ਅਥ ਤੇ ਤੋਮਰੈਃ ਪ੍ਰਾਸੈਰ੍ਬਾਣੌਘੈਸ਼੍ਚ ਸਮਨ੍ਤਤਃ। ਪਟ੍ਟਸੈਸ਼੍ਚ ਸੁਨਿਸ੍ਤ੍ਰਿਂਸ਼ੈਰ੍ਨਾਰਾਚੈਸ਼੍ਚ ਤਥਾ ਸ਼ਿਤੈਃ
ਫਿਰ, ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਬਰਸਾਤ, ਭਾਲਿਆਂ, ਬਰਛੀਆਂ, ਤਲਵਾਰਾਂ, ਤੇ ਤੇਜ਼ ਕਟਾਰਾਂ ਨਾਲ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ।
ਵਤ੍ਸਦਨ੍ਤੈਸ਼੍ਚ ਭਲ੍ਲੈਸ਼੍ਚ ਤਮੇਕਮਭਿਦੁਦ੍ਰੁਵੁਃ । ਸਿਂਹਨਾਦਸ੍ਤਤੋ ਘੋਰਃ ਪਾਣ੍ਡਵਾਨਾਮਭੂਤ੍ਤਦਾ
ਵੱਛਿਆਂ ਦੇ ਦੰਦਾਂ ਵਾਲੇ ਤੀਰ ਤੇ ਚੌੜੇ ਫਲ ਵਾਲੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਇਕੱਲੇ ਮਨੁੱਖ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਦੇ ਆਏ। ਫਿਰ ਪਾਂਡਵਾਂ ਵਲੋਂ ਡਰਾਉਣੀ ਸਿੰਘਾਂ ਵਾਂਗ ਗੂੰਜ ਉਠੀ।
ਤਥੈਵ ਤਵ ਪੁਤ੍ਰਾਸ਼੍ਚ ਨੇਦੁਰ੍ਭੀष੍ਮਜਯੈषਿਣਃ। ਤਮੇਕਮਭ੍ਯਰਕ੍ਸ਼ਨ੍ਤ ਸਿਂਹਨਾਦਾਂਸ਼੍ਚ ਚਕ੍ਰਿਰੇ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਭੀਸ਼ਮ ਦੀ ਜਿੱਤ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਹੋ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵੀ ਸਿੰਘਾਂ ਵਾਂਗ ਚੀਕਾਂ ਮਾਰੀਅਾਂ ਤੇ ਉਸ ਇਕੱਲੇ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲਿਆ।
ਤਤ੍ਰਾਸੀਤ੍ਤੁਮੁਲਂ ਯੁਦ੍ਧਂ ਤਾਵਕਾਨਾਂ ਪਰੈਃ ਸਹ। ਦਸ਼ਮੇऽਹਨਿ ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰ ਭੀष੍ਮਾਰ੍ਜੁਨਸਮਾਗਮੇ
ਉਥੇ, ਦਸਵੇਂ ਦਿਨ ਭੀਸ਼ਮ ਤੇ ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਟਕਰਾਅ 'ਤੇ, ਤੇਰੇ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਭਿਆਨਕ ਜੰਗ ਹੋਈ, ਰਾਜਨ।
ਆਸੀਦ੍ਧੋਰ ਇਵਾਵਰ੍ਤੋ ਮੁਹੂਰ੍ਤਮੁਦਧੇਰਿਵ । ਸੈਨ੍ਯਾਨਾਂ ਯੁਧ੍ਯਮਾਨਾਨਾਂ ਨਿਘ੍ਨਤਾਮਿਤਰੇਤਰਮ੍
ਉਹ ਜੰਗ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਡਰਾਉਣੇ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੇ ਭਵਰ ਵਾਂਗ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਫੌਜਾਂ ਇਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਮਾਰਦੀਆਂ ਤੇ ਲੜਦੀਆਂ ਰਹੀਆਂ।
ਅਸੌਮ੍ਯਰੂਪਾ ਪृਥਿਵੀ ਸ਼ੋਣਿਤਾਕ੍ਤਾऽਭਵਤ੍ਤਦਾ। ਸਮਂ ਚ ਵਿषਮਂ ਚੈਵ ਨ ਪ੍ਰਾਜ੍ਞਾਯਤ ਕਿਂਚਨ
ਉਸ ਵੇਲੇ ਧਰਤੀ ਦਾ ਰੂਪ ਬੜਾ ਭਿਆਨਕ ਹੋ ਗਿਆ, ਲਹੂ ਨਾਲ ਰੰਗੀ ਹੋਈ। ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਚਲਦਾ ਸੀ ਕਿ ਕਿੱਥੇ ਸਮਾਂ ਤੇ ਕਿੱਥੇ ਉਚਾ-ਨੀਵਾਂ ਹੈ।
ਯੋਧਾਨਾਮਯੁਤਂ ਹਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਸ ਦਸ਼ਮੇऽਹਨਿ । ਅਤਿष੍ਠਦਾਹਵੇ ਭੀष੍ਮੋ ਭਿਦ੍ਯਮਾਨੇषੁ ਮਰ੍ਮਸੁ
ਦਸਵੇਂ ਦਿਨ ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਲੱਖਾਂ ਯੋਧਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਜੰਗ ਵਿਚ ਡਟ ਕੇ ਖੜਾ ਰਿਹਾ, ਭਾਵੇਂ ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਨਾਜ਼ੁਕ ਅੰਗ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਛਿੱਜ ਰਹੇ ਸਨ।
ਤਤਃ ਸੇਨਾਮੁਖੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਸ੍ਥਿਤਃ ਪਾਰ੍ਥੋ ਧਨੁਰ੍ਧਰਃ। ਮਧ੍ਯੇਨ ਕੁਰੁਸੈਨ੍ਯਾਨਾਂ ਦ੍ਰਾਵਯਾਮਾਸ ਵਾਹਿਨੀਮ੍
ਫਿਰ ਅਰਜੁਨ, ਜੋ ਧਨੁਧਾਰੀ ਸੀ, ਫੌਜ ਦੇ ਮੂੰਹ ਉੱਤੇ ਆ ਖੜਾ ਹੋਇਆ ਤੇ ਕੁਰੁ ਫੌਜ ਨੂੰ ਵਿਚਕਾਰੋਂ ਪਿੱਛੇ ਹਟਾਉਣ ਲੱਗਾ।
ਤਤ੍ਰਾਦ੍ਭੁਤਮਪਸ਼੍ਯਾਮ ਪਾਣ੍ਡਵਾਨਾਂ ਪਰਾਕ੍ਰਮਮ੍। ਦ੍ਰਾਵਯਾਮਾਸੁਰਿषੁਭਿਃ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਭੀष੍ਮਪਦਾਨੁਗਾਨ੍
ਉਥੇ ਅਸੀਂ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੀ ਅਦਭੁਤ ਵਿਰਤਾ ਵੇਖੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਭੀਸ਼ਮ ਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਹਰ ਪਾਸੇ ਭਜਾ ਦਿੱਤਾ।
ਵਯਂ ਸ਼੍ਵੇਤਹਯਾਦ੍ਭੀਤਾਃ ਕੁਨ੍ਤੀਪੁਤ੍ਰਾਦ੍ਧਨਞ੍ਜਯਾਤ੍। ਪੀਡ੍ਯਮਾਨਾਃ ਸ਼ਿਤੈਃ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰੈਃ ਪ੍ਰਾਦ੍ਰਵਾਮ ਰਣੇ ਤਦਾ
ਅਸੀਂ, ਕੁੰਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਅਰਜੁਨ ਤੋਂ, ਜਿਸ ਦੇ ਰਥ ਨੂੰ ਚਿੱਟੇ ਘੋੜੇ ਜੋੜੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਡਰ ਕੇ ਤੇ ਤੇਜ਼ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਜੰਗ ਤੋਂ ਭੱਜ ਗਏ।
ਪਾਣ੍ਡਵੈਃ ਪਞ੍ਚਭਿਃ ਸਾਰ੍ਧਂ ਸਾਤ੍ਯਕੇਨ ਚ ਧਨ੍ਵਿਨਾ। ਧृष੍ਟਦ੍ਯੁਮ੍ਨਸੁਖੈਃ ਸਰ੍ਵੈਃ ਪਾਞ੍ਚਾਲੈਸ਼੍ਚ ਸਮਨ੍ਤਤਃਕ
ਪੰਜ ਪਾਂਡਵਾਂ, ਧਨੁਧਾਰੀ ਸਾਤ੍ਯਕੀ, ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦਯੁਮਨ, ਸਾਰੇ ਪਾਂਚਾਲ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਥੀ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਜੰਗ ਵਿਚ ਸਨ।
