ਤੇ ਤਤੋ ਰਾਜਨ੍ਕੁਰੂਣਾਂ ਪਤਯੋऽਭਵਨ੍ ।' ਅਭਾਵ ਸਹਸਾ ਰਾਜਨ੍ਕੁਰੁਰਾਜਸ੍ਯ ਤਰ੍ਕਿਤਃ
ਸ਼ਾਂਤਨੂ ਦੇ ਅਜਿੱਤ ਪੁੱਤਰ, ਮਹਾਨ ਭੀਸ਼ਮ ਦੇ ਮਾਰੇ ਜਾਣ 'ਤੇ, ਉਹ ਕੁਰੂਆਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸਰਦਾਰ ਦੁੱਖੀ ਹੋ ਗਏ, ਹੇ ਰਾਜਾ; ਤੇ ਕੁਰੂ ਰਾਜ ਦੇ ਅਚਾਨਕ ਪਤਨ ਦੀ ਆਹਟ ਆ ਗਈ।
ਹਤਪ੍ਰਵੀਰਾਸ੍ਤੁ ਵਯਂ ਨਿਕृਤ੍ਤਾਸ਼੍ਚ ਸ਼ਿਤੈਃ ਸ਼ਰੈਃ । ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਨਾਭਿਜਾਨੀਮੋ ਨਿਰ੍ਜਿਤਾਃ ਸਵ੍ਯਸਾਚਿਨਾ
ਸਾਡੇ ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਯੋਧੇ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਅਸੀਂ ਤੇਜ਼ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਕੱਟੇ ਗਏ, ਅਰਜੁਨ ਕੋਲੋਂ ਹਾਰ ਗਏ, ਹੁਣ ਸਾਨੂੰ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ ਕਿ ਕੀ ਕਰੀਏ।
ਪਾਣਡਵਾਸ਼੍ਚ ਜਯਂ ਲਬ੍ਧ੍ਵਾ ਪਰਤ੍ਰ ਚ ਪਰਾਂ ਗਤਿਮ੍ । ਸਰ੍ਵੇ ਦਧ੍ਯੁਰ੍ਮਹਾਸ਼ਙ੍ਖਞ੍ਸ਼ੂਰਾਃ ਪਰਿਘਵਾਹਵਃ
ਪਰ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੇ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲਈ ਤੇ ਪਰਲੋਕ ਵਿੱਚ ਉੱਚਾ ਦਰਜਾ ਪਾਇਆ; ਉਹ ਸਾਰੇ ਮਹਾਂਬਲੀ ਜੰਗੀਰਾਂ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਉਂਦੇ ਰਹੇ।
ਸੋਮਕਾਸ਼੍ਚ ਸਪਾਞ੍ਚਾਲਾਃ ਪ੍ਰਾਹृष੍ਯਨ੍ਤ ਜਨੇਸ਼੍ਵਰ । ਤਤਸ੍ਤੂਰ੍ਯਸਹਸ੍ਰੇषੁ ਨਦਤ੍ਸੁ ਸ ਮਹਾਬਲਃ
ਸੋਮਕ ਤੇ ਪਾਂਚਾਲ ਵੀ, ਹੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰ ਗਏ; ਫਿਰ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਾਜਿਆਂ ਦੀ ਧੁਨ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਮਹਾਂਬਲੀ ਭੀਮ—
ਆਸ੍ਫੋਟਯਾਮਾਸ ਭृਸ਼ਂ ਭੀਮਸੇਨੋ ਨਨਾਦ ਚ। ਸੇਨਯੋਰੁਭਯੋਸ਼੍ਚਾਪਿ ਗਾਙ੍ਗੇਯੇ ਨਿਹਤੇ ਵਿਭੌ
—ਭੀਮਸੇਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬਾਂਹਾਂ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਪਟਕੀਆਂ ਤੇ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਗੂੰਜਿਆ; ਦੋਹਾਂ ਫੌਜਾਂ ਵਿੱਚ, ਗੰਗਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਡਿੱਗਣ 'ਤੇ—
ਸਂਨ੍ਯਸ੍ਯ ਵਿਰਾਃ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਪ੍ਰਾਧ੍ਯਾਯਨ੍ਤ ਸਮਨ੍ਤਤਃ । ਪ੍ਰਾਕ੍ਰੋਸ਼ਨ੍ਪ੍ਰਾਦ੍ਰਵਂਸ਼੍ਚਾਨ੍ਯੇ ਜਗ੍ਮੁਰ੍ਮੋਹਂ ਤਥਾऽਪਰੇ
ਸਾਰੇ ਵਿਰੋਧੀ ਆਪਣੇ ਹਥਿਆਰ ਰੱਖ ਕੇ ਚਾਰੋਂ ਪਾਸੇ ਸੋਚਣ ਲੱਗ ਪਏ; ਕੁਝ ਚੀਕ ਪਏ, ਕੁਝ ਭੱਜ ਗਏ, ਤੇ ਹੋਰ ਉਲਝਣ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਏ।