ਯਸ੍ਯ ਚੈਵਾਤ੍ਮਜੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਸਰ੍ਵਸ੍ਯ ਜਗਤਃ ਪਿਤਾ । ਕਥਂ ਨ ਵਾਸੁਦੇਵੋऽਯਮਰ੍ਚ੍ਯਸ਼੍ਚੇਜ੍ਯਸ਼੍ਚ ਮਾਨਵੈਃ
ਜਿਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਾ ਪਿਤਾ ਹੈ, ਉਹ ਵਾਸੁਦੇਵ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪੂਜਾ ਅਤੇ ਸਤਿਕਾਰ ਦੇ ਯੋਗ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ?
ਵਾਰਿਤੋऽਸਿ ਮਯਾ ਤਾਤ ਮੁਨਿਰ੍ਭਿਰ੍ਵੇਦਪਾਰਗੈਃ । ਮਾ ਗਚ੍ਛ ਸਂਯੁਗਂ ਤੇਨ ਵਾਸੁਦੇਵੇਨ ਧਨ੍ਵਿਨਾ
ਪਿਆਰੇ, ਮੈਂ ਅਤੇ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਹੈ; ਵਾਸੁਦੇਵ, ਜੋ ਧਨੁਸ਼ ਧਾਰੀ ਹੈ, ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਕਰਨ ਨਾ ਜਾ।
ਮਾ ਪਾਣ੍ਡਵੈਃ ਸਾਰ੍ਧਮਿਤਿ ਤਤ੍ਤ੍ਵਂ ਮੋਹਾਨ੍ਨ ਬੁਧ੍ਯਸੇ। ਮਨ੍ਯੇ ਤ੍ਵਾਂ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਂ ਕ੍ਰੂਰਂ ਤਥਾ ਚਾਸਿ ਤਮੋਵृਤਃ
ਤੂੰ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਨਾ ਲੜਨ ਦੀ ਸੱਚਾਈ ਮੋਹ ਵਿਚ ਆ ਕੇ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦਾ; ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਨਿਰਦਈ ਰਾਕਸ਼ਸ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ, ਤੇ ਤੂੰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਲਿਪਟਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਯਸ੍ਮਾਦ੍ਦ੍ਵਿषਸਿ ਗੋਵਿਨ੍ਦਂ ਪਾਣ੍ਡਵਂ ਤਂ ਧਨਞ੍ਜਯਮ੍ । ਨਰਨਾਰਾਯਣੌ ਦੇਵੀ ਕੋऽਨ੍ਯੋ ਦ੍ਵਿष੍ਯਾਦ੍ਧਿ ਮਾਨਵਃ
ਤੂੰ ਗੋਵਿੰਦ ਅਤੇ ਪਾਂਡਵ ਧਨੰਜਯ ਨੂੰ, ਜੋ ਨਰ ਤੇ ਨਾਰਾਇਣ ਦੇ ਰੂਪ ਹਨ, ਵਿਰੋਧ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਹੋਰ ਕਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਿਰੋਧ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਬ੍ਰਵੀਮਿ ਤੇ ਰਾਜਨ੍ਨੇष ਵੈ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤੋऽਵ੍ਯਯਃ । ਸਰ੍ਕਵਲੋਕਮਯੋ ਨਿਤ੍ਯਃ ਸ਼ਾਸ੍ਤਾ ਧਾਤਾ ਧਰੋ ਧ੍ਰੁਵਃ
ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਕਹਿੰਦਾ ਹਾਂ, ਰਾਜਾ: ਉਹ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ, ਅਵਿਨਾਸੀ, ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ, ਸਦਾ ਮਾਲਕ, ਰਚਨਹਾਰ, ਸੰਭਾਲਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਅਟੱਲ ਹੈ।
ਯੋ ਧਾਰਯਤਿ ਲੋਕਾਂਸ੍ਤ੍ਰੀਂਸ਼੍ਚਰਾਚਰਗੁਰੁਃ ਪ੍ਰਭੁਃ । ਯੋਦ੍ਧਾ ਜਯਸ਼੍ਚ ਜੇਤਾ ਚ ਸਰ੍ਵਪ੍ਰਕृਤਿਰੀਸ਼੍ਵਰਃ
ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਦਾ ਹੈ, ਚਲਦੇ ਤੇ ਅਚਲ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਤੇ ਅਧਿਆਪਕ ਹੈ, ਜੋ ਯੋਧਾ, ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀਆਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ।