ਭਿਦ੍ਯਮਾਨਾਃ ਸ਼ਰੈਸ੍ਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣੈਃ ਸਰ੍ਵੇ ਕਾਰ੍ष੍ਣਿਪੁਰੋਗਮੈਃ। ਦ੍ਰੋਣਦ੍ਰੌਣਿਕृਤੈਃ ਸਾਰ੍ਧਂ ਸਰ੍ਵੇ ਸ਼ਲ੍ਯਸ਼ਲਾਦਯਃ। ਤਾਵਕਾਃ ਸਮਰੇ ਰਾਜਞ੍ਜਹੁਰ੍ਭੀष੍ਮਂ ਮਹਾਮृਧੇ
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ, ਡਰੋਣ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਸ਼ਲਯ ਤੇ ਸ਼ਲਵ ਸਮੇਤ, ਸਾਰੇ ਤੇਰੇ ਯੋਧੇ ਤੇਜ਼ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਜਖਮੀ ਹੋਏ। ਰਾਜਨ, ਤੇਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਵੱਡੀ ਜੰਗ ਵਿਚ ਭੀਸ਼ਮ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ।
ਸੌਵੀਰਾਃ ਕਿਤਵਾਃ ਪ੍ਰਾਚ੍ਯਾਃਪ੍ਰਤੀਚ੍ਯੋਦੀਚ੍ਯਮਾਲਵਾਃ। ਅਭੀषਾਹਾਃ ਸ਼ੂਰਸੇਨਾਃ ਸ਼ਿਬਯੋऽਥ ਵਸਾਤਯਃ
ਸੌਵੀਰ, ਕਿਤਵ, ਪੂਰਬੀ, ਪੱਛਮੀ, ਉੱਤਰੀ, ਮਾਲਵ, ਅਭੀਸ਼ਾਹ, ਸ਼ੂਰਸੇਨ, ਸ਼ਿਬੀ ਤੇ ਵਸਾਤੀ, ਇਹ ਸਾਰੇ ਲੋਕ।
ਸਾਲ੍ਵਾਸ਼੍ਰਯਾਸ੍ਤ੍ਰਿਗਰ੍ਤਾਸ਼੍ਚ ਅਮ੍ਬष੍ਠਾਃ ਕੇਕਯੈਃ ਸਹ। ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੈਤੇ ਜਨਪਦਾਃ ਸ਼ਰਾਰ੍ਤਾ ਵ੍ਰਣਪੀਡਿਤਾਃ। ਸਂਗ੍ਰਾਮੇ ਪ੍ਰਜਹੁਰ੍ਭੀष੍ਮਂ ਯੁਧ੍ਯਮਾਨਾਃ ਕਿਰੀਟਿਨਾ
ਸਾਲਵਾ, ਤ੍ਰਿਗਰਤ, ਅੰਬਸ਼ਠ ਤੇ ਕੇਕੈ — ਇਹ ਬਾਰਾਂ ਜਨਪਦ, ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਜਖਮੀ ਤੇ ਘਾਵਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ, ਕਿਰੀਟੀ ਅਰਜੁਨ ਨਾਲ ਲੜਦਿਆਂ ਜੰਗ ਵਿਚ ਭੀਸ਼ਮ ਨੂੰ ਛੱਡ ਗਏ।
ਤਤਸ੍ਤਮੇਕਂ ਬਹਵਃ ਪਰਿਵਾਰ੍ਯ ਸਮਨ੍ਤਤਃ । ਪਰਿਕਾਲ੍ਯ ਕੁਰੂਨ੍ਸਰ੍ਵਾਞ੍ਸ਼ਰਰ੍षੈਰਵਾਕਿਰਨ੍
ਫਿਰ ਕਈ ਯੋਧੇ ਉਸ ਇਕੱਲੇ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਘੇਰ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਕੁਰੁਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਸ ਉੱਤੇ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਬਰਸਾਤ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।
ਨਿਪਾਤਯਤ ਗृਹ੍ਣੀਤ ਯੁਧ੍ਯਧ੍ਵਮਵਕृਨ੍ਤਤ। ਇਤ੍ਯਾਸੀਤ੍ਤੁਮੁਲਃ ਸ਼ਬ੍ਦੋ ਰਾਜਨ੍ਭੀष੍ਮਰਥਂ ਪ੍ਰਤਿ