ਰਾਜਨ੍ਸਰ੍ਵਮਯੋ ਹ੍ਯੇष ਤਮੋਰਾਗਵਿਵਰ੍ਜਿਤਃ । ਯਤਃ ਕृष੍ਣਸ੍ਤਤੋ ਧਰ੍ਮੋ ਯਤੋ ਧਰ੍ਮਸ੍ਤਤੋ ਜਯਃ
ਰਾਜਾ, ਉਹ ਸਭ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਹੈ, ਹਨੇਰੇ ਤੇ ਲਾਲਚ ਤੋਂ ਰਹਿਤ; ਜਿੱਥੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਧਰਮ ਹੈ, ਤੇ ਜਿੱਥੇ ਧਰਮ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਜਿੱਤ ਹੈ।
ਤਸ੍ਯ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਯੋਗੇਨ ਯੋਗੇਨਾਤ੍ਮਮਯੇਨ ਚ । ਧृਤਾਃ ਪਾਣ੍ਡੁਸੁਤਾ ਰਾਜਞ੍ਜਯਸ਼੍ਚੈषਾਂ ਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਉਸ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਅਤੇ ਆਤਮਕ ਜੋੜ ਨਾਲ, ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸੰਭਾਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਰਾਜਾ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜਿੱਤ ਹੋਵੇਗੀ।
ਸ਼੍ਰੇਯੋਯੁਕ੍ਤਾਂ ਸਦਾ ਬੁਦ੍ਧਿਂ ਪਾਣ੍ਡਵਾਨਾਂ ਦਧਾਤਿ ਯਃ। ਬਲਂ ਚੈਵ ਰਣੇ ਨਿਤ੍ਯਂ ਭਯੇਭ੍ਯਸ਼੍ਚੈਵ ਰਕ੍ਸ਼ਤਿ
ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਸੋਚ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਤਾਕਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਡਰਾਂ ਤੋਂ ਬਚਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਸ ਏष ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤੋ ਦੇਵਾਃ ਸਰ੍ਵਗੁਹ੍ਯਮਯਃ ਸ਼ਿਵਃ । ਵਾਸੁਦੇਵ ਇਤਿ ਜ੍ਞੇਯੋ ਯਨ੍ਮਾਂ ਪृਚ੍ਛਸਿ ਭਾਰਤ
ਉਹ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ, ਸਾਰੇ ਰਾਜ਼ਾਂ ਦਾ ਸਰੋਤ, ਮੰਗਲਮਈ ਹੈ—ਵਾਸੁਦੇਵ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਪੁੱਛਦਾ ਹੈਂ, ਭਾਰਤ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੈਃ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਕਯੈਰ੍ਵੈਸ਼੍ਯੈਃ ਸ਼ੂਦ੍ਰੈਸ਼੍ਚ ਕृਤਲਕ੍ਸ਼ਣੈਃ । ਸੇਵ੍ਯਤੇऽਭ੍ਯਰ੍ਚ੍ਯਤੇ ਚੈਵ ਨਿਤ੍ਯਯੁਕ੍ਤੈਃ ਸ੍ਵਕਰ੍ਮਭਿਃਕ
ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਕਸ਼ਤਰੀ, ਵੈਸ਼ ਤੇ ਸ਼ੂਦਰ, ਜੋ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਕਰਤਵਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਸ਼ਠਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਵੱਲੋਂ ਸੇਵਾ ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਦ੍ਵਾਪਰਸ੍ਯ ਯੁਗਸ੍ਯਾਨ੍ਤੇ ਆਦੌ ਕਲਿਯੁਗਸ੍ਯ ਚ। ਸਾਤ੍ਵਤਂ ਵਿਧਿਮਾਸ੍ਥਾਯ ਗੀਤਃ ਸਂਕਰ੍षਣੇਨ ਵੈ
ਦਵਾਪਰ ਯੁਗ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਕਲਿਜੁਗ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 'ਤੇ, ਸਾਤਵਤ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਉਪਦੇਸ਼ ਸੰਕਰਸ਼ਣ ਵੱਲੋਂ ਗਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਸ ਏष ਸਰ੍ਵਂ ਸੁਰਮਰ੍ਤ੍ਯਲੋਕਂ ਸਮੁਦ੍ਰਕਕ੍ਸ਼੍ਯਾਨ੍ਤਰਿਤਾਂ ਪੁਰੀਂ ਚ। ਯੁਗੇਯੁਗੇ ਮਾਨੁषਂ ਚੈਵ ਵਾਸਂ ਪੁਨਃਪੁਨਃ ਸृਜਤੇ ਵਾਸੁਦੇਵਾਃਕ
ਵਾਸੁਦੇਵ ਜੀ ਹਰ ਵਾਰੀ ਦੇਵਤੇਆਂ ਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕ, ਸਮੁੰਦਰ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਨਗਰੀ ਅਤੇ ਹਰ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਵਾਸ ਲਈ ਥਾਂ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਵਾਸੁਦੇਵੋ ਮਹਦ੍ਭੂਤਂ ਸਰ੍ਵਲੋਕੇषੁ ਕਥ੍ਯਤੇ। ਤਸ੍ਯਾਗਮਂ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਾਂ ਚ ਜ੍ਞਾਤੁਮਿਚ੍ਛੇ ਪਿਤਾਮਹ
ਵਾਸੁਦੇਵ ਜੀ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਅਚੰਭਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਿਤਾਮਹ ਜੀ ਉਸ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਤੇ ਆਧਾਰ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਵਾਸੁਦੇਵੋ ਮਹਦ੍ਭੂਤਂ ਸਰ੍ਵਦੈਵਤਦੈਵਤਮ੍ । ਨ ਪਰਂ ਪੁਣ੍ਡਰੀਕਾਕ੍ਸ਼ਾਦ੍ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਭਰਤਰ੍षਭ
ਵਾਸੁਦੇਵ ਜੀ ਵੱਡਾ ਅਚੰਭਾ ਹਨ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਹਨ। ਪੂਨਡਰੀਕ-ਆਖ ਵਾਲੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੋਈ ਨਹੀਂ, ਹੇ ਭਾਰਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ।
ਸ਼੍ਰੁਤਂ ਮੇ ਤਾਤ ਰਾਮਸ੍ਯ ਜਾਮਦਗ੍ਨ੍ਯਸ੍ਯ ਜਲ੍ਪਤਃ। ਨਾਰਦਸ੍ਯ ਚ ਦੇਵਰ੍षੇਃ ਕृष੍ਣਦ੍ਵੈਪਾਯਨਸ੍ਯ ਚ। ਅਸਿਤੋ ਦੇਵਲਸ਼੍ਚਾਪਿ ਵਾਲਖਿਲ੍ਯਾਸ੍ਤਪੋਧਨਾਃ
ਮੈਂ, ਪਿਆਰੇ, ਰਾਮ ਜੀ (ਜਮਦਗਨੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ), ਦੇਵਰਸ਼ੀ ਨਾਰਦ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦਵੈਪਾਯਨ, ਅਤੇ ਅਸੀਤ, ਦੇਵਲ, ਵਾਲਖਿਲਿਆ ਤਪਸਵੀਆਂ ਦੀ ਬਾਤ ਸੁਣੀ ਹੈ।
ਮਾਰ੍ਕਣ੍ਡੇਯਸ਼੍ਚ ਗੋਵਿਨ੍ਦੇ ਕਥਯਤ੍ਯਦ੍ਭੁਤਂ ਮਹਤ੍। ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਦਿਭੂਤਾਤ੍ਮਾ ਮਹਾਤ੍ਮਾ ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮਃ
ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਜੀ ਵੀ ਗੋਵਿੰਦ ਦੀ ਵੱਡੀ ਅਚੰਭੀ ਮਹਿਮਾ ਦੱਸਦੇ ਹਨ: ਜੋ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਤੇ ਤੱਤਾਂ ਦੀ ਆਤਮਾ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਤੇ ਸਰਵੋਤਮ ਪੁਰਖ ਹੈ।
ਆਪੋ ਵਾਯੁਸ਼੍ਚ ਤੇਜਸ਼੍ਚ ਤ੍ਰਯਮੇਤਦਕਲ੍ਪਯਤ੍। ਸ ਸृष੍ਟ੍ਵਾ ਪृਥਿਵੀਂ ਦੇਵੀਂ ਸਰ੍ਵਲੋਕੇਸ਼੍ਵਰਃ ਪ੍ਰਭੁਃ