‘ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰੋ! ਫੜੋ! ਲੜੋ! ਕੱਟੋ!’ — ਰਾਜਨ, ਭੀਸ਼ਮ ਦੇ ਰਥ ਵੱਲ ਇਹ ਭਿਆਨਕ ਚੀਕਾਂ ਗੂੰਜ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।
ਨਿਹਤ੍ਯ ਸਮਰੇ ਰਾਜਞ੍ਸ਼ਤਸ਼ੋऽਥ ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਃ । ਨ ਤਸ੍ਯਾਸੀਦਨਿਰ੍ਭਿਨ੍ਨਂ ਗਾਤ੍ਰੇ ਦ੍ਵ੍ਯਙ੍ਗੁਲਮਨ੍ਤਰਮ੍
ਜੰਗ ਵਿਚ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਰਾਜਨ, ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਉੱਤੇ ਦੋ ਉਂਗਲਾਂ ਜਿਤਨਾ ਵੀ ਥਾਂ ਅਣਛੁਹਾ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਏਵਂਭੂਤਸ੍ਤਵ ਪਿਤਾ ਸ਼ਰੈਰ੍ਵਿਸ਼ਕਲੀਕृਤਃ। ਸ਼ਿਤਾਗ੍ਰੈਃ ਫਲ੍ਗੁਨੇਨਾਜੌ ਪ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਿਰਾਃ ਪ੍ਰਾਪਤਦ੍ਰਥਾਤ੍
ਇਸ ਹਾਲਤ ਵਿਚ, ਤੇਰਾ ਪਿਤਾ, ਫਲਗੁਨ ਵਲੋਂ ਤੇਜ਼ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਛਿੱਜ ਕੇ, ਜੰਗ ਵਿਚ ਸਿੱਧਾ ਰਥ ਤੋਂ ਥੱਲੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ।
ਕਿਂਚਿਚ੍ਛੇषੇ ਦਿਨਕਰੇ ਪੁਤ੍ਰਾਣਾਂ ਤਵ ਪਸ਼੍ਯਤਾਮ੍ । ਹਾਹੇਤਿ ਦਿਵਿ ਦੇਵਾਨਾਂ ਪਾਰ੍ਥਿਵਾਨਾਂ ਚ ਭਾਰਤ
ਜਦ ਦਿਨ ਢਲਣ ਲੱਗਾ ਤੇ ਤੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਵੇਖ ਰਹੇ ਸਨ, ਹੇ ਭਾਰਤ, ਤਾਂ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਲੋਂ 'ਹਾਏ' ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਉਠੀ।
ਪਤਮਾਨੇ ਰਥਾਦ੍ਭੀष੍ਮੇ ਬਭੂਵ ਸੁਮਹਾਸ੍ਵਨਃ । ਸਂਪਤਨ੍ਤਮਭਿਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨਂ ਪਿਤਾਮਹਮ੍
ਭੀਸ਼ਮ ਜਦ ਰਥ ਤੋਂ ਡਿੱਗੇ, ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਧੁਨ ਉਠੀ; ਉਹ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਪਿਤਾਮਾ ਨੂੰ ਡਿੱਗਦਾ ਦੇਖ ਕੇ ਸਭ ਹੈਰਾਨ ਰਹਿ ਗਏ।
ਸਹ ਭੀष੍ਮੇਣ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤਨ੍ਹृਦਯਾਨਿ ਨਃ । ਸ ਪਪਾਤ ਮਹਾਬਾਹੁਰ੍ਵਸੁਧਾਮਨੁਨਾਦਯਨ੍
ਭੀਸ਼ਮ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸਾਨੂੰ ਸਭ ਦੇ ਦਿਲ ਵੀ ਡਿੱਗ ਪਏ; ਉਹ ਬਲਵਾਨ ਬਾਹਾਂ ਵਾਲਾ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗਿਆ ਤੇ ਧਰਤੀ ਕੰਬ ਪਈ।
ਇਨ੍ਦ੍ਰਧ੍ਵਜ ਇਵੋਤ੍ਸृष੍ਟਃ ਕੇਤੁਃ ਸਰ੍ਵਧਨੁष੍ਮਤਾਮ੍ । ਧਰਣੀਂ ਨ ਸ ਪਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ ਸ਼ਰਸਙ੍ਘੈਃ ਸਮਾਵृਤਃ
ਇੰਦਰ ਦੇ ਝੰਡੇ ਵਾਂਗ ਡਿੱਗਿਆ ਹੋਇਆ, ਸਭ ਧਨੁਸ਼ਧਾਰੀ ਵਿਚੋਂ ਅੱਗੇ, ਉਹ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਛੂਹਿਆ ਵੀ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਤੀਰਾਂ ਦੇ ਢੇਰ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਸ਼ਲਤਲ੍ਪੇ ਮਹੇष੍ਵਾਸਂ ਸ਼ਯਾਨਂ ਪੁਰੁषਰ੍षਭਮ੍। ਰਥਾਤ੍ਪ੍ਰਪਤਿਤਂ ਚੈਨਂ ਦਿਵ੍ਯੋ ਭਾਵਃ ਸਮਾਵਿਸ਼ਤ੍
ਤੀਰਾਂ ਦੇ ਸੇਜ ਉੱਤੇ ਪਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਧਨੁਧਾਰੀ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਿਰਮੌਰ, ਰਥ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਕੇ ਇਕ ਅਲੌਕਿਕ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ।
ਅਭ੍ਯਵਰ੍षਚ੍ਚ ਪਰ੍ਜਨ੍ਯਃ ਪ੍ਰਾਕਮ੍ਪਤ ਚ ਮੇਦਿਨੀ । ਪਤਨ੍ਸ ਦਦृਸ਼ੇ ਚਾਪਿ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇਨ ਦਿਵਾਕਰਮ੍
ਬੱਦਲਾਂ ਨੇ ਮੀਂਹ ਵਰਸਾਇਆ, ਧਰਤੀ ਕੰਬੀ, ਤੇ ਜਦ ਉਹ ਡਿੱਗਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਸੂਰਜ ਦੇ ਦੱਖਣ ਪਾਸੇ ਦਿੱਸਿਆ।
ਸਂਜ੍ਞਾਂ ਚੋਪਾਲਭਦ੍ਵੀਰਃ ਕਾਲਂ ਸਂਚਿਨ੍ਤ੍ਯ ਭਾਰਤ । ਅਨ੍ਤਰਿਕ੍ਸ਼ੇ ਚ ਸ਼ੁਸ਼੍ਰਾਵ ਦਿਵ੍ਯਾ ਵਾਚਃ ਸਮਨ੍ਤਤਃ
ਉਹ ਵੀਰ, ਸਮਾਂ ਸੋਚ ਕੇ, ਹੋਸ਼ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ, ਹੇ ਭਾਰਤ, ਤੇ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਹਰ ਪਾਸੇ ਅਲੌਕਿਕ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਸੁਣੀਆਂ।
ਕਥਂ ਮਹਾਤ੍ਮਾ ਗਾਙ੍ਗੇਯਃ ਸਰ੍ਵਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਭृਤਾਂ ਵਰਃ । ਕਾਲਕਰ੍ਤਾ ਨਰਵ੍ਯਾਘ੍ਰਃ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਯਨੇ
'ਇਹ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਗੰਗਾ ਪੁੱਤਰ, ਸਾਰੇ ਹਥਿਆਰ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਅੱਗੇ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚੋਂ ਬਬਰ ਸ਼ੇਰ, ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਸੂਰਜ ਮੁੜਦੇ ਸਮੇਂ ਕਿਵੇਂ ਆਪਣਾ ਅੰਤ ਪਾ ਗਿਆ?'