ਉਸ ਨੇ ਪਾਣੀ, ਹਵਾ ਤੇ ਅੱਗ — ਇਹ ਤਿੰਨ ਤੱਤ ਬਣਾਏ। ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਰਚ ਕੇ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਤੇ ਪ੍ਰਭੂ ਹੈ।
ਅਪ੍ਸੁ ਵੈ ਸ਼ਯਨਂ ਚਕ੍ਰੇ ਮਹਾਤ੍ਮਾ ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮਃ । ਸਰ੍ਵਦੇਵਮਯੋ ਦੇਵਃ ਸ਼ਯਾਨਃ ਸ਼ਯਨੇ ਸੁਖਮ੍
ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਤੇ ਸਰਵੋਤਮ ਪੁਰਖ ਨੇ ਪਾਣੀ ਉੱਤੇ ਆਪਣਾ ਵਿਛੌਨਾ ਬਣਾਇਆ। ਜੋ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਵਿਛੌਨੇ 'ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਲਿਆ।
ਮੁਖਤਃ ਸੋऽਗ੍ਨਿਮਸृਜਤ੍ਪ੍ਰਾਣਾਦ੍ਵਾਯੁਮਥਾਪਿ ਚ। ਸਰਸ੍ਵਤੀਂ ਚ ਵੇਦਾਂਸ਼੍ਚ ਮਨਸਃ ਸਸृਜੇऽਚ੍ਯੁਤ
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਅੱਗ, ਸਾਹ ਤੋਂ ਹਵਾ, ਤੇ ਮਨ ਤੋਂ ਸਰਸਵਤੀ ਤੇ ਵੇਦ ਬਣਾਏ।
ਏषਕ ਲੋਕਾਨ੍ਸਸਰ੍ਜਾਦੌ ਦੇਵਾਂਸ਼੍ਚ ऋषਿਭਿਃ ਸਹ। ਅਮृਤਂ ਚੈਵ ਮृਤ੍ਯੁਂ ਚ ਪ੍ਰਜਾਨਾਂ ਪ੍ਰਭਵਾਪ੍ਯਯੌ
ਉਸ ਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਲੋਕ, ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਅਮਰਤਾ ਤੇ ਮੌਤ — ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਤੇ ਅੰਤ — ਬਣਾਏ।
ਏष ਧਰ੍ਮਸ਼੍ਚ ਧਰ੍ਮਜ੍ਞੋ ਵਰਦਃ ਸਰ੍ਵਕਾਮਦਃ । ਏष ਕਰ੍ਤਾ ਚ ਕਾਰ੍ਯਂ ਚ ਆਦੇਰਾਦਿਃ ਸ੍ਵਯਂ ਪ੍ਰਭੁਃ
ਉਹ ਧਰਮ ਹੈ, ਧਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਵਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਕਰਤਾ ਤੇ ਕਰਮ, ਸ਼ੁਰੂ ਦਾ ਸ਼ੁਰੂ, ਆਪ ਹੀ ਪ੍ਰਭੂ ਹੈ।
ਭੂਤਂ ਭਵ੍ਯਂ ਭਵਿष੍ਯਚ੍ਚ ਪੂਰ੍ਵਮੇਤਦਕਲ੍ਪਯਤ੍ । ਉਭੇ ਸਨ੍ਧ੍ਯੇ ਦਿਵਃ ਖਂ ਚ ਨਿਯਮਾਂਸ਼੍ਚ ਜਨਾਰ੍ਦਨਃ
ਉਸ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਭੂਤ, ਵਰਤਮਾਨ ਤੇ ਭਵਿੱਖ ਬਣਾਇਆ; ਦੋਵੇਂ ਸੰਧੀਆਂ, ਅਸਮਾਨ ਤੇ ਦਿਵ ਦੀ ਨਿਯਮਾਂ — ਹੇ ਜਨਾਰਦਨ।
ऋषੀਂਸ਼੍ਚੈਵ ਹਿ ਗੋਵਿਨ੍ਦਸ੍ਤਪਸ਼੍ਚੈਵਾਭ੍ਯਕਲ੍ਪਯਤ੍ । ਸ੍ਰष੍ਟਾਰਂ ਜਗਤਸ਼੍ਚਾਪਿ ਮਹਾਤ੍ਮਾ ਪ੍ਰਭੁਰਵ੍ਯਯਃ
ਗੋਵਿੰਦ ਨੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਤੇ ਤਪਸਿਆ ਵੀ ਬਣਾਈ। ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ, ਅਵਿਨਾਸੀ ਪ੍ਰਭੂ, ਜਗਤ ਦਾ ਰਚਨਹਾਰ ਹੈ।
ਅਗ੍ਰਜਂ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਾਂ ਸਂਕਰ੍षਣਮਕਲ੍ਪਯਤ੍। ਸ਼ੇषਂ ਚਾਕਲ੍ਪਯਦ੍ਦੇਵਮਨਨ੍ਤਮਿਤਿ ਤਂ ਵਿਦੁਃ
ਉਸ ਨੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸੰਕਰਸ਼ਣ ਬਣਾਇਆ। ਅਤੇ ਦੇਵਤਾ ਸ਼ੇਸ਼ ਨੂੰ ਵੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਨੰਤ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਬਣਾਇਆ।
ਯੋ ਧਾਰਯਤਿ ਭੂਤਾਨਿ ਧਰਾਂ ਚੇਮਾਂ ਸਪਰ੍ਵਤਾਮ੍। ਧ੍ਯਾਨਯੋਗੇਨ ਵਿਪ੍ਰਾਸ਼੍ਚ ਤਂ ਵਿਦਨ੍ਤਿ ਮਹੌਜਸਮ੍। ਕਰ੍ਣਸ੍ਰੋਤੋਭਵਂ ਚਾਪਿ ਮਧੁਂ ਨਾਮ ਮਹਾਸੁਰਮ੍
ਉਹ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਤੇ ਧਰਤੀ ਸਮੇਤ ਪਹਾੜਾਂ ਨੂੰ ਥਾਂ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਰਿਸ਼ੀ ਧਿਆਨ ਤੇ ਯੋਗ ਰਾਹੀਂ ਉਸ ਦੀ ਵੱਡੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਕਰਣ-ਸਰੋਤ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ ਮਹਾਂ ਅਸੁਰ ਮਧੁ ਵੀ ਹੈ।
ਤਮੁਗ੍ਰਮੁਗ੍ਰਕਰ੍ਮਾਣਮੁਗ੍ਰਾਂ ਬੁਦ੍ਧਇਂ ਸਮਾਸ੍ਥਿਤਮ੍ । ਹਰਨ੍ਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋ ਵੇਦਾਞ੍ਜਘਾਨ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਃ ਪਿਤਾ। ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋਪਚਿਤਿਂ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਮਹਾਤ੍ਮਾ ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮਃ
ਉਹ ਤੀਬਰ ਤੇ ਤੀਬਰ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਤੀਬਰ ਬੁੱਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ, ਜਿਸ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਵੇਦ ਲੈ ਲਏ, ਉਸ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਪਿਤਾ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਤੇ ਸਰਵੋਤਮ ਪੁਰਖ ਨੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਲਈ ਯਜਨਾ ਕਰਦਿਆਂ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
ਤਸ੍ਯ ਤਾਤ ਵਧਾਦੇਵ ਦੇਵਦਾਨਵਮਾਨਵਾਃ । ਮਧੁਸੂਦਨਮਿਤ੍ਯਾਹੁਰ੍ऋषਯਸ਼੍ਚ ਜਨਾਰ੍ਦਨਮ੍
ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਕਰਕੇ, ਪਿਆਰੇ, ਦੇਵਤੇ, ਦਾਨਵ ਤੇ ਮਨੁੱਖ ਉਸ ਨੂੰ ਮਧੁਸੂਦਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਰਿਸ਼ੀ ਜਨਾਰਦਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਵਰਾਹਂ ਨਾਰਸਿਂਹਂ ਚ ਤ੍ਰਿਵਿਕ੍ਰਮਮਿਤਿ ਪ੍ਰਭੁਮ੍ । ਏष ਧਾਤਾ ਵਿਧਾਤਾ ਚ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਪ੍ਰਾਮਿਨਾਂ ਹਰਿਃ
ਵਰਾਹ, ਨਰਸਿੰਘ ਤੇ ਤ੍ਰਿਵਿਕ੍ਰਮ — ਇਹ ਉਸ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਰੂਪ ਹਨ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਪਾਲਣਹਾਰ ਤੇ ਰਚਨਹਾਰ, ਹਰੀ ਹੈ।
ਪਰਂ ਹਿ ਪੁਣ੍ਡਰੀਕਾਕ੍ਸ਼ਾਨ੍ਨ ਭੂਤਂ ਨ ਭਵਿष੍ਯਤਿ। ਮੁਖਤਃ ਸੋਸृਜਦ੍ਵਿਪ੍ਰਾਨ੍ਬਾਹੁਭ੍ਯਾਂ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਾਂਸ੍ਤਥਾ
ਪੂਨਡਰੀਕ-ਆਖ ਵਾਲੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਾ ਕੋਈ ਹੋਇਆ, ਨਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਤੇ ਬਾਂਹਾਂ ਤੋਂ ਕਸ਼ਤਰੀ ਬਣਾਏ।