ਸ੍ਥਿਤੋऽਸ੍ਮੀਤਿ ਚ ਗਾਙ੍ਗੇਯਸ੍ਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਾਕ੍ਯਮਬ੍ਰਵੀਤ੍। ਧਾਰਯਿष੍ਯਾਮ੍ਯਹਂ ਪ੍ਰਾਣਾਨ੍ਪਤਿਤਿऽਪਿ ਮਹੀਤਲੇ
ਫਿਰ ਗੰਗਾ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਮੈਂ ਜੀਉਂਦਾ ਹਾਂ,' ਤੇ ਉਹ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ ਕਿਹਾ, 'ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਰੱਖਾਂਗਾ, ਭਾਵੇਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਗਿਆ ਹਾਂ।'
ਉਤ੍ਤਰਾਯਣਮਨ੍ਵਿਚ੍ਛਨ੍ਸੁਗਤਿਪ੍ਰਤਿਕਾਙ੍ਕ੍ਸ਼ਯਾ। ਤਸ੍ਯ ਤਨ੍ਮਤਮਾਜ੍ਞਾਯ ਗਹ੍ਗਾ ਹਿਮਵਤਃ ਸੁਤਾਃ
ਉੱਤਰੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਸੂਰਜ ਦੇ ਜਾਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਤੇ ਚੰਗੀ ਮੌਤ ਦੀ ਆਸ ਕਰਦਿਆਂ, ਉਸ ਦੀ ਇਹ ਮੁਰਾਦ ਗੰਗਾ, ਜੋ ਹਿਮਾਲਿਆ ਦੀ ਧੀ ਹੈ, ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗ ਗਈ।
ਮਹਰ੍षੀਨ੍ਹਂਸਰੂਪੇਣ ਪ੍ਰੇषਯਾਮਾਸ ਤਤ੍ਰ ਵੈ। ਤਤਸ੍ਤਂ ਪ੍ਰਤਿ ਤੇ ਹਂਸਾਸ੍ਤ੍ਵਰਿਤਾ ਮਾਨਸੌਕਸਃ
ਉਸ ਨੇ ਵੱਡੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਹੰਸਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਥੇ ਭੇਜਿਆ; ਫਿਰ ਉਹ ਹੰਸ, ਜੋ ਮਾਨਸਰੋਵਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਤੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਸ ਵੱਲ ਤੁਰ ਪਏ।
ਆਜਗ੍ਮੁਃ ਸਹਿਤਾ ਦ੍ਰष੍ਟੁਂ ਭੀष੍ਮਂ ਕੁਰੁਪਿਤਾਮਹਮ੍। ਯਤ੍ਰ ਸ਼ੇਤੇ ਨਰਸ਼੍ਰੇष੍ਠਃ ਸ਼ਰਤਲ੍ਪੇ ਪਿਤਾਮਹਃ
ਉਹ ਸਭ ਮਿਲ ਕੇ ਭੀਸ਼ਮ, ਕੁਰੂਆਂ ਦੇ ਪਿਤਾਮਾ, ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਆਏ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਿਰਮੌਰ, ਤੀਰਾਂ ਦੇ ਸੇਜ ਉੱਤੇ ਪਿਆ ਸੀ